Còn nhiều vi phạm về môi trường 

Năm 2017, Cục Kiểm soát hoạt động BVMT (Tổng cục Môi trường) tiến hành thanh tra công tác BVMT đối với 439 cơ sở thuộc 21 tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương. Sau đó ban hành 107 kết luận thanh tra, 104 quyết định xử phạt vi phạm hành chính với số tiền xử phạt gần 18 tỷ đồng. Tổng cục Môi trường triển khai ba cuộc kiểm tra đột xuất với 5 cơ sở, ban hành 4 quyết định xử phạt vi phạm hành chính với số tiền phạt hơn 2 tỷ đồng.

 Hệ thống xử lý nước thải chưa đạt chuẩn của Công ty dệt Hopex có trụ sở tại huyện Cẩm Giàng (Hải Dương).

Mặc dù bị các cơ quan chức năng xử phạt hàng trăm triệu đồng, nhưng không ít DN vẫn cố tình xả thải gây hậu quả nghiêm trọng. Điển hình, giữa tháng 5-2017, Công ty TNHH đường Khánh Hòa (tỉnh Khánh Hòa) đã để hàng trăm nghìn mét khối nước thải tràn ra môi trường, khiến thủy sản của người dân nuôi thả tại khu vực đầm Thủy Triều (xã Cam Thành Bắc, huyện Cam Lâm) chết hàng loạt. Ông Bùi Minh Sơn, Phó chi cục trưởng Chi cục BVMT tỉnh Khánh Hòa cho biết: "UBND tỉnh đã quyết định xử phạt công ty này với số tiền 3,1 tỷ đồng, buộc phải dừng hoạt động và bồi thường cho hàng chục hộ dân bị thiệt hại". Ngày 21-1-2018, UBND tỉnh Hưng Yên cũng xử phạt Công ty TNHH dây và cáp điện Ngọc Khánh có trụ sở tại xã Trưng Trắc, huyện Văn Lâm với tổng mức tiền phạt 126 triệu đồng vì hành vi xả thải gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng, nhiều thông số vượt quy chuẩn, như: Coliforms vượt 80 lần; BOD5 vượt 21,5 lần, tổng chất rắn lơ lửng vượt hơn 13 lần. Ngày 30-1-2018, Phòng Cảnh sát Môi trường, Công an tỉnh Tây Ninh phối hợp với các đơn vị chức năng kiểm tra, phát hiện và bắt quả tang Công ty TNHH sản xuất thương mại xuất nhập khẩu Kim Yến (ấp 6, xã Suối Ngô, huyện Tân Châu) xả thải chưa qua xử lý ra môi trường bằng đường ống ngầm. Tại thời điểm kiểm tra, công ty đang hoạt động sản xuất và xả trực tiếp nước thải chưa qua xử lý ra môi trường. Đoàn kiểm tra phát hiện tại hầm biogas của công ty này thiết kế 2 đường ống nhựa (có van xả) dẫn nước thải chưa qua xử lý vào đường cống xi măng đặt ngầm dưới đất ra hố ga bên trong khuôn viên nhà máy, rồi theo đường cống đặt ngầm chảy ra suối Tà Ôn và sông Tha La...

Giám sát chặt việc thực hiện kết luận thanh tra

Chính phủ đã ban hành Nghị định số 155/2016/NĐ-CP quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực BVMT thay thế Nghị định số 179/2013/NĐ-CP ngày 14-11-2013. Nghị định số 155/2016/NĐ-CP đã tăng mức xử phạt nhằm xử lý nghiêm các hành vi vi phạm. Song, theo bà Võ Thịnh Hiền, Phó cục trưởng Cục Kiểm soát hoạt động BVMT, do các công trình BVMT của nhiều DN hiện chưa đáp ứng yêu cầu, hoặc có xây dựng cũng chỉ mang tính đối phó nên cần phải có biện pháp xử lý nghiêm đối với những cơ sở vi phạm pháp luật, buộc phải tiến hành xây dựng, cải tạo, nâng cấp các công trình, bảo đảm chất thải phải được xử lý đạt quy chuẩn kỹ thuật cho phép trước khi thải ra môi trường. Đối với các cơ sở không thực hiện, kiên quyết xử lý nghiêm và áp dụng biện pháp đình chỉ hoạt động.

Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường Trần Hồng Hà, cho rằng: Thanh tra đến đâu phải kết luận đến đó và giám sát chặt việc thực hiện các kết luận thanh tra. Sau thanh tra phải xác định được có bao nhiêu việc đem lại hiệu quả kinh tế-xã hội và cần có cơ chế để hướng dẫn đối tượng thanh tra cách khắc phục những tồn tại. Cùng với đó phải công khai các DN vi phạm để cả hệ thống chính trị, người dân và cơ quan báo chí giám sát, có như vậy mới nâng cao được ý thức BVMT của DN. Về vấn đề này, ông Lưu Bình Nhưỡng, đại biểu Quốc hội khóa XIV cho rằng, để ngăn chặn tình trạng “nhờn luật” rất cần sự phối hợp của cả hệ thống chính trị từ Trung ương đến địa phương, góp phần tạo sự chuyển biến trong kỷ cương, nâng cao hiệu lực, hiệu quả thực thi pháp luật, tránh tình trạng chính quyền sở tại thờ ơ hay “tiếp tay” cho sai phạm.

 Bài và ảnh: NGUYỄN CƯỜNG