Những người “truyền lửa”
Trung tướng Trần Quang Phương, Ủy viên Trung ương Đảng, Chính ủy Quân khu 5, khẳng định: “Thấm nhuần lời dạy của Bác Hồ: "Đồng bào Kinh hay Thổ, Mường hay Mán, Gia Rai hay Ê Đê, Xê Đăng hay Ba Na và các dân tộc thiểu số khác, đều là con cháu Việt Nam, đều là anh em ruột thịt", trong những năm qua, Ðảng ủy, Bộ tư lệnh quân khu đã tập trung chỉ đạo các cơ quan, đơn vị tích cực đổi mới, tăng cường công tác dân tộc, xây dựng mối quan hệ đoàn kết quân dân ngày càng bền chặt. Nhất là phát huy thế mạnh vai trò và uy tín của các già làng, trưởng thôn để triển khai có hiệu quả nhiều mô hình công tác dân vận, góp phần xây dựng “trận địa lòng dân” vững chắc, xây dựng cơ sở địa phương vững mạnh”...
Thực tế qua hai cuộc kháng chiến trường kỳ gian khổ, vai trò của các già làng, trưởng thôn luôn được phát huy mạnh mẽ. Họ là những người đi “truyền lửa”, tạo nên sự đoàn kết và sức mạnh của đồng bào các dân tộc chống lại sự xâm lược của kẻ thù. Và cũng chính họ là những người có nhiều đóng góp trong việc tuyên truyền, vận động dân làng một lòng một dạ thủy chung theo Đảng, theo Bác Hồ; đùm bọc, chở che và sát cánh cùng bộ đội kiên cường chiến đấu đánh đuổi giặc ngoại xâm, giành độc lập, tự do.
Già làng, trưởng thôn huyện Cư M'gar, tỉnh Đắc Lắc trao đổi kinh nghiệm trồng cây cà phê với Công ty TNHH MTV Cà phê 15 (Quân khu 5).
Trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, các già làng, trưởng thôn trên địa bàn miền Trung-Tây Nguyên nói riêng, phạm vi cả nước nói chung, lại là lực lượng nòng cốt tham gia tuyên truyền, vận động bà con không nghe, không tin, không đi theo kẻ xấu; nêu cao cảnh giác trước những âm mưu thủ đoạn chống phá của các thế lực thù địch, giữ vững khối đại đoàn kết toàn dân tộc, giữ gìn an ninh chính trị và trật tự an toàn xã hội, bảo đảm cuộc sống bình yên cho buôn, làng. Các già làng, trưởng thôn tích cực động viên con cháu hăng hái lên đường bảo vệ Tổ quốc, tham gia xây dựng LLVT địa phương; kịp thời phát hiện, ngăn chặn những hoạt động truyền đạo trái phép, giải quyết ổn thỏa nhiều vụ gây rối trật tự công cộng, khiếu kiện, tranh chấp đất đai, vận động người dân tự giác tham gia xây dựng, bảo vệ cột mốc, đường biên và chủ quyền an ninh biên giới.
Chúng tôi đến đoàn An điều dưỡng 27 để gặp gỡ các già làng, trưởng thôn nhân dịp các cụ về dự lễ tuyên dương già làng, trưởng thôn tiêu biểu trong công tác quân sự, quốc phòng do Bộ tư lệnh Quân khu 5 tổ chức. Trả lời câu hỏi của chúng tôi, già làng Rơ Ma Dêl ở xã Chư Pơng, huyện Chư Sê (tỉnh Gia Lai) nói: “Làng Hố Bi mình hôm nay đổi thay nhiều, chứ những năm trước là “điểm nóng” về trật tự an toàn xã hội đó. Ngày ấy, buôn ta có nhiều người theo FULRO lén lút hoạt động chống phá chính quyền, chống phá cách mạng. Mình phải vất vả lắm mới vận động được họ trở về với gia đình, với buôn làng. Mình nói điều hay, điều tốt thì họ phải “sáng cái đầu, ưng cái bụng” thôi mà!”. Còn đây là tâm sự của già làng Y Bhiu Mlô ở thôn Tân Lập 4, xã Pơng Drang, huyện Krông Búk (tỉnh Đắc Lắc): “Nhờ có Đảng dẫn đường, chỉ lối, buôn, làng mình mới có cuộc sống no ấm hôm nay. Hộ dân nào cũng có cái ăn, cái mặc, có nhà để ở, trẻ em được học hành. Mình là con cháu Bác Hồ, nhất định không nghe theo lời kẻ xấu kích động, chia rẽ. Bây chừ khoa học tiến bộ rồi, mình luôn khuyên nhủ bà con phải biết làm theo để có năng suất cao; khi có bệnh thì đến bệnh viện, trạm y tế để được bác sĩ khám bệnh, cấp thuốc; không nuôi thả gia súc dưới gầm nhà sàn; phải biết giữ gìn những giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp như Tết lúa mới, lễ hội cồng chiêng…”.
“Công bộc” của buôn, làng
Trao đổi với chúng tôi về vai trò của các già làng, trưởng thôn, Thiếu tướng Trịnh Đình Thạch, Phó chính ủy Quân khu 5, cho biết: Trong những năm qua, đời sống vật chất, tinh thần của đồng bào các dân tộc trên địa bàn ngày càng được nâng cao. Có được kết quả ấy là nhờ chủ trương, chính sách đúng đắn của Đảng, Nhà nước; sự chung sức chung lòng của LLVT và công sức đóng góp to lớn của các già làng, trưởng thôn, những người có uy tín trong cộng đồng các dân tộc, xứng đáng là “công bộc” của buôn, làng. Bằng uy tín, trách nhiệm, sự nhiệt tình, năng nổ của mình, các già làng, trưởng thôn chính là những người đi “truyền lửa”, phát huy tốt vai trò làm cầu nối giữa Đảng với chính quyền và nhân dân, góp phần vào sự ổn định, phát triển của buôn, làng và giữ gìn bản sắc văn hóa các dân tộc.
Những lần lên Tây Nguyên công tác, chúng tôi đã được nghe đồng bào kể nhiều về già làng Y Thương Kmăn ở thôn Buôn Mã, xã Bông Krang, huyện Lắk (tỉnh Đắc Lắc). Trăn trở trước cái nghèo, cái khó của buôn làng, già làng Y Thương Kmăn với cách nghĩ, cách làm phù hợp đã từng bước giúp đỡ bà con phát triển kinh tế hộ gia đình, xóa đói, giảm nghèo. Từ kinh nghiệm của bản thân, ông tích cực truyền đạt những kinh nghiệm về lao động sản xuất, vận động bà con chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi theo hướng phù hợp với điều kiện từng hộ gia đình như: Thâm canh tăng vụ trồng cây mía, đầu tư hệ thống bơm tưới, cơ giới hóa và nuôi bò sinh sản...
Cán bộ Binh đoàn 15 chia sẻ kinh nghiệm bám dân với các già làng, trưởng thôn huyện Đức Cơ, tỉnh Gia Lai.
Già làng Mai Thanh Vân (dân tộc Chăm) ở làng Suối Đá, xã Canh Hiệp, huyện Vân Canh (tỉnh Bình Định) là người có nhiều đóng góp trong nhiệm vụ quân sự, quốc phòng. Tuy địa bàn đi lại khó khăn nhưng già làng Vân vẫn thường xuyên đến tận từng hộ gia đình để tuyên truyền, vận động bà con chấp hành tốt chủ trương của Đảng, chính sách và pháp luật của Nhà nước. Ông tích cực vận động thanh niên trong làng đăng ký, khám tuyển và lên đường nhập ngũ, hoàn thành chỉ tiêu trên giao, không có trường hợp nào bỏ ngũ. Vào quân đội, các cháu phấn đấu rèn luyện tốt, sau khi xuất ngũ trở về có nhiều cháu là đảng viên, tham gia công tác tại địa phương, góp phần phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội, xây dựng quốc phòng-an ninh.
Già làng Siu Plim ở làng Bloi, xã Ya Ly, huyện Chư Păh (tỉnh Gia Lai) cũng là người có nhiều công lao đóng góp trong việc ổn định tình hình an ninh, chính trị. Ông không chỉ giỏi vận động, thuyết phục bà con không theo “Tin lành Đề-ga” mà còn có tài cảm hóa những người lầm lỡ theo FULRO trở về với buôn làng. Chính già làng Siu Plim đã tin tưởng, khuyến khích, động viên họ trực tiếp tuyên truyền, nói chuyện với dân làng hiểu rõ luận điệu nham hiểm, chia rẽ khối đại đoàn kết dân tộc của các thế lực thù địch. Bằng uy tín và sự nhiệt tình của bản thân, già làng Siu Plim đã phát huy tốt vai trò là người đi “truyền lửa”. Đến nay, 100% dân làng Bloi tin Đảng, tin chính quyền, không nghe theo kẻ xấu.
Có thể nói, những già làng, trưởng thôn của các địa phương trên địa bàn miền Trung-Tây Nguyên thực sự là những tấm gương sáng trong áp dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất, hăng hái đi đầu trong các phong trào của địa phương, được dân làng suy tôn, kính trọng. Lời nói, việc làm của già làng, trưởng thôn có tác động tích cực, phát huy sức mạnh của buôn, làng trong chung sức xây dựng nông thôn mới, xóa đói, giảm nghèo, bài trừ các tệ nạn xã hội, các hủ tục mê tín dị đoan… Với tầm ảnh hưởng của mình, các già làng, trưởng thôn luôn hăng hái tuyên truyền vận động bà con hiểu và thực hiện tốt các chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, đồng thời phản ánh những tâm tư nguyện vọng chính đáng của nhân dân. Các già làng, trưởng thôn tích cực giáo dục con em, dòng họ và cộng đồng dân cư thực hiện tốt quy ước, hương ước thôn, buôn, giữ gìn bản sắc văn hóa, phát huy tiềm năng, thế mạnh của từng vùng, từng dân tộc để xây dựng quê hương ngày càng no ấm.
Nhận thức sâu sắc vai trò quan trọng và tầm ảnh hưởng của các già làng, trưởng thôn, trong những năm qua, Bộ tư lệnh Quân khu 5 và Bộ CHQS các tỉnh, thành phố đã tổ chức nhiều lần gặp mặt, biểu dương, tạo điều kiện cho các già làng, trưởng thôn tiêu biểu có dịp trao đổi, phản ánh, đề xuất những tâm tư nguyện vọng chính đáng của đồng bào ở các buôn, làng, làm cơ sở giúp quân khu nắm chắc tình hình ở cơ sở, kịp thời đề ra những giải pháp phù hợp, góp phần xây dựng nền quốc phòng toàn dân, thế trận chiến tranh nhân dân trên địa bàn ngày càng vững chắc.
Bài và ảnh: PHAN TIẾN DŨNG