QĐND Online - Gọi ông Viện là gì cũng phải: phóng viên, phát thanh viên, người sửa chữa loa xã... Ông kiêm tất những việc này. Tuy chưa từng qua một trường lớp đào tạo nào nhưng hơn 8 năm nay, người dân xã Phương Liễu (Quế Võ, Bắc Ninh) luôn dành cho ông Nguyễn Hải Viện một chức danh: “ông báo làng”. Còn vợ ông gọi ông là người “ăn cơm nhà, vác tù và hàng tổng”. 

Bài học từ đơn vị

Là người “khơi mào” cho hệ phát thanh thôn Hà Liễu đã bị bỏ ngỏ từ lâu, 8 năm làm “giám đốc”, phát thanh viên, biên tập viên… nhưng ông Viện vẫn không quên những năm tháng khiến ông chung thuỷ với cái nghề này.

Ngoài công tác phát thanh, “ông báo làng” còn tích cực làm cộng tác viên cho nhiều tờ báo lớn.

“20 năm sống và chiến đấu trong quân ngũ là khoảng thời gian rèn luyện con người, nhân cách và lý trí cho những người lính chúng tôi”, ông Viện tâm sự. Năm 1972 vào quân ngũ, làm công tác Hậu cần thuộc Bộ tư lệnh Không quân cho đến năm 1979, ông được điều làm Đại đội trưởng vận tải phía Nam, chuyên vận chuyển đạn và khí tài đánh Pôn Pốt. “Những ngày đầu, không ít khó khăn vì hầu hết là bộ đội ngoài Bắc, chưa lái xe bao giờ, chúng tôi phải vận động các nhân viên của chế độ cũ tham gia huấn luyện. Sau 2 tuần, phần lớn anh em đã lái được xe rơ moóc, vận chuyển hàng trăm tấn vũ khí chiến đấu”, ông Viện kể về những năm tháng khói lửa.

Năm 1981, ông về làm trợ lý tham mưu cho một chỉ huy tư lệnh Hậu cần. Trong thời gian này, những chuyến công tác chính là bài học hữu ích từ đơn vị đối với ông. Thường xuyên tốc ký, hầu hết các cuộc họp đều được ông ghi lại đầy đủ. Cũng từ đó, ông Viện làm quen với lĩnh vực báo chí. Lối viết xúc tích, ngắn gọn là những bài học ông có được sau mỗi chuyến đi. “Ngày ấy, Đại đội 4 chúng tôi chỉ có duy nhất một chiếc Radio bán dẫn để theo dõi tình hình chính sự trong nước. Lính xa nhà là thế, tiếng nói phát thanh trở thành người bạn thân thiết, nối quê nhà gần lại với chúng tôi hơn, nhất là những chương trình đêm khuya. Cũng từ những năm tháng ấy, có lẽ  tôi đã có “duyên” với phát thanh, ý tưởng sau này trở về làm công tác xã hội cũng bắt đầu từ đó”.

 “Ăn cơm nhà vác tù và hàng tổng”

Ông trưởng đài hãnh diện chiếm giữ 4 cái nhất của UBND xã Phương Liễu: “Người đến uỷ ban sớm nhất, người rời uỷ ban muộn nhất, người được mời đi họp nhiều nhất và người có mức lương thấp nhất”. Đấy là những biệt hiệu vui đồng nghiệp, bạn bè phong tặng cho ông. Mặc dù là một đài truyền thanh xã nhưng đài xã Phương Liễu có tới 7 chuyên mục về đời sống, kinh tế, xã hội. Đặc biệt hơn là người “sản xuất” ra các chương trình này chưa từng qua một lớp đào tạo phát thanh nào. Vừa làm phát thanh, vừa đi lấy tin, viết bài… tới đâu ông Viện cũng “nhẵn mặt”.

Năm 1993 ông Viện về xã làm phó bí thư chi đoàn. Thấy cuộc sống bà con khó khăn, trong khi đó hệ thống đài xã bị “bỏ ngỏ”, ông quyết định “xin” ra làm phát thanh viên để mang tiếng nói phát thanh đến với bà con. Năm 2002, đài truyền thanh xã Phương Liễu được thành lập, ông được mời ra làm trưởng đài kiêm nhiệm vụ biên tập viên và phát thanh viên. Yêu, say mê và tâm huyết với nghề, ngay từ những ngày đầu, ông Viện đã tích cực tham gia các lớp tập huấn, chịu khó theo dõi các chương trình của hệ thống đài tỉnh, đài trung ương để học hỏi thêm kinh nghiệm.

Bằng nhiều nỗ lực, năm 2002 đài phát thanh của ông đã có 2 chuyên mục được bà con nhiệt tình hưởng ứng, tạo động lực cho ông hăng say với nghề. Năm 2005 đài của ông đã có 5 chuyên mục được phát sóng thường xuyên; nhiều chuyên mục hay được bà con đến tận nhà khen hay yêu cầu phát lại.

Hiện nay, đài truyền thanh xã Phương Liễu 7 chuyên mục được phát thường xuyên bao gồm: Bạn của nhà nông, Sức khoẻ cho mọi người, Pháp luật và đời sống xã hội, Chuyện làng chuyện xã, Văn nghệ quần chúng, Xây dựng đảng và đoàn thể, Nhà nông bàn cách làm giàu. Trong số đó, “Chuyện làng chuyện xã” chiếm được cảm tình của đông đảo bà con nông dân.

“Nhà tôi có hôm tranh chấp, cãi cọ chỉ vì cái hàng rào, âý thế mà ông Viện sang hoà giải rồi buổi chiều cho phát lên sóng phát thanh ngay. Từ ngày có ông Viện về làm phát thanh, thôn xóm vui hẳn lên”, bà Mận, hàng xóm của ông Viện tâm sự. Hơn 8 năm tâm huyết với nghề “báo làng”, ông không hổ thẹn khi kể về những thành tích của mình. Ngoài những bằng khen là đơn vị có thành tích, hoàn thành tốt nhiệm vụ công tác, năm 2003, đài truyền thanh xã Phương Liễu được nhận bằng khen của Đài tiếng nói Việt Nam. Năm 2006, ông đoạt giải ba báo chí Ngô Gia Tự. Từ 2006 đến năm 2009 liên tiếp đạt giải trong các liên hoan chương trình truyền thanh cơ sở.

Tham gia nhiều lớp tập huấn của đài huyện, tỉnh, ông Nguyễn Hải Viện thường xuyên đổi mới kịch bản cũng như nội dung các chuyên mục. Mặt khác, ông “giám đốc” đài còn có một đội ngũ cộng tác viên đắc lực từ địa phương. Khi được hỏi về thu nhập từ công tác xã hội, ông Viện chỉ cười xoà: “Tôi làm vì đam mê và niềm vui là chính. Ngoài mức lương quân hàm Thiếu tá, tôi được trợ cấp 500.000 đồng mỗi tháng, đủ để đổ xăng cho con ngựa sắt cùng tôi đi tác nghiệp”.

Hiện nay, đài truyền thanh xã Phương Liễu có tất cả 20 cụm loa, trong đó, một số cụm loa bị sét đánh, chập điện hư hao, còn lại có 11 cụm đang chờ kinh phí để sửa chữa.

“Toàn bộ hệ thống âm ly, máy thu không còn dùng tốt được như trước nữa. Tôi chỉ có một mong muốn duy nhất là có được một bộ máy thu mới để hàng ngày có thể mang đến cho bà con những thông tin, những câu chuyện cũng bình thường, dung dị như chính những con người quê tôi”, ông Viện trăn trở.

 Bài và ảnh: Kim Thoa