Trung đoàn 203 ngày ấy, bây giờ

QĐND - "…Xe 843 tiến đến trước hàng rào Dinh Độc Lập húc thẳng vào cổng phụ, bên cạnh cổng chính, xe bị mắc kẹt dừng lại. Ngay lúc đó, xe 390 lao lên húc đổ cổng chính Dinh Độc Lập. Trung úy Đại đội trưởng Bùi Quang Thận từ xe 843 cầm lá cờ giải phóng, chạy lên cắm trên đỉnh nóc Dinh tổng thống ngụy quyền Sài Gòn. Lúc ấy là 11 giờ 30 phút, ngày 30 tháng 4 năm 1975…".

Những thông tin quá đỗi thân thuộc đối với các thế hệ người Việt Nam được trích từ cuốn “Lịch sử đảng bộ Trung đoàn xe tăng 203” kể trên khi nhắc đến thời khắc cáo chung của chế độ ngụy quyền Sài Gòn - mốc son đánh dấu ngày toàn thắng thống nhất non sông Việt Nam - thúc giục chúng tôi trở lại Trung đoàn xe tăng 203 (Quân đoàn 2). Đã thành thông lệ, vào dịp này, cán bộ, chiến sĩ đơn vị bên cạnh nhiệm vụ chuyên môn huấn luyện sẵn sàng chiến đấu lại vinh dự được tiếp đón những đoàn khách - các cựu chiến binh, thanh niên, học sinh, sinh viên khắp nơi đến thăm, động viên.

Những cảm xúc từ phòng truyền thống

Phòng truyền thống của đơn vị, nơi lưu giữ những hiên vật, hình ảnh đánh dấu chặng đường 47 năm hình thành, phát triển và chiến đấu của Lữ đoàn 203 trước đây và Trung đoàn 203 hiện nay nằm trên tầng 2 của hội trường vừa được xây mới và đưa vào sử dụng. Thượng tá Trung đoàn trưởng Nguyễn Đức Bổng và Thượng tá Chính ủy Nguyễn Đức Dũng khi dẫn chúng tôi lên thăm, thoáng một chút băn khoăn với khách, bởi các tài liệu, hiện vật đánh dấu chặng đường phát triển của đơn vị vẫn chưa có điều kiện trưng bày hết. Một phần do hội trường vừa khánh thành, cần thời gian để bố trí lại cho phù hợp nhưng quan trọng hơn, với 47 năm hành quân, chiến đấu thì chọn lọc, giới thiệu làm sao để người xem thấy được những mốc son quan trọng của đơn vị trong không gian còn hạn hẹp của phòng truyền thống là vấn đề không đơn giản. Vẫn còn đây lá cờ Tổ quốc trong ngày thành lập đơn vị, ngày 22-6-1965; xích xe tăng, những quả đạn pháo, chiến lợi phẩm liên quan đến sự kiện đơn vị xe tăng đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam trực tiếp tham gia chiến đấu hiệp đồng binh chủng và giành thắng lợi trận đầu ở Tà Mây-Làng Vây trên chiến trường Quảng Trị năm 1968 góp phần tô thắm truyền thống đơn vị "Thần tốc, táo bạo, đã ra quân là đánh thắng"; chiếc mũ công tác, cờ giải phóng, chiếc đèn pin, đồng hồ, súng tiểu liên... của Trung úy Bùi Quang Thận, các thành viên kíp xe 843, 390 trong Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử cùng bút tích của đồng chí Bùi Tùng, nguyên Chính ủy đơn vị thảo lời đầu hàng của Dương Văn Minh, Tổng thống ngụy quyền Sài Gòn tuyên bố đầu hàng vô điều kiện và bản nháp lời chấp nhận đầu hàng được công bố trên sóng phát thanh đánh dấu sự sụp đổ hoàn toàn của chính quyền ngụy Sài Gòn trưa 30-4-1975...

Chiến sĩ Trung đoàn xe tăng 203 huấn luyện trên bãi tập.

Để có được thời khắc hào sảng chiến thắng ấy, vết xích xe tăng của đơn vị đã tung hoành trên khắp các chiến trường, "húc đổ, đè bẹp" bao nhiêu cứ điểm, ổ đề kháng ngoan cố của kẻ thù. Và đây, chiếm vị trí trang trọng nhất trong phòng truyền thống là bảng vàng danh sách 384 liệt sĩ đã ngã xuống trên các chiến trường trong suốt quá trình tham gia chiến đấu của đơn vị.

Phát huy truyền thống "Thần tốc, táo bạo, đã ra quân là đánh thắng"

Thiếu tá, Tiểu đoàn phó quân sự Tiểu đoàn 1 Nguyễn Bá Bắc dẫn chúng tôi đến Đại đội 3 anh hùng của tiểu đoàn. Đây cũng là đại đội có những chiếc xe tăng lừng danh 843, 390 năm nào. Dưới mái tôn khu vực sửa chữa tổng hợp của đơn vị hầm hập nóng bởi cái nắng oi ả đầu hè, sờ vào vỏ thép xe tăng thấy bỏng tay, hàng chục chiếc xe tăng đang được bảo dưỡng định kỳ. Trung úy Đào Duy Tùng, Trưởng xe 910 mặc bộ bảo hộ lấm lem dầu mỡ tranh thủ tiếp chuyện. Chàng trai cao to quê Hải Dương này ra trường tháng 8-2011, được bổ nhiệm chức vụ Trung đội trưởng và vừa kịp tham gia một đợt diễn tập tổng hợp cuối năm 2011 với kết quả đạt loại giỏi, chỉ huy diệt 4 mục tiêu chính, 2 mục tiêu bộ binh. Anh nói, lính xe tăng vừa phải giỏi huấn luyện, giỏi chiến đấu vừa phải làm tốt nhiệm vụ sửa chữa, bảo dưỡng để xe tăng vận hành tốt trong mọi điều kiện, hoàn cảnh. Xe vào xưởng là toàn bộ kíp xe phải làm toàn bộ: Cẩu máy, hộp số bảo dưỡng cấp 2, lau chùi, bơm dầu mỡ bảo đảm khi xe ra xưởng tinh tươm như mới. Từng thành viên kíp xe hiểu rõ đến từng con ốc trên chiếc xe của mình, sẵn sàng khắc phục các hỏng hóc trên đường hành quân để bám sát đội hình đơn vị...

-         Ngồi trên xe tăng "khoái" nhất lúc nào? Tôi hỏi.

-         Trên những con đường "lượn sóng" trở về đơn vị khi hoàn thành nhiệm vụ. 

-         Lính tăng ngại nhất điều gì?

-         Nóng, tiếng ồn và nhất là mùi dầu mỡ ám vào người những lúc được "tranh thủ" gặp bạn gái...

Khác với Tùng, Thượng úy quân nhân chuyên nghiệp lái xe Vũ Thành Đô (quê Vĩnh Phúc đã xây dựng gia đình và có một con nhỏ) với thâm niên lái xe 15 năm thì dầu mỡ, nắng nóng không còn là vấn đề "gai góc". Đơn vị làm nhiệm vụ huấn luyện sẵn sàng chiến đấu, có những thời điểm diễn tập, những lúc "vào tình huống" cả tháng trời không "tranh thủ" được một ngày... Ngay như Tiểu đoàn trưởng, Trung tá Nguyễn Văn Thuyên, vợ là cô giáo Nguyễn Thị Lan, nhà ngay cổng đơn vị nhưng không phải lúc nào cũng tranh thủ về nhà được.

Chúng tôi hiểu, để thực hiện được mục tiêu "Thần tốc, táo bạo, đã ra quân là đánh thắng" người lính xe tăng trong quá khứ cũng như hiện tại đã phải hy sinh rất nhiều.

*
* *

Bữa cơm thân mật do đơn vị tổ chức, ngoài chúng tôi còn có những gương mặt thân thuộc vô tình tụ gặp ở đây: Đại tá nhà thơ Vương Trọng, Đại tá nhạc sĩ Minh Quang, Đại tá Ngô Văn Chung, Giám đốc Thư viện quân đội cùng các bí thư kiêm chủ tịch UBND các xã nơi đơn vị đóng quân. Cùng một mục đích, trở về với 203 chung niềm vui, mừng ngày chiến thắng và gặp gỡ giao lưu với các chiến sĩ. Bữa cơm đúng tinh thần "cây nhà lá vườn" toàn những sản phẩm từ bàn tay lao động của lính tăng tăng gia theo giới thiệu của Chính ủy Nguyễn Đức Dũng: Lợn bắt trong chuồng, rau hái trong vườn, cá đánh dưới ao... Lính tăng phải khỏe, vượt qua chính mình, vượt qua khó khăn mới mong muốn điều khiển xe tăng thắng địch, anh khẳng định như vậy. Kết quả từ những nỗ lực hằng ngày ấy đã góp phần làm cho bữa ăn lính tăng 203 ngày một tươm tất; đơn vị ngày một xanh, sạch, đẹp hơn. Đây cũng là điều khiến 203 trở thành điểm sáng văn hóa, thành niềm tự hào của địa phương mỗi lần có khách phương xa đến thăm như lời một đồng chí bí thư-chủ tịch UBND xã đã khẳng định khi chia tay...

Bài và ảnh: Tuấn Anh