Đáng buồn là chỉ ít lâu sau ngày thành phố Hà Nội tổ chức ký giao kết thi đua tiếp tục bảo đảm trật tự, an toàn giao thông như trong thời gian diễn ra hội nghị APEC thì ùn tắc giao thông tái diễn và nhiều tai nạn nghiêm trọng xảy ra trên địa bàn. Người dân đang rất bức xúc. Năm hết Tết đến lại là thời kỳ cao điểm về mất trật tự, an toàn giao thông do các hoạt động kinh tế- xã hội vào giai đoạn nước rút để hoàn tất kế hoạch năm, chuẩn bị cho năm mới nên nhu cầu đi lại tăng rất cao và tâm lý lo toan chắc chắn có ảnh hưởng không nhỏ đến sự tập trung của người điều khiển phương tiện. Công an thành phố Hà Nội và Sở Giao thông công chính mới đây đã có cuộc họp gấp để bàn về các giải pháp cho vấn đề này…

Tắc đường, một trong những yếu tố khiến Hà Nội tụt bậc trong bản xếp hạng chất lượng sống.Ảnh: Phạm Yên-VNN

An toàn cho người đi bộ đặt lên hàng đầu

Đảm bảo an toàn cho người đi bộ là nội dung đầu tiên trong số những vấn đề lớn Công an thành phố Hà Nội kiến nghị với lãnh đạo thành phố. Trong đó, Giám đốc Nguyễn Đức Nhanh đề nghị thành phố ưu tiên cung cấp điện cho đèn đường vì hiện nay hệ thống đèn chiếu sáng bị cắt giảm nên buổi tối, việc điều hành giao thông của cảnh sát khó khăn, các phương tiện đi lại, nhất là người đi bộ rất dễ gặp nguy hiểm. Trong năm 2007, thành phố cần xây dựng cầu vượt cho người đi bộ, tập trung ở các quận Hoàn Kiếm, Đống Đa, Thanh Xuân và kẻ thêm vạch sơn, lắp hệ thống cảnh báo ở hai đầu đường dành riêng cho bộ hành. Trước mắt, ngày 22-12 vừa qua, Sở Giao thông công chính đã thống nhất với ý kiến của Công an thành phố và cho tiến hành tháo dỡ ngay các biển báo hiệu "Đèn đỏ được phép rẽ phải" nhằm bảo đảm an toàn cho người đi bộ

Lâu nay chúng ta vẫn quan niệm đi bộ là an toàn nhất. Tuy nhiên, ở Hà Nội hệ thống hè phố cũng như phần đường dành cho người đi bộ chưa được quan tâm đúng mức, còn rất nhiều bất cập. Hiện nay, tai nạn đối với người đi bộ đang chiếm tỷ lệ khá cao, khoảng 16% tổng số vụ. Hai vụ tai nạn nghiêm trọng, nạn nhân là hai vị giáo sư đáng kính xảy ra vừa qua đã dóng lên hồi chuông cảnh tỉnh đối với các nhà quản lý và làm bùng nổ dư luận vốn đã bất bình bấy lâu nay bởi không ít trường hợp như thế đã xảy ra. Song, có lẽ vì số người chết hoặc bị thương trong một vụ việc ít, hoặc người đi bộ chưa phải là đối tượng lớn trong các thành phần tham gia giao thông nên vấn đề này chưa trở thành mối quan tâm đối với các cơ quan chức năng.

Thực trạng hiện nay là người đi bộ không có chỗ để đi, phải xuống lòng đường vì đa phần hè phố vốn đã hẹp lại còn phải chứa các loại xe và là nơi bày bán hàng hoá… Nhưng sang đường mới là việc vô cùng ái ngại vì mật độ phương tiện lưu thông dày đặc với tốc độ cao. Hà Nội hiện có tất cả 707 điểm có vạch sơn cho người đi bộ. Các vạch sơn này không thể bảo đảm an toàn cho người đi bộ bởi không có hệ thống tín hiệu cảnh báo nên các phương tiện chưa có khái niệm nhường đường khi thấy người đi bộ hay giảm tốc độ ở những khu vực này. Ngay cả tại những vạch sơn được bố trí ở các nút giao thông, người đi bộ sang đường khi tín hiệu đèn cho phép vẫn không yên tâm vì cả hàng xe chỉ trực lao vọt lên khi đèn tín hiệu sắp chuyển màu. Đó là chưa kể đến việc khó lường được những phương tiện “hung hăng” vượt đèn đỏ có thể lao ập vào người. Rồi buổi tối, đèn đường yếu, nhiều nơi còn không có, người đi bộ có mặc áo phản quang cũng chìm nghỉm trong hàng ngàn ánh đèn của phương tiện.

Tương lai, vận tải hành khách công cộng và đi bộ là những hình thức lưu thông chiếm phần lớn số lượng dân cư trong xã hội. Đã đến lúc cần đặc biệt quan tâm xây dựng cơ sở hạ tầng giao thông cho người đi bộ và có những nguyên tắc bảo đảm an toàn cho đối tượng này. Thực tế, nhiều phụ huynh không yên tâm khi để cho con em đi bộ đến trường hay đến bến xe buýt mà trực tiếp đưa rồi đợi đón con hoặc cho chúng tự điều khiển phương tiện cá nhân vì thà cứ hoà vào dòng phương tiện còn hơn đi bộ cắt qua chúng…

Kiến nghị giảm lượng xe buýt

Đi xe buýt thì rất an toàn rồi, nhưng xe buýt lại không an toàn với các đối tượng khác. Thời gian qua đã có nhiều vụ tai nạn nghiêm trọng do xe buýt gây ra. Xe quá cồng kềnh so với diện tích đường và mật độ phương tiện. Cùng với chủ trương phát triển vận tải hành khách công cộng, xe buýt không ngừng tăng nhanh về số phương tiện, số tuyến, số chuyến mà ít quan tâm đến sự cân đối với điều kiện hạ tầng giao thông. Do vậy, thay vì thu hút khách nhằm giảm lượng phương tiện cá nhân thì xe buýt lại có vẻ như đang gây ảnh hưởng không nhỏ đến trật tự, an toàn giao thông. Theo thống kê sơ bộ thì hiện trên các tuyến đường có xe buýt hoạt động, chưa có tuyến nào hạn chế xe máy, mà tỷ lệ xe hai bánh vẫn tăng mức cao (tăng 58.035 xe trong năm 2006, bằng 73,5%). Bên cạnh đó, áp lực về lịch trình, thời gian đã khiến nhiều tài xế xe buýt phải phóng nhanh, vượt ẩu và thường trong trạng thái mệt mỏi, tâm lý bị ức chế khi đang điều khiển phương tiện…

Là lực lượng nắm tình hình trực tiếp trên địa bàn, Công an thành phố Hà Nội đã kiến nghị thành phố giảm số lượng xe buýt. Trước mắt giảm 30% số lượt xe buýt hoạt động trên địa bàn các quận Đống Đa, Thanh Xuân, đồng thời điều chỉnh luồng, tuyến theo nguyên tắc không cho xe buýt hơn 30 chỗ ngồi hoạt động trên tuyến đường rộng 10m trở xuống. Loại xe này khi chạy trên các tuyến đường rộng 10m trở lên không được rẽ vào các phố nhỏ mà phải trả khách xuống đi bộ. Phải bố trí các điểm dừng xe buýt cách ngã 3, ngã 4 ít nhất 200m và các điểm dừng xe buýt phải cách nhau ít nhất 1.000m. Công an thành phố còn đề nghị nên có quy định xe vận chuyển khách du lịch như trước đây là chỉ cho xe từ 26 chỗ trở xuống hoạt động 24/24 giờ với tỷ lệ 15% tổng số đầu xe của doanh nghiệp để đưa khách ra sân bay và điều chỉnh tần suất hoạt động. Như vậy, những bất cập trong hoạt động xe buýt, đòi hỏi cơ quan chức năng sớm nghiên cứu điều chỉnh và rút ra kinh nghiệm trước khi phát triển các loại hình vận tải hành khách công cộng khác…

Tuy nhiên, cũng có ý kiến từ phía một cơ quan quản lý cho rằng không nên giảm xe buýt mà cần cấm hẳn xe máy. Ví dụ nên cấm hoàn toàn xe máy ở những tuyến đường như Lê Duẩn - Giải Phóng; Kim Mã - Cầu Giấy. Theo tính toán, đây là những tuyến đường có tới hơn 3.000 lượt xe buýt hoạt động, nếu cấm xe hai bánh thì xe buýt sẽ hoạt động hiệu quả, đáp ứng được nhu cầu đi lại. Không biết đây có thể là giải pháp hay không, dư luận nghe qua đã cảm thấy lo lắng. Còn Tổng công ty Vận tải Hà Nội (Hanoibus) thì cho biết, đơn vị đang khảo sát để triển khai loại xe buýt chạy thẳng đến cuối bến. Đây là phương án nhằm giảm ùn tắc, tai nạn giao thông do xe buýt tạt vào các điểm đỗ để đón, trả khách. Dự kiến có 8 tuyến được bố trí xe chạy thẳng trong thời gian tới với lộ trình riêng để tránh tắc đường và tiết kiệm thời gian.

Các giải pháp khác

Từ ngày 29-12, Sở Giao thông-Công chính phân luồng giao thông một chiều cho các tuyến phố Đoàn Trần Nghiệp, Thái Phiên, Thanh Nhàn và Đại La thuộc địa bàn quận Hai Bà Trưng để giải quyết vấn đề trật tự giao thông tại đây. Các đơn vị giao thông cũng đang khẩn trương xén hè tại một số tuyến phố như: phố Thái Hà, Chùa Bộc, Tôn Thất Tùng, Phạm Ngọc Thạch, Khâm Thiên để mở rộng lòng đường.

Sở Giao thông công chính và Công an thành phố còn kiến nghị thành phố báo cáo Chính phủ điều chỉnh lệch giờ làm việc giữa các cơ quan, trường học từ 60 phút trở lên. Cách đây mấy năm, Hà Nội cũng đã giờ làm việc, theo đó, các cơ quan, đơn vị hành chính sự nghiệp trung ương bắt đầu làm việc từ giờ 30 phút và kết thúc lúc 16 giờ 30 phút. Cơ quan, đơn vị hành chính sự nghiệp địa phương bắt đầu từ 8 giờ, kết thúc lúc 17 giờ.

Để hạn chế gia tăng xe gắn máy, cơ quan chức năng có đề xuất: Nên quy định mức lệ phí đăng ký xe, lệ phí trước bạ khi đăng ký xe lần 1, 2, 3... để khuyến khích sang tên xe, giảm mua xe mới, tiến tới xoá bỏ việc đăng ký tràn lan.

Các đơn vị còn đề nghị thành phố sớm lập ban nghiên cứu chiến lược phát triển chủng loại, số lượng phương tiện sao cho phù hợp với sự phát triển của cơ sở hạ tầng giao thông. Trong đó, hằng năm thành phố có quy định cụ thể chỉ tiêu đăng ký xe ô tô. Để được đăng ký còn kèm theo yêu cầu phải có nơi đỗ xe thường xuyên, cố định, chứ không phải trên đường giao thông như hiện nay. Ngoài ra, trong năm 2007, cần xóa khoảng 40% điểm đỗ xe trong nội đô, nhất là các điểm đỗ sử dụng đường.

Hiện nay (bắt đầu từ hôm 21-12), toàn bộ lực lượng công an trên địa bàn Hà Nội đã ra quân mở đợt cao điểm kiểm tra, xử lý các vi phạm luật giao thông đường bộ. Các lỗi được tập trung giám sát và xử lý gồm: điều khiển phương tiện đi vào đường cấm, đường ngược chiều, vượt đèn đỏ, vi phạm vạch sơn, các lỗi vi phạm về tốc độ, lạng lách, đánh võng, chuyển hướng không có báo hiệu… Xe của Công ty Môi trường đô thị hoạt động sai giờ (kể cả xe đẩy tay thu gom rác), xe babetta, xe ba bánh chở khách và hàng hoá hoạt động cũng sẽ bị xử lý nghiêm. Tất cả các phương tiện vi phạm đều được xử lý và tạm giữ theo quy định của Nghị định 152/2005/NĐ-CP (Ngày 15-12-2005) của Thủ tướng Chính phủ.

Để bảo đảm tốt công tác này, Công an thành phố đã đề nghị bổ sung cho lực lượng cảnh sát giao thông 200 cán bộ, chiến sĩ để tăng cường cho các điểm có nguy cơ mất trật tự và vi phạm luật giao thông cao. Ngoài ra, còn đề nghị thực hiện phân cấp cho công an quận, huyện nhiệm vụ bảo đảm trật tự, an toàn giao thông tại tại một số điểm ùn tắc, các ngõ có chiều rộng dưới 4m, đường một chiều và thực hiện giải toả chợ đêm…

HẠNH NGUYÊN