Vừa qua, Đường dây nóng - Báo Quân đội nhân dân nhận được nhiều đơn thư của bà con ở HTX Nam Cốc, xã Cam Thượng (Ba Vì - Hà Nội) phản ánh: Việc triển khai quyết định của UBND thành phố Hà Nội về hỗ trợ nông dân bị thiệt hại trong trận lũ lịch sử (tháng 11-2008) ở địa phương có nhiều sai sót. Chúng tôi đã về địa phương tìm hiểu.

Hỗ trợ tùy tiện

Theo đơn thư gửi Báo Quân đội nhân dân và phản ánh trực tiếp của nhiều người dân ở Hợp tác xã (HTX) Nam Cốc, xã Cam Thượng: Sau khi UBND thành phố Hà Nội có quyết định hỗ trợ người dân bị thiệt hại trong trận lũ lịch sử đầu tháng 11-2008, bà con có diện tích nuôi thủy sản bị ngập lên gặp cán bộ thôn Cốc Thôn và thôn Nam An (thuộc HTX Nam Cốc) để khai báo thiệt hại thì cán bộ thôn và HTX trả lời: Không cần phải kê khai, vì gia đình nào bị thiệt hại bao nhiêu đã có danh sách cụ thể theo bản đồ địa chính. (UBND thành phố Hà Nội quy định các gia đình bị thiệt hại phải trực tiếp kê khai).

Đến ngày 12-4-2009, UBND xã Cam Thượng tiến hành chi trả tiền hỗ trợ thiệt hại. Bà con rất bất bình khi thấy có gia đình không bị thiệt hại vẫn được nhận tiền hỗ trợ, trong khi nhiều gia đình bị thiệt hại thực sự lại không được, hoặc được ít hơn so với diện tích bị thiệt hại thực tế. Ví dụ như gia đình các ông, bà: Vũ Văn Gia, Đặng Kim Thoa, Nguyễn Bá Tuyên, Nguyễn Bá Kỳ, Nguyễn Đăng Hưu, Nguyễn Huy Văn, Hoàng Văn Nghị, Đặng Văn Khanh, Hoàng Văn Hảo... có ao thả cá bị ngập không được hỗ trợ. Còn gia đình các ông, bà: Nguyễn Văn Chỉ, Nguyễn Hữu Ái, Mai Văn Cam, Hà Thị Ổn, ao không bị ngập vẫn được hỗ trợ thiệt hại?

Tháng 11-2008, khu đồng Bơn này ngập trắng, các hộ trồng hoa màu ở đây đều được hỗ trợ thiệt hại, nhưng 70.000m2 nuôi thả cá bị ngập sâu hơn lại không được hỗ trợ?

Đặc biệt, ông Hà Văn Tuyên thả cá trên diện tích 70.000m2 đã nhiều năm nay, trận lụt tháng 11-2008 làm ngập toàn bộ diện tích này, thiệt hại hàng trăm triệu đồng (được người dân trong xã xác nhận) nhưng không nằm trong danh sách được hỗ trợ. Tháng 4-2009, ông Tuyên khiếu nại thì HTX Nam Cốc và UBND xã Cam Thượng chỉ cho ông được hỗ trợ trên diện tích 1.440m2. Ông Tuyên không nhất trí và đã gửi đơn thư khiếu nại nhiều nơi nhưng chưa được giải quyết thỏa đáng.

Giải thích thiếu thuyết phục

Ngày 3, 4 và 9-6-2009, chúng tôi đã làm việc với các cơ quan chức năng của huyện Ba Vì, UBND xã Cam Thượng và gặp các hộ dân ở HTX Nam Cốc để làm rõ những vấn đề trên. Ông Lưu Đình Hạnh, Phó trưởng Phòng Tài chính huyện Ba Vì (kiêm Phó ban Thường trực thực hiện chính sách hỗ trợ thiệt hại của huyện) cho biết:

- Thực hiện quyết định của UBND thành phố Hà Nội, huyện Ba Vì đã triển khai cho các xã tổ chức cho người dân bị thiệt hại trực tiếp kê khai từ ngày 07 đến ngày 19-2-2009. Sau đó thôn, xã xem xét, thông báo công khai mức được hỗ trợ của từng gia đình. Khi dân không còn thắc mắc thì xã mới chốt danh sách báo cáo huyện... Về cơ bản, toàn huyện triển khai thực hiện đúng, tuy nhiên vẫn còn vài xã có sai sót. Qua kiểm tra, huyện đã quyết định thu hồi 999.036.800 đồng hỗ trợ sai quy định, trong đó có cả của xã Cam Thượng. Những khiếu nại của người dân HTX Nam Cốc, huyện chưa nhận được thông tin. Riêng trường hợp của ông Hà Văn Tuyên, theo quyết định của thành phố thì được hỗ trợ thiệt hại thực tế 70.000m2 nuôi thủy sản, nhưng xã báo cáo ông Tuyên kê khai muộn nên không được.

Làm việc với ông Nguyễn Ngọc Quý, Chủ tịch UBND xã Cam Thượng và ông Nguyễn Văn Việt, Phó chủ nhiệm HTX Nam Cốc về khiếu nại của người dân, chúng tôi nhận được những lời giải thích thiếu thuyết phục. Cụ thể là:

1. Việc một số gia đình bị thiệt hại trong trận lụt tháng 11-2008 nhưng không được hỗ trợ, ông Quý cho biết do các gia đình này không kê khai thiệt hại với thôn và HTX. (Nhưng các hộ dân nuôi thủy sản ở HTX Nam Cốc khẳng định không được trực tiếp kê khai. Khi xã chi trả tiền hỗ trợ, bà con khiếu nại thì HTX mới cho kê khai đợt 2! Trong khi đó, ông Phó trưởng Phòng Tài chính huyện Ba Vì khẳng định: Kê khai đợt 2 sẽ không được giải quyết).

2. Người dân thắc mắc: Một số gia đình bị thiệt hại nhưng không có trong danh sách được hỗ trợ lên khiếu nại thì lại được HTX Nam Cốc trả tiền. Không hiểu tiền này lấy ở đâu ra? Ông Quý và ông Việt cho biết: Một số thôn do không thống kê hết thiệt hại của dân nên khi có kinh phí hỗ trợ của trên, phải "san sẻ" giữa các gia đình dẫn đến bà con thắc mắc.

3. Ông Quý và ông Việt khẳng định không còn tình trạng không bị thiệt hại vẫn được tiền hỗ trợ (trừ một vài trường hợp làm sai từ thôn và xã đã thu hồi lại tiền). Nhưng 11 người dân chúng tôi gặp đều khẳng định vẫn có việc này (ở HTX Nam Cốc có ít nhất 4 trường hợp).

4. Việc gia đình ông Hà Văn Tuyên bị ngập 70.000m2 thả cá nhưng không được hỗ trợ, ông Quý giải thích: Hợp đồng ông Tuyên ký với HTX là giữ nước phục vụ sản xuất chứ không phải thả cá nên xã không đề nghị hỗ trợ thiệt hại.

Chúng tôi hỏi: "Ông Tuyên thả cá trên diện tích này đã nhiều năm, xã, thôn và người dân đều biết; ông Tuyên vẫn nộp đầy đủ nghĩa vụ theo hợp đồng với HTX. Hơn nữa quyết định của thành phố Hà Nội là hỗ trợ cho tất cả các trường hợp bị thiệt hại thực tế?" - Ông Quý lại trả lời: Nhưng tại ông Tuyên kê khai muộn và khi kê khai đợt 2 đã nhất trí chỉ thiệt hại 1.440m2.

Chữ ký của ông Tuyên trong  đơn khiếu nại (dưới) và chữ ký (mà ông Tuyên cho là giả) trong bản kê khai thiệt hại rất khác nhau.

Để chứng minh, ông Quý cho chúng tôi xem bản kê khai có chữ ký của ông Tuyên, trong đó ghi thiệt hại 1.440m2 nuôi cá. Tuy nhiên, khi chúng tôi cho ông Tuyên xem bức ảnh chụp tài liệu này thì ông khẳng định không hề khai bản nào như vậy. Chữ ký của ông chắc chắn là giả mạo. Việc ông Tuyên kê khai muộn cũng không đúng, vì ông và một số người dân khẳng định khi lên gặp cán bộ thôn và HTX để khai báo thiệt hại thì nhận được câu trả lời: Cứ yên tâm, không phải kê khai vì ai bị thiệt hại bao nhiêu diện tích đã có trong sổ sách của HTX.

Ông Tuyên bức xúc: "Theo chủ trương của thành phố, 70.000m2 nuôi cá của gia đình tôi bị ngập được hỗ trợ 105 triệu đồng (15.000.000 đồng/ha). Vợ chồng tôi có bị tâm thần đâu mà không khai báo thiệt hại".   

Cần giải quyết thỏa đáng để an dân

Qua làm việc với cơ quan chức năng của huyện Ba Vì, xã Cam Thượng và trực tiếp gặp các hộ dân, chúng tôi thấy việc hỗ trợ người dân bị thiệt hại trong trận lụt tháng 11-2008 ở HTX Nam Cốc, xã Cam Thượng còn có nhiều sai sót. Trong đó, rõ nhất là cán bộ thôn và Ban chủ nhiệm HTX đã không hướng dẫn người dân trực tiếp kê khai thiệt hại theo quy định, mà cán bộ thôn và HTX tự kê khai cho từng gia đình, nhiều người bị thiệt hại thực sự đã không được hỗ trợ và ngược lại.

Bên cạnh những thiếu sót của cán bộ cơ sở, điều rất đáng quan tâm là khi làm việc với phóng viên Báo Quân đội nhân dân, các ông: Chủ tịch UBND xã Cam Thượng; Phó chủ nhiệm HTX Nam Cốc; Phó trưởng Phòng Tài chính huyện Ba Vì đều cho biết: Nguyên nhân cơ bản dẫn đến một số gia đình bị thiệt hại do ngập lụt nhưng không được hỗ trợ, hoặc hỗ trợ không thỏa đáng là do cấp trên đã chốt số liệu thiệt hại ban đầu do thôn, xã, huyện báo cáo nhanh ngay sau khi ngập lụt (đầu tháng 11-2008). Khi thiệt hại thực tế tăng lên, báo cáo lại thì không được trên chấp nhận, nên dân thiệt thòi?

Hiện hơn 200 hộ dân ở HTX Nam Cốc, xã Cam Thượng bị thiệt hại trong trận lụt tháng 11-2008 chưa nhận được sự hỗ trợ của thành phố, hoặc được hỗ trợ chưa thỏa đáng. Bà con rất băn khoăn, thắc mắc, mong được đối thoại trực tiếp với các cơ quan chức năng của thành phố Hà Nội và lãnh đạo huyện Ba Vì để giải quyết triệt để những vướng mắc, nghi ngờ. Đề nghị các cơ quan chức năng cần sớm vào cuộc bảo vệ lợi ích chính đáng cho người dân, đồng thời tránh để xảy ra mất đoàn kết giữa người dân và cán bộ cơ sở.

Bài và ảnh: CÁT HUY QUANG