Lực lượng thông tin thuộc đơn vị 80, Quân khu 4 luôn bảo đảm liên lạc thông suốt phục vụ nhiệm vụ phòng, chống lụt, bão, tìm kiếm cứu nạn trên địa bàn từ Quảng Bình đến thành phố Huế.

Ảnh: VŨ QUANG THÁI

Sáng ngày 1-10, từ 4 giờ sáng, chiếc xe U-oát của nhóm phóng viên báo Quân đội nhân dân lao gấp từ Đồng Hới về hướng Thừa Thiên-Huế. Mặc dù lúc này bão chưa đổ bộ vào đất liền nhưng trời đã có mưa to, gió giật từng hồi khiến cho chiếc xe “rung lên bần bật” trên con đường vào Huế đang trong giai đoạn sửa chữa, duy tu.

Trận bão lớn nhất hơn 20 năm qua

7 giờ sáng, chúng tôi vào đến thành phố Huế. Cột điện, cây xanh trên các dãy phố gãy đổ ngổn ngang. Nước sông Bồ dần dâng cao khiến cho những hộ dân sống ở ven sông không khỏi lo lắng. Đến Ban chỉ huy phòng, chống lụt bão và tìm kiếm cứu nạn (PCLB và TKCN) tỉnh Thừa Thiên-Huế, trong căn phòng rộng chừng 20m2, chúng tôi thấy hàng chục cán bộ của Ban đang bận rộn với muôn vàn công việc. Điện thoại từ các cơ sở không ngớt đổ về báo cáo. Có mặt tại Ban từ sáng sớm, ông Nguyễn Xuân Lý, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Thừa Thiên-Huế liên tục nhắc các xã, huyện chú trọng đặt công tác bảo đảm tính mạng của người dân lên hàng đầu. Những tin tức ban đầu đã khiến cho mọi người không khỏi lo lắng. Đến 9 giờ, toàn tỉnh có khoảng 500 ngôi nhà bị sập và tốc mái. Đến 11 giờ, số nhà bị sập và tốc mái đã tăng lên 1.300. Chưa dừng ở đó, đến chiều tối, toàn tỉnh có 5.370 nhà bị sập, tốc mái. Nặng nhất là huyện Nam Đông, có hơn 3.000 ngôi nhà chịu thiệt hại của gió bão.

Ngoài trời lúc này mưa rất to, hầu hết các huyện đồng bằng và thành phố Huế bị ngập từ 0,4 đến 1,5m. Các tuyến tỉnh lộ 3, 4, 6, 8A, 8B, 9, 10A… nước ngập sâu gây ách tắc giao thông. Đặc biệt ba huyện Nam Đông, A Lưới, Phú Lộc đã bị cô lập hoàn toàn.

Trong khi đó, tại thành phố Huế, lúc 15 giờ, trời như trút nước xuống mặt phố khiến sóng sông Hương cuồn cuộn. “Ngập hầu hết các tuyến đường trong thành phố Huế rồi”-Tiếng báo cáo từ Ban PCLB và TKCN thành phố Huế. Khu Thành nội, nước tràn vào như chớp. Những hàng phượng vĩ, me, bàng gãy rạp trước sức gió giật trên cấp 11. Trời đất Huế nổi tiếng với vẻ đẹp mộng mơ đã bị cơn bão số 6 phủ kín bằng màu mây đen kịt.

Cùng lúc, thiệt hại về nông nghiệp cũng không ngừng tăng lên theo từng giờ. Huyện Nam Đông có 500ha cao su bị gẫy đổ, huyện Phong Điền có hơn 2.000ha hoa màu bị hư hỏng nặng, huyện A Lưới có gần 150ha hoa màu và lúa bị hư hại cùng với 97 hồ cá bị ngập.

Trước nguy cơ ách tắc giao thông thành phố Huế do cây đổ quá nhiều, Ban chỉ huy PCLB và TKCN lệnh cho cán bộ, nhân viên công ty cây xanh thành phố khẩn trương thu dọn từ sáng nhưng theo quan sát của chúng tôi, mưa to, gió lớn đã khiến cho công việc này gặp khó khăn rất nhiều. Cố gắng dọn dẹp cũng không theo kịp sự tàn phá của bão.

Cứu người: Mệnh lệnh thiêng liêng nhất

Trước những thiệt hại do mưa bão gây ra, Ban chỉ huy PCLB và TKCN cùng ban, ngành của tỉnh đã cử các đoàn cán bộ đi kiểm tra các địa phương gặp nhiều khó khăn, tiếp tục nắm tình hình tại địa bàn nhằm đưa ra biện pháp đối phó tốt nhất. Ủy ban nhân dân huyện Nam Đông đã chủ động giúp đỡ nơi ăn ở cho người dân nằm trong số hơn 3.050 ngôi nhà bị sập, tốc mái. Ban chỉ huy PCLB và TKCN tỉnh chỉ đạo các huyện lập các tổ y tế cơ động để nhanh chóng chữa trị cho hơn 30 người bị thương.

Lúc 16 giờ, đồng chí Nguyễn Xuân Lý cho biết: “Hiện nước lũ đang đổ về rất nhanh. Do đã có kinh nghiệm từ trận bão năm 1985 và trận lụt năm 1999 nên Ban chỉ huy PCLB và TKCN đã đề ra nhiều phương án ứng cứu cho những tình huống xấu nhất xảy ra. Chúng tôi chỉ đạo các cơ sở hành động theo phương châm “4 tại chỗ”. Trước cơn bão số 6, chúng tôi đã làm tốt công tác tuyên truyền cộng với ý thức chấp hành cao của người dân nên tới giờ, rất may chưa có ai thiệt mạng. Theo tôi đây là điều hết sức đáng quý và là mệnh lệnh thiêng liêng đối với những người làm công tác PCLB và TKCN”.

Vì dân, dân phục, dân tin

Lúc 8 giờ sáng ngày 1-10, bão bắt đầu đổ mạnh vào thành phố Huế. Đồng chí Trần Kim Thành, Phó ban PCLB và TKCN tỉnh Thừa Thiên-Huế, nhận định bão sẽ “đánh mạnh” về các huyện phía nam của tỉnh. Ngoài trời lúc này, gió mỗi lúc một mạnh, mưa bắt đầu lớn nhưng xe vẫn có thể chạy được nên nhóm phóng viên chúng tôi quyết định sẽ xuống “phục kích” đón bão tại khu vực đầm phá ven biển Hương Trà, một trong những nơi được dự báo là có nguy cơ sạt lở cao và sự cố tràn đê có thể xảy ra.

Tại Ban chỉ huy quân sự huyện Hương Trà, thượng tá Nguyễn Hồng Sơn, chỉ huy trưởng Ban CHQS huyện Hương Trà cho biết: “Đơn vị M76 thuộc Đoàn C68 của Quân khu 4 đã cử 50 cán bộ, chiến sĩ đến túc trực tại Hương Phong, xã được coi là điểm xung yếu nhất trên dải đê biển của huyện. Họ có mặt từ chiều 30-9 và từ đó đến giờ vẫn chưa ngưng các hoạt động tuyên truyền, vận động nhân dân vùng nguy hiểm chuyển đến nơi khác”.

Theo thượng tá Nguyễn Hồng Sơn thì đa số người dân Hương Trà đều nhận rõ sự nguy hiểm của bão số 6 nhờ sự tuyên tuyền, thông tin rộng rãi của các cơ quan truyền thông. Tuy nhiên, một số gia đình, nhất là một số người tuổi trung niên, lại rất ngại di dời. Cho nên, tất cả các xã đều có cán bộ của Ban CHQS huyện đến tham gia làm công tác vận động thực hiện nghiêm yêu cầu của Thủ tướng Chính phủ, không để một người dân nào gặp nguy hiểm. Ngoài ra, Ban CHQS các xã đều huy động tối thiểu một tiểu đội tham gia làm công tác di chuyển nhân dân đến nơi an toàn và trực cứu nạn, cứu hộ. Trong suốt hai ngày qua, rất nhiều sĩ quan, dân quân trong huyện nêu gương sáng về trách nhiệm tận tình với dân, thuyết phục và trực tiếp giúp đỡ được nhiều người di chuyển, được nhân dân cảm phục và khen ngợi, như đại úy Nguyễn Văn Hữu, thiếu tá Phạm Doãn Thảo...

Theo nguyện vọng của chúng tôi, anh Sơn dẫn đường cho xe của phóng viên báo Quân đội nhân dân tìm đến khu vực đầm phá ven biển. Dọc đường đi lúc này rất vắng vì hầu như không có phương tiện tham gia giao thông, nhưng việc đi lại gặp khó khăn rất nhiều. Nhiều lần, chúng tôi phải sử dụng dao, cưa để tự giải tỏa những cây đổ ngang và các chướng ngại vật khác trên đường. Tuy vậy, khi đi đến đò Kha Cút thì không thể qua sông vì mực nước đã dâng lên quá cao...

Hàng nghìn tàu thuyền của dân đã được hướng dẫn neo đậu ở nơi an toàn

Làng Rồng chủ động trong bão

Chia tay anh Sơn, định quay về Văn phòng Ban PCLB và TKCN của tỉnh thì chúng tôi nhận được điện thoại của một đồng nghiệp đang "săn tin" tại thành Huế: "Khu vực cửa biển Thuận An hình như bị tràn đê, lực lượng ứng cứu của bộ đội Đoàn C68 đang cơ động đến đó...". Chúng tôi vội tìm cách liên lạc với anh Quý (qua điện thoại nên cũng không biết cấp bậc của anh), Phó chủ nhiệm chính trị Bộ CHQS tỉnh Thừa Thiên-Huế. Anh Quý cho biết, hiện đường ra cửa biển Thuận An rất khó khăn vì nước sông Hương dâng lên tràn đường làm cho Thuận An bị cô lập và khuyên chúng tôi nên bình tĩnh chờ đợi. Mưa lúc này trắng trời, trắng đất, Đập Phá là con đập nằm cuối đường Lê Lợi của thành phố Huế bị tràn, nước tung bọt trắng xóa, nhìn con đường như một dòng sông. Xoay xỏa mãi, chúng tôi cũng tìm được một con đường chạy ra cửa biển, nơi mà chúng tôi biết chắc là đang có một "cuộc chiến" rất quyết liệt giữa quân dân vùng cảng biển với bão số 6.

Đi xe đến thị trấn Thuận An lúc này là điều không thể. Nước biển đã dâng cao gần 2 mét tại thị trấn Thuận An và xã Phú Thuận. Nhưng từ đây đến làng Rồng không còn bao xa, đã vào đến đây mà không đến với làng Rồng huyền thoại thì cũng thật tiếc. Thế là chúng tôi quyết định để chiếc U-oát đang chết máy vì "sặc" nước ở lại, xắn quần lội vào làng Rồng.

Sở dĩ phải vào làng Rồng vì trong trận lụt lịch sử năm 1999, cả làng Rồng bị cuốn trôi ra biển. Người dân làng Rồng hồi ấy là địa chỉ nhân đạo được sự chú ý của cả nước. 64 hộ gia đình bị trôi nhà được quỹ hỗ trợ nhân đạo của Bộ Quốc phòng xây tặng 64 căn hộ mới để đồng bào ổn định đời sống. Đồng chí Lê Khả Phiêu (khi ấy là Tổng bí thư) về thăm đã đặt tên là làng Rồng. Và tên làng đã trở thành một huyền thoại của người xứ Huế về tinh thần khắc phục thiên tai, vươn lên xây dựng cuộc sống ngày một tốt đẹp hơn.

Làng Rồng hôm nay vật vã trong những cơn cuồng nộ của mưa sa, gió táp, sóng biển gầm gào. Mặc dù như vậy, nhưng sau ngày được cấp khu đất mới để tái định cư, lòng người dân làng Rồng khá vững vàng, phần vì sóng gió thiên tai chịu đựng đã quen, phần vì theo dự báo: Nước biển khó có thể làm ngập chìm làng Rồng. Tuy thế, mực nước lụt trong làng cũng cao khoảng 50cm. Chúng tôi và mấy chiến sĩ biên phòng của đồn Cảng biển Thuận An đều ướt lướt thướt. Ông Đỗ Ngọc Thích, trưởng thôn Rồng cho biết: "Năm nay, làng Rồng đón bão trong tư thế chủ động. Cho đến giờ phút này, dù nước ngập nhưng nhà nào cũng có cơm nóng, nước sôi chứ không phải chịu cảnh đói rét. Có được như thế là nhờ sự chuẩn bị kỹ càng của dân làng".

"Chỉ có ở bộ đội"

Rời làng Rồng khi trời đã quá trưa. Mưa gió ở Thừa Thiên-Huế vẫn vần vũ liên hồi. Chúng tôi gặp thiếu tá Nguyễn Văn Hùng, trạm trưởng Trạm biên phòng cửa khẩu Thuận An khi anh đang cùng đồng đội đi tuần tra các khu làng lân cận. Dân các làng này đã di dời đi nơi khác từ chiều hôm qua, chỉ ở lại một số dân quân và đoàn viên, thanh niên xung kích. Bộ đội trạm có nhiệm vụ phối hợp với dân quân đi tuần (kể cả trong mưa bão để giữ gìn an ninh và tài sản của dân). Cũng tại khu vực này là địa bàn làm nhiệm vụ "tác chiến chống bão" của bộ đội đơn vị M76 do trung tá Hà Thọ Bình, phó trung đoàn trưởng tham mưu trưởng chỉ huy. Chiều 30-9, khi nhận lệnh của Bộ Tư lệnh Quân khu 4, 130 cán bộ, chiến sĩ của M76 đã có mặt tại đây để hỗ trợ nhân dân di chuyển. Chúng tôi gặp anh Bình khi anh đang chỉ huy một chiếc xe vận tải quân sự đi vào làng Tân Cảng. Theo kế hoạch của huyện, toàn bộ người dân huyện này phải di dời đi nơi khác nhưng một số hộ như hộ ông Châu, anh Tín... vẫn chưa chịu dời đi, mặc cho nước từ cửa Thuận An dâng vào làng đã cao trên một mét. Nhiều chiến sĩ thay nhau vào thuyết phục mà ông Châu vẫn bảo thủ không đi. Thậm chí, có hộ thấy quá trưa mà làng không bị ngập nên lục tục trở về. Anh Bình liền chỉ huy xe vận tải (theo đúng yêu cầu của ông Châu) vào vận động ông di chuyển theo yêu cầu của UBND huyện. Lúc ông Châu chịu lên xe cũng là lúc anh em chiến sĩ của đơn vị thở phào bởi thuyết phục được ông Châu, theo lời bà con thì có lẽ "chỉ có bộ đội"...

Ngày đầu chống chọi với bão dữ đi qua, cho đến khi chúng tôi chuyển tới tay bạn đọc những dòng phản ánh này thì Văn phòng Ban PCLB và TKCN của Thừa Thiên-Huế vẫn đang mải miết với công việc thống kê thiệt hại. Những thiệt hại về của cải vật chất, số người bị thương cũng đang tăng lên, nhưng cái được nhất, như cách nói của đồng chí Ngô Hòa, Phó chủ tịch UBND tỉnh, là không bị thiệt mạng về người và một tinh thần đoàn kết, giúp đỡ lẫn nhau cùng bình tĩnh chống chọi thiên tai đã thể hiện được bản lĩnh và cái tình của người xứ Huế.

HỒNG HẢI-ĐÌNH HÙNG