Việc Saab giữ bí mật danh tính khách hàng đã biến một thông báo đặt hàng đơn thuần thành một vấn đề tình báo khu vực. Bởi, GlobalEye cung cấp khả năng giám sát không phận liên tục, quản lý tác chiến và chỉ huy kiểm soát, có thể làm thay đổi cách thức một quốc gia vùng Vịnh phát hiện các mối đe dọa và tổ chức di chuyển lực lượng chiến đấu của mình.

 

Máy bay cảnh báo sớm và kiểm soát trên không GlobalEye. Ảnh: Saab 

Theo Defense News, khác với việc mua sắm máy bay chiến đấu thường được đánh giá dựa trên số lượng máy bay và tải trọng vũ khí, 2 chiếc GlobalEye này có thể tăng hiệu quả của toàn bộ lực lượng bằng cách phát hiện mục tiêu từ xa, kết hợp dữ liệu cảm biến và truyền tải thông tin đến các đơn vị chỉ huy trên không, trên biển và trên bộ. GlobalEye kết hợp hệ thống ra-đa Erieye sử dụng công nghệ mảng quét điện tử chủ động (AESA) với các cảm biến giám sát hàng hải, trên bộ, quang điện tử và các cảm biến trinh sát bổ sung trên nền tảng máy bay phản lực thương mại tầm xa Bombardier Global 6000, tạo thành một trung tâm điều khiển đa lĩnh vực nhỏ gọn.

Khi hoạt động ở độ cao 35.000 feet (10.668m), hệ thống này được cho là có khả năng phát hiện các mối đe dọa trên không ở độ cao thấp từ phạm vi vượt quá 450km, trong khi tầm hoạt động của ra-đa được trang bị thiết bị đo đạc vượt quá 650km trong một số chế độ nhất định.

Vùng phủ sóng ra-đa như vậy đặc biệt quan trọng ở Trung Đông, nơi các tên lửa hành trình bay thấp, máy bay không người lái (UAV), tên lửa đạn đạo và các vũ khí xuyên phá có thể rút ngắn thời gian phản ứng phòng thủ và buộc các chỉ huy phải liên kết cảnh báo sớm. Phát hiện sớm không bảo đảm đánh chặn thành công, nhưng nó cung cấp thêm thời gian cho các chỉ huy để phân loại mục tiêu, đánh giá mối đe dọa, triển khai máy bay chiến đấu và thiết lập hệ thống tên lửa, đặc biệt khi tên lửa hành trình hoặc UAV của đối phương lợi dụng địa hình, độ cong và tín hiệu ra-đa để tiếp cận các cơ sở hạ tầng trọng yếu.

Khả năng bay liên tục từ 11 đến 12 giờ cho phép GlobalEye thực hiện các vòng bay giám sát kéo dài, trong khi khả năng cất hạ cánh trên các đường băng ngắn giúp quốc gia sở hữu GlobalEye có thể trang bị loại máy bay này ở nhiều căn cứ.

Defense News nhận định, dựa trên lịch sử hoạt động của Saab, cơ cấu lực lượng hiện có và những thiếu hụt về năng lực... đã dẫn đến những suy đoán có cơ sở về vị khách hàng giấu tên của Saab, trong đó nổi lên hai cái tên là Saudi Arabia và Qatar. Tuy nhiên, Defense News cũng không loại trừ một số quốc gia khác, bao gồm Kuwait, Ai Cập, Bahrain hoặc Oman.

Theo đại diện của Saab, việc giữ bí mật danh tính khách hàng nhằm bảo đảm lợi ích an ninh của quốc gia sở hữu GlobalEye, phù hợp với tính chất nhạy cảm liên quan đến công tác thu thập thông tin tình báo. Bởi, việc tiết lộ sớm có thể làm lộ kết cấu lực lượng, kế hoạch triển khai căn cứ và các ưu tiên về mối đe dọa đối với quốc gia đó.

Các chính phủ vùng Vịnh đôi khi giữ bí mật việc mua sắm các nền tảng giám sát vì AEW&C có thể tiết lộ cách giới lãnh đạo của họ đánh giá vũ khí, độ tin cậy của liên minh và điểm yếu về cơ sở hạ tầng của các nước láng giềng; đồng thời nó cũng giúp hạn chế khả năng chuẩn bị tác chiến điện tử, các mô hình chống giám sát hoặc các phương án tấn công phủ đầu của đối phương.

Thương vụ tỷ đô của Saab diễn ra trong bối cảnh các nước Trung Đông đang đối mặt với một cuộc tấn công hỗn hợp bao gồm UAV, tên lửa hành trình và tên lửa đạn đạo, một mối đe dọa đòi hỏi khả năng giám sát trên diện rộng, phân loại nhanh chóng và phản ứng phối hợp thay vì dựa vào các hệ thống phòng không riêng lẻ để bảo vệ các vị trí cụ thể.