QĐND - Thời gian vừa qua, đã có hàng vạn mét khối đất, đá được các đơn vị kinh doanh cát, sỏi ở hạ lưu đập thủy điện Hòa Bình (thuộc địa bàn phường Thịnh Lang, TP Hòa Bình) ngang nhiên đổ xuống lòng sông Đà để mở rộng mặt bằng phục vụ kinh doanh. Tình trạng này đang diễn biến ngày càng phức tạp, gây cản trở việc thoát lũ trong mùa mưa bão và khiến dư luận nhân dân hết sức bất bình.

Một doanh nghiệp đổ đất, san lấp lòng sông Đà để mở rộng mặt bằng kinh doanh (ảnh chụp tại địa phận phường Thịnh Lang, TP Hòa Bình).

 

Cố tình vi phạm hay coi thường quy định?

Được biết, từ nhiều năm nay, khu vực hạ lưu đập thủy điện Hòa Bình thuộc địa bàn bến Thịnh Minh, phường Thịnh Lang (TP Hòa Bình) được các cơ quan có thẩm quyền cho một số đơn vị khai thác, kinh doanh cát, sỏi thuê đất làm điểm tập kết vật liệu xây dựng. Báo cáo số 94/BC-SNN ngày 4-4-2013 của Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN&PTNT) tỉnh Hòa Bình nêu rõ, hiện nay, trên địa bàn thành phố Hòa Bình có 14 doanh nghiệp thuê đất để kinh doanh vận chuyển cát, sỏi. Theo quy định, toàn bộ diện tích này nằm trong khu vực thoát lũ, nên không được quy hoạch xây dựng.

Để công tác quản lý Nhà nước đối với hoạt động này có hiệu quả, UBND tỉnh Hòa Bình đã ban hành Chỉ thị 04 quy định rõ: Những đơn vị, doanh nghiệp chỉ được phép kinh doanh vật liệu xây dựng trong mùa khô và phải hoàn trả lại hiện trạng dòng chảy vào mùa lũ trước ngày 15-5 hằng năm.

Thế nhưng, hầu hết các đơn vị này đều không chấp hành, đã vậy họ còn cố tình đổ đất, đá xuống lòng sông để mở rộng mặt bằng tập kết cát, sỏi. Việc làm trên khiến cho dòng chảy bị thu hẹp, thay đổi. Thậm chí, nhiều đoạn còn che khuất cả tầm nhìn của các phương tiện giao thông đường thủy. Nghiêm trọng hơn, một số doanh nghiệp còn cho xây dựng công trình, nhà kiên cố trên mặt bằng được thuê, trong hành lang đê để làm văn phòng giao dịch. Hiện nay, đang mùa mưa lũ, thế nhưng các đơn vị, doanh nghiệp vẫn tiếp tục tập kết cát, sỏi quá tải trọng ngay sát mép kè gây nguy cơ mất an toàn cho tuyến kè bờ phải sông Đà, nhất là khi Nhà máy Thủy điện Hòa Bình vận hành xả lũ.

Để chấn chỉnh những vi phạm nêu trên, ngày 27-4-2009, Chi cục Thủy lợi và Phòng chống lụt bão đã có Công văn số 11/CCTL-QLĐ, về việc đình chỉ thi công xây dựng của doanh nghiệp tư nhân Xuân Quỳnh tại bãi sông Thịnh Minh, phường Thịnh Lang (vi phạm quy định tại mục c, khoản 1, Điều 25, Luật Đê điều).

Tiếp đó, ngày 27-9-2010 có Công văn số 145/CCTL-ĐĐ về việc đình chỉ thi công xây dựng của Công ty TNHH Hường Trang tại bãi sông Thịnh Minh, phường Thịnh Lang.

Ngày 10-3-2011, Chi cục Thủy lợi và Phòng chống lụt bão lại có Công văn số 39/CCTL-ĐĐ về việc xử lý triệt để tình trạng vi phạm Luật Đê điều của Công ty TNHH Hường Trang tại bãi sông Thịnh Minh, phường Thịnh Lang.

Trong khi các cơ quan chức năng liên tục ra những quyết định xử những vi phạm, thì vào thời điểm hiện nay, tại bãi sông Thịnh Minh, phường Thịnh Lang, vẫn tồn tại các công trình xây dựng kiên cố, các xe chở đất, đá, cát, sỏi vẫn hoạt động bình thường. Đặc biệt là trên địa bàn vẫn có 3 chiếc máy vừa múc đất vừa san ủi mặt bằng ở bãi nổi trên sông.

Cần nhiều giải pháp đồng bộ

Quá trình tìm hiểu, chúng tôi được biết, tất cả các đơn vị, doanh nghiệp và cá nhân kinh doanh tập kết cát, sỏi trên địa bàn đều được các cấp có thẩm quyền cho thuê đất (từ 30 đến 50 năm), có giấy phép hoạt động kinh doanh, giấy phép hoạt động bến thủy nội địa. Điều đáng nói ở đây là, các đơn vị, tổ chức, cá nhân này không thực hiện đúng nội dung nêu trong quyết định thuê đất.

Chính vì vậy, trong quá trình kiểm tra thực tế tại khu vực bến Thịnh Minh, phường Thịnh Lang, bên cạnh việc xử lý những vi phạm theo thẩm quyền, Sở NN&PTNT đã có công văn gửi UBND tỉnh đề nghị chỉ đạo UBND thành phố, UBND huyện Kỳ Sơn và các ban, ngành của tỉnh xử lý dứt điểm các hành vi vi phạm. Đồng thời cũng kiến nghị với UBND tỉnh sớm có chủ trương quy hoạch bãi tập kết kinh doanh cát, sỏi xa trung tâm thành phố và ngoài phạm vi đê, kè bảo vệ bờ sông Đà phía hạ lưu đập thủy điện Hòa Bình.

Ông Vũ Văn Định, Phó chủ tịch UBND phường Thịnh Lang, cho biết: “Việc vận chuyển cát, sỏi gây ô nhiễm môi trường, đổ đất đá, xây dựng vi phạm hành lang bảo vệ đê… là có thật. Với thẩm quyền của mình, UBND phường đề nghị các doanh nghiệp đầu tư cải tạo lại mặt đường để hạn chế ô nhiễm…”. Còn ông Đoàn Đức Thiện, Phó chi cục trưởng Thủy lợi và Phòng chống lụt bão, Sở NN&PTNT tỉnh Hòa Bình khẳng định: “Là đơn vị trực tiếp quản lý tuyến đê sông Đà, Chi cục thường xuyên kiểm tra, lập biên bản vi phạm, báo cáo và đề nghị xử lý theo chức năng, nhiệm vụ được giao. Tuy nhiên, việc xử lý, giải tỏa lại phụ thuộc rất nhiều vào các cơ quan khác…”.

Ông Thiện cũng cho biết thêm, trong thời gian qua, UBND tỉnh đã tổ chức đoàn thanh tra liên ngành kiểm tra việc tập kết, kinh doanh cát, sỏi và vi phạm hành lang an toàn tuyến đê, nhưng cho đến nay vẫn chưa có kết luận.

Hoạt động kinh doanh, tập kết cát, sỏi vi phạm hành lang an toàn tuyến đê đã quá rõ ràng. Đề nghị các cơ quan chức năng và chính quyền địa phương tỉnh Hòa Bình có biện pháp xử lý nghiêm các hành vi sai phạm. Bên cạnh đó nên sớm có biện pháp quy hoạch khu vực kinh doanh cát, sỏi gắn với quy hoạch thoát lũ, góp phần lập lại kỷ cương trong thực hiện Luật Đê điều, nhằm bảo đảm an toàn cho tuyến đê trong mùa mưa lũ.

Bài và ảnh: HÀ KHÁNH – THÀNH CÔNG