Bị mất một mảng hộp sọ, cụt tay phải, bàn tay trái chỉ còn 3 ngón, nhưng bằng ý chí, nghị lực, sức lao động của mình, cộng với đồng vốn ít ỏi của đồng đội chắt chiu cho vay, thương binh hạng 1/4 Lê Thanh Bình ở thôn Tân Cổ, xã Quảng Tân, huyện Quảng Xương, tỉnh Thanh Hóa đã nổi tiếng với thương hiệu: "Cá giống anh Bình".

Cách đây hơn 30 năm (ngày 18-8-1973), cả lớp quản lý Hợp tác xã (do huyện Quảng Xương mở) ngỡ ngàng khi anh Bình, học viên xuất sắc nhất lớp, tuyên bố: "Ngày mai tôi lên đường nhập ngũ".

Xếp bút nghiên và biết bao hoài bão đã ấp ủ, chàng trai xứ Thanh 19 tuổi không dám nói với bố việc mình xung phong ra chiến trường. "Vì lúc đó nhà tôi đã có một anh trai ở chiến trường, hai anh rể là liệt sĩ, bố bị bệnh huyết áp nặng, nói ra chỉ sợ cụ bị sốc thì khổ. Tôi chỉ dám thì thầm với mẹ và nói dối bố là: "Con đi thực tập một thời gian dài ở các hợp tác xã miền tây".

Vào chiến trường Tây Nguyên, binh nhất Lê Thanh Bình đã tham gia nhiều trận đánh chặn địch ở đường 13, phục kích địch ở Cầu Khởi (Tây Ninh), như anh nhớ lại: "Suốt ngày chờ địch ở dưới công sự nông choèn, cái nóng hầm hập ở trên trời tỏa xuống, ở lớp đá ong bốc lên làm cho người héo quắt lại. Chúng tôi đào hầm chiến đấu, cùn dễ đến hàng chục chiếc xẻng, mẻ hàng chục chiếc cuốc chim". Anh bị thương trong trận vây lấn thị xã Bình Long, khi cùng với chiến sĩ Thiện (quê ở Quảng Trị) ngồi ép mình như hai con dế trũi dưới căn hầm đào vội trong đêm. Vừa nghe tiếng đại đội trưởng hô "xung phong", thì nửa người anh bật khỏi công sự nhẹ bỗng, chơi vơi, tay phải như có dòng nước âm ấm chảy. Chỉ biết có thế, vì lúc đó mắt anh tối sầm lại, như có những quầng hoa cà, hoa cải xanh lét.

"Mãi sau này khi về đội phẫu K21, tôi mới biết căn hầm mình hứng trọn một quả đạn M79. Cậu Thiện hy sinh ngay, còn tôi được anh Việt, y tá đại đội băng bó cho, rồi được anh em tải thương đưa về tuyến sau. Mở mắt ra thấy tay phải cụt hết cả bàn, tay trái chỉ còn mu bàn tay và ba ngón, đầu bị mảnh đạn cưa mất một phần sọ. Tôi quá nản vì từ ăn cơm, thay quần áo, vệ sinh cá nhân đều phải nhờ các cô y tá làm giúp. Vết thương lành miệng cũng là lúc giải phóng miền Nam. Tôi ra Bắc và chữa vết thương qua rất nhiều Trung tâm nuôi dưỡng thương binh. Những ngày "trái gió trở trời" vết thương nhức nhối hành hạ làm cho thần kinh căng thẳng. Đã có lúc tôi buông xuôi tặc lưỡi "phó mặc" tất cả. Nhưng lời khuyên ân cần của đồng đội như có "phép màu" đánh thức lý trí của tôi.

Anh vẫn nhớ ngày các anh ở Hội thương binh nặng tổ chức đưa anh về nhà. Hôm ấy, mẹ anh tức tưởi khóc, còn bố tuy rất giận nhưng vẫn vui vẻ "Biết bao thanh niên ở trong làng, trong xã đã ngã xuống trong cuộc chiến đấu này. Con tuy bị thương nhưng vẫn là một trong nhiều người may mắn được trở về quê hương". Dễ đến hàng tuần nhà anh lúc nào cũng chật kín người đến thăm hỏi, chia vui. Và cô giáo làng trẻ trung, xinh đẹp Phạm Thị Tú đã "thầm thương trộm nhớ" chàng chiến binh dày dạn phong sương. Đám hỏi, rồi đến đám cưới-anh Bình vui vẻ kể-đến nhanh làm tôi không dám tin vào hạnh phúc của mình. Tất cả là nhờ bạn bè, những người đồng đội thương binh đã vun vén, xây đắp cho tôi. Các anh mua trầu cau, làm đại diện cho nhà trai (mặc dù bố mẹ tôi vẫn khỏe), căng phông màn, tặng thuốc lá, tặng chăn. Anh Trần Đức Thái (thương binh cụt chân) tặng vợ chồng tôi đôi chiếu hoa Nga Sơn, nói đùa "Anh mà trải chiếu ở giường cô dâu chú rể thì chắc chắn cuối năm nay cô chú sẽ có thằng cu để bế bồng".

Anh Bình đưa tôi đi trên bờ bê tông của 5 vuông ao nuôi cá giống.. Vừa đi anh vừa rải thức ăn cho cá từ các thùng gỗ đặt sát mép nước. Đàn cá giống chim trắng chỉ một thoáng đã tụ trên mặt ao như một đám mây màu sáng bạc, tranh nhau đớp mồi. "Được các anh cho vay vốn, về nhà tôi xoay trần đào ao bằng hai cánh tay chỉ còn một nửa. Nhiều lần các anh về thăm thấy tôi vất vả đã xúm lại cùng làm. Điểm khởi đầu bao giờ cũng là sự vất vả, gian nan. Nhưng khi đã qua được rồi thì thật dễ dàng. Nó gần giống vòng tròn của chiếc đu quay khi đã vượt qua được điểm chết".

Bây giờ 5 vuông ao nhà anh mỗi vụ cá giống thu được vài chục triệu đồng tiền lãi. Mỗi vuông rộng 1.000m2, anh thả khoảng 7 chén tống cá bột, giống chim trắng, khoảng 20 ngày anh dùng vó san bớt sang 4 vuông ao còn lại. Thả từ tháng 8 âm lịch đến sau tết, khi các ao nuôi cá thịt trong vùng thu hoạch cá, anh mới bán cá giống. Anh giảng giải: "Một chén tống cá bột giống chim trắng khoảng bốn vạn con, giá một triệu đồng. Đến lúc bán cá giống chỉ còn lại khoảng 3,5 vạn con. Mỗi con giá 200 đồng, tính chi ly tôi lời được 6 triệu đồng. Trừ thức ăn và công chăm sóc, lãi ròng một vuông ao một vụ khoảng 18 triệu đồng. Đó là chưa kể tiền lãi của vụ đầu năm tôi thả cá trắm cỏ".

Đang say sưa tâm sự, bỗng nghe ngoài ngõ tiếng gọi vọng vào: "Ông Bình có nhà không?". Anh cười nói với tôi: "Giờ này khách hàng đến nhà lấy cá giống đấy". Có đến 10 người khách đi xe máy đèo những chiếc sọt to trải ni lông (đồ nghề chở cá giống). Họ tỏa ra các vuông ao, vớt cá giống lên cho vào các sọt đã đổ đầy nước. Thấy tôi ngạc nhiên, anh cười nói: "Toàn khách quen cả, họ đếm không thừa một con, trả tiền sòng phẳng, không thiếu một đồng. Tôi nhớ mãi lần bán cá giống đầu tiên, lúc đang đếm cá thì cô hàng xóm từ nhà hộ sinh chạy về báo tin vợ đẻ con trai. Chỉ sợ đếm nhầm cho khách thì mang tiếng".

Mới đây anh điện cho tôi: "Cháu đầu Lê Hữu Tân đã tốt nghiệp cao đẳng Bách khoa, ngành hóa dầu, chuẩn bị đi làm; cháu gái Lê Minh Đức đang học năm thứ ba Đại học văn hóa, còn cháu Lê Hùng Cường mới đỗ vào đại học Bách khoa. Ngày mai em ra thăm cháu rồi tranh thủ đến tìm hiểu cách nuôi cá giống ở Yên Sở".

Anh khoe: "Em đang phơi ao, chuẩn bị xuống giống cá, năm nay làm ăn khá hơn năm ngoái. Ở xã Quảng Tân bây giờ đã có nhiều thương binh, cựu chiến binh nuôi cá như em. Các bác trong Hội CCB xã giao nhiệm vụ cho chuyến đi này là phải tìm hiểu kỹ hơn, sâu hơn về kỹ thuật nuôi cá đẻ để lấy cá bột tại chỗ".

Tôi mừng cho anh, một người thương binh trong hàng vạn thương binh, cựu chiến binh, rời quân ngũ về quê hương "tuyên chiến" với đói nghèo. Ở mặt trận mới, anh và các đồng đội của anh tiếp tục là người chiến thắng. Anh cũng đã xây dựng được thương hiệu trong sản xuất, kinh doanh-dẫu bình dị thôi, nhưng ý nghĩa vô cùng.

VŨ ĐẠT