Chăm sóc dinh dưỡng cho bệnh nhân ghép phổi

Trước đó khi bước vào ca ghép phổi, một khó khăn rất lớn đặt ra là bệnh nhân Ly Chương Bình có thể trạng rất kém, bởi cháu mới 7 tuổi, bị giãn phế quản bẩm sinh lan tỏa 2 phổi, biến chứng suy hô hấp, tâm phế mạn, nên cơ thể luôn trong trạng thái thiếu ô-xy, khả năng hấp thụ rất kém, dẫn tới suy dinh dưỡng độ III và chỉ nặng chưa đến 11kg. Tính toán của các nhà khoa học về chỉ số khối cơ thể BMI của bệnh nhân Ly Chương Bình chỉ đạt 12. Trong khi đó, trên thế giới, chỉ số BMI an toàn đối với bệnh nhân ghép tạng thông thường phải đạt từ 18 trở lên.

Trao đổi với các chuyên gia y tế, chúng tôi được biết, để bệnh nhân tăng cân, nâng cao thể lực, đủ sức cho ca phẫu thuật, không có cách nào khác ngoài phương pháp tăng cường dinh dưỡng qua đường ăn uống. Đây là nhiệm vụ rất khó khăn bởi cháu Bình còn nhỏ và lại mắc bệnh phổi mãn tính, khả năng ăn uống đã khó, hấp thụ được vào cơ thể còn khó hơn.

Trước yêu cầu cấp thiết chuẩn bị bệnh nhân, lãnh đạo Học viện Quân y và BVQY 103 đã giao trọng trách này cho các bác sĩ, chuyên gia dinh dưỡng thuộc Bộ môn-Khoa Dinh dưỡng. “Nhiệm vụ khó càng có quyết tâm cao. Chúng tôi đã bắt tay vào chăm sóc cháu Ly Chương Bình như chăm sóc chính người thân trong gia đình mình. Trên cơ sở các chỉ số xét nghiệm về tình trạng dinh dưỡng của bệnh nhân cùng việc nắm bắt các thói quen, sở thích trong sinh hoạt của cháu, chúng tôi đã lên phác đồ chăm sóc Ly Chương Bình một cách khoa học, chu đáo nhất”-Thiếu tá, ThS.BS Phạm Đức Minh, phụ trách Bộ môn-Khoa Dinh dưỡng chia sẻ.

Theo các bác sĩ và chuyên gia dinh dưỡng của BVQY 103, “kế hoạch hậu cần” chăm sóc cho bệnh nhân Ly Chương Bình được các bác sĩ nghiên cứu tỉ mỉ và công phu đến từng món ăn, từng loại gia vị, từng khoáng chất cần thiết để bệnh nhân có thể hấp thụ vào cơ thể. Hằng ngày, trước, trong và sau mỗi bữa ăn, mỗi loại thực phẩm, mỗi loại thuốc được đưa vào cơ thể người bệnh cho đến những thứ đào thải của bệnh nhân đều được “đong đếm” và làm các xét nghiệm khoa học để tính toán lượng hấp thu, kịp thời bổ sung, thêm-bớt trong các bữa ăn tiếp theo.

Sau hơn một tháng chăm sóc tích cực, cháu Bình đã tăng từ 11kg lên hơn 14kg, thể trạng cơ thể và các chỉ số xét nghiệm đã đáp ứng cho ca ghép phổi. Một kết quả tuyệt vời, gây bất ngờ cho cả các chuyên gia y tế. GS Ô-tô Ta-ka-hi-rô (Oto Takahiro) thuộc Trường Đại học Ô-ka-y-a-ma (Nhật Bản) cho biết: “Công tác bảo đảm dinh dưỡng trước và sau phẫu thuật cho bệnh nhân ghép tạng rất quan trọng. Chúng tôi thực sự cảm phục trình độ, tinh thần trách nhiệm của các bác sĩ, chuyên gia dinh dưỡng của BVQY 103 khi có thể nâng được thể trạng của bệnh nhân Bình trong một thời gian ngắn để ca ghép phổi thành công”.

Chăm sóc nâng cao thể trạng cho bệnh nhân đã khó. Chăm sóc phục hồi cho bệnh nhân sau ghép tạng còn khó gấp bội phần, bởi bệnh nhân phải trải qua sang chấn cực lớn khi phẫu thuật, đồng thời phải kết hợp dùng hàng chục loại thuốc kháng sinh, thuốc chống thải ghép… Để chăm sóc bệnh nhân, các thầy thuốc BVQY 103 dành trí lực, không kể ngày đêm theo dõi, săn sóc từng giây, từng phút để người bệnh có thể phục hồi. “Đối với bệnh nhân Ly Chương Bình, ngoài nhiệm vụ của người thầy thuốc, trách nhiệm của chuyên gia về dinh dưỡng, chúng tôi phải như chính người cha, người mẹ để động viên cháu ăn từng thìa súp, uống từng viên thuốc…”. Thiếu tá Phạm Đức Minh nói về những kỷ niệm khi chăm sóc bệnh nhân Ly Chương Bình.

Bài và ảnh: TIẾN ĐẠT