QĐND - I-xra-en đã ký hợp đồng trị giá 1,6 tỷ USD bán máy bay do thám và các hệ thống phòng thủ tên lửa và chống máy bay cho A-déc-bai-gian, đưa công nghệ vũ khí của I-xra-en đến gần biên giới của "kẻ thù không đội trời chung" I-ran.

Các nhà quan sát nhận định hợp đồng quân sự ký ngày 26-2 của Tập đoàn Công nghiệp hàng không vũ trụ I-xra-en (IAI), một công ty của chính phủ, diễn ra vào thời điểm phức tạp, có khả năng sẽ dẫn đến phản ứng tiêu cực từ I-ran. Hiện chưa rõ liệu hợp đồng bán vũ khí này giữa I-xra-en và A-déc-bai-gian có mối liên hệ gì đến các kế hoạch tấn công I-ran của I-xra-en hay không.

Đan-ni Ya-tâm (Danny Yatom), cựu lãnh đạo cơ quan tình báo I-xra-en Mossad, cho rằng thời gian ký kết hợp đồng chỉ là sự trùng hợp ngẫu nhiên. “Vụ mua bán như vậy còn rất lâu mới hoàn tất”,  ông nói. Ngoài ra, ông cũng khẳng định I-xra-en sẽ tiếp tục bán vũ khí cho các đồng minh của mình.

Mối lo ngại lớn nhất của I-xra-en là chương trình hạt nhân của I-ran và các nhà lãnh đạo I-xra-en đã bóng gió rằng họ sẵn sàng tấn công các cơ sở hạt nhân của I-ran.

Chi phí của bản hợp đồng này xấp xỉ bằng ngân sách quân sự hằng năm của A-déc-bai-gian. Tuy nhiên, các chuyên gia quân sự khẳng định rằng, những vũ khí này không nhằm chống lại I-ran, mà dùng để chống lại Ác-mê-ni-a, nước đang có xung đột với A-déc-bai-gian.

Các nước EU đã áp đặt các lệnh cấm cung cấp vũ khí cho A-déc-bai-gian vì lo ngại rằng, các vũ khí như vậy có thể được sử dụng để chống lại Ác-mê-ni-a. Ba-cu cũng bị hạn chế trong việc mua vũ khí từ Mỹ bởi các thành viên ủng hộ Ác-mê-ni-a trong Quốc hội.

Wikileaks cho biết rằng, A-déc-bai-gian đang cố gắng tiếp cận với vũ khí công nghệ cao được cung cấp bởi I-xra-en. Trong tháng 9 năm 2008, ba công ty quốc phòng I-xra-en đã ký hợp đồng với A-déc-bai-gian để cung cấp súng cối, đạn dược, các hệ thống phóng tên lửa và thiết bị vô tuyến điện. Các hợp đồng này trị giá hàng trăm triệu USD. Quân đội của A-déc-bai-gian đã nhận được Hệ thống rocket phóng loạt Lynx, được đặt trên khung gầm xe hạng nặng KAMAZ-63502. I-xra-en cũng đã cung cấp cho A-déc-bai-gian các máy bay không người lái.

Quan hệ giữa I-xra-en với A-déc-bai-gian, một quốc gia Hồi giáo trở thành độc lập sau khi Liên Xô tan rã, đã mạnh lên khi quan hệ chiến lược một thời giữa I-xra-en với một người hàng xóm khác của I-ran, Thổ Nhĩ Kỳ, suy giảm, chủ yếu là do vụ I-xra-en sát hại 9 nhà hoạt động Thổ Nhĩ Kỳ trên một tàu đang trên đường tới Dải Ga-da hồi năm 2010.

Đối với tình báo I-xra-en, có một lợi ích khác khi quan hệ với A-déc-bai-gian là nước này có quan hệ thương mại và các mối liên hệ xuyên biên giới quan trọng với cộng đồng Azeri, cộng đồng thiểu số lớn nhất tại I-ran.

Việt Anh