Dấu ấn Bộ đội Cụ Hồ trên con đường huyết mạch của Tây Nguyên

QĐND - Sáng 15-1, Bộ Giao thông vận tải, UBND các tỉnh Bình Định, Gia Lai và Tổng công ty 36 (Bộ Quốc phòng) đã tổ chức Lễ thông xe Dự án đầu tư xây dựng công trình cải tạo, nâng cấp Quốc lộ 19 đoạn Km17+027 – Km50, tỉnh Bình Định và đoạn Km108 – Km131+300, tỉnh Gia Lai theo hình thức hợp đồng BOT. Đây là công trình quan trọng trên hành lang vận tải Tây Nguyên đã về đích đúng hẹn sau 2 năm thi công, in dấu ấn những người lính thợ Tổng công ty 36, tạo động lực giúp Tây Nguyên phát triển…

Con đường huyết mạch của Tây Nguyên

Những ngày này, Quốc lộ 19 thêm rực rỡ cờ, băng rôn, khẩu hiệu chào mừng Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XII của Đảng, người và xe như tấp nập hơn khi con đường đã hoàn thành, thông xe.

Gặp chúng tôi, ông Lê Tham, 55 tuổi, nhà ở ven Quốc lộ 19 đoạn qua xã Đăk Taley, huyện Mang Yang vui mừng nói: “Gia đình tôi đã ở ven Quốc lộ 19 từ năm 1968 đến nay. Con đường có tuổi đời cả thế kỷ và đã xuống cấp, hư hỏng nhiều nơi. Nay các chú bộ đội về nâng cấp, mở đường giúp mỗi bên rộng thêm 2 mét, đi lại thuận tiện, bà con ai cũng phấn khởi”.

Tìm hiểu chúng tôi được biết, sau khi đất nước hòa bình, đổi mới, Quốc lộ 19 ngày càng tăng vai trò là con đường huyết mạch trên tuyến hành lang chiến lược Tây Nguyên, kết nối giao thương quốc tế. Quốc lộ 19 là một trong những tuyến quốc lộ trọng điểm, là tuyến đường huyết mạch nối các tỉnh Tây Nguyên và cảng Quy Nhơn trên hành lang vận tải Đông-Tây nối liền với các nước bạn Lào, Cam-pu-chia và Thái Lan.

Đoạn đường qua Trạm thu phí Gia Lai thuộc Quốc lộ 19.

Anh Đinh Văn Tài, công tác tại huyện Mang Yang (Gia Lai) nhưng quê ở huyện An Nhơn (Bình Định) tâm sự: “4-5 năm trở lại đây, Quốc lộ 19 đã trở nên quá chật chội so với nhu cầu phát triển và đã có mấy lần xảy ra sự cố ùn tắc xe kéo dài nhiều cây số. Chưa kể cứ đến mùa thu hoạch mía, mì gần Tết Nguyên đán, xe quá khổ, quá tải lưu thông dày đặc trên Quốc lộ 19 từ Gia Lai về Bình Định. Có lần, chỉ một xe mía bị hỏng đã cản đường làm tắc nhiều cây số cả ngày trời”.

Trước thực trạng ấy, người dân Tây Nguyên đã nhiều năm mong mỏi Quốc lộ 19 được mở rộng, nâng cấp. Thứ trưởng Bộ GTVT Nguyễn Ngọc Đông cho biết: “Tuyến đường được đầu tư xây dựng và cải tạo, nâng cấp theo hình thức hợp đồng BOT có tổng chiều dài 56,7 km, tổng mức đầu tư hơn 2.000 tỷ đồng, nằm trong quy hoạch của Chính phủ về phát triển giao thông vận tải đường bộ đến năm 2020, được Bộ GTVT phê duyệt từ năm 2013. Việc thông xe Quốc lộ 19 đúng kế hoạch có ý nghĩa rất quan trọng, đáp ứng nhu cầu bức thiết nâng cấp tuyến quốc lộ này. Cùng với việc hoàn thành đưa vào sử dụng Quốc lộ 14, thông xe Quốc lộ 19 mở ra triển vọng rất lớn để phát triển kinh tế-xã hội của Tây Nguyên".

Nói về ý nghĩa con đường, Đại tá, Anh hùng Lao động Nguyễn Đăng Giáp, Tổng giám đốc Tổng công ty 36, đơn vị đầu tư và thi công công trình khẳng định: “Việc hoàn thành dự án giúp đáp ứng nhu cầu vận tải ngày càng cao, thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội và thu ngân sách cho hai tỉnh Bình Định, Gia Lai nói riêng và địa bàn Tây Nguyên nói chung, đồng thời rút ngắn thời gian lưu thông giữa các tỉnh nhiều giờ đồng hồ so với trước; là huyết mạch để giao lưu kinh tế giữa đồng bào Tây Nguyên và vùng duyên hải. Con đường còn có sứ mệnh quan trọng trong chiến lược quốc phòng và an ninh của khu vực, là con đường chiến lược có khoảng cách ngắn nhất kết nối giữa khu vực miền Trung với Tây Nguyên”.

Dấu ấn Bộ đội Cụ Hồ

Đại tá Nguyễn Đăng Giáp cho biết thêm: “Trong bối cảnh hiện nay, kinh tế đất nước còn khó khăn, nguồn vốn Chính phủ không thể dàn trải trong đầu tư cơ sở hạ tầng, nên chủ trương xã hội hoá nguồn vốn đầu tư là một giải pháp khả dĩ được Chính phủ và Bộ Giao thông vận tải quan tâm. Riêng giai đoạn 2011-2015, ngành giao thông đã đột phá huy động nguồn lực đầu tư bằng hình thức xã hội hóa với hơn 300 nghìn tỷ đồng để đầu tư kết cấu hạ tầng giao thông; góp phần to lớn vào sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. Nhạy bén nắm bắt xu thế ấy, Tổng công ty 36 là một trong những doanh nghiệp tiên phong triển khai các dự án BOT (xây dựng-vận hành-chuyển giao). Cùng với dự án nói trên, Tổng công ty 36 đã thực hiện dự án BOT nâng cấp, mở rộng Quốc lộ 6 đoạn Xuân Mai–Hòa Bình và làm mới đoạn Hòa Lạc–Hòa Bình; trong đó dự án Quốc lộ 6 đã đi vào khai thác.

Với dự án nâng cấp, mở rộng Quốc lộ 19, đây cũng là lần đầu tiên một doanh nghiệp quân đội thực hiện một dự án BOT giao thông theo hình thức “trọn gói”, vừa là chủ đầu tư, vừa là nhà thầu thi công, không phải liên danh với các nhà thầu khác.

Cắt băng thông xe dự án cải tạo, nâng cấp Quốc lộ 19.

Thượng tá Nguyễn Trung Dũng, Giám đốc Công ty TNHH BOT 36.71 cho biết: “Sau khi được Bộ GTVT giao thực hiện dự án, chúng tôi đã tập trung máy móc, thiết bị, nhân lực để thực hiện thi công từ năm 2013. Thời gian đầu gặp nhiều khó khăn, song chúng tôi đã từng bước tháo gỡ, tập trung nhân lực, thiết bị đồng loạt triển khai nhiều mũi thi công, tăng ca để dự án đảm bảo đúng tiến độ và chất lượng”.

Con đường buổi thông xe đoạn qua đèo Mang Yang như một dải lụa rực lên trong nắng mới. Nhưng ít ai biết để chinh phục con đèo này, biết bao mồ hôi, công sức của bộ đội Tổng công ty 36 đã đổ xuống. Đại úy Vũ Xuân Thìn, Giám đốc Ban điều hành dự án 36.25 tâm sự: “Ngoài xử lý sụt lún, chống hằn lún vệt bánh xe thì việc vừa thi công, vừa bảo đảm giao thông đoạn qua đèo MangYang với địa hình đèo dốc quanh co, khối lượng đào đắp đất đá lớn, lên tới 300 nghìn mét khối vì phải hạ thấp độ dốc của con đèo này từ 6-10 mét quả là bài toán khó. Mật độ phương tiện lưu thông dày đặc, lại không có đường tránh. Chúng tôi phải tranh thủ ngày đêm, vừa làm vừa phân luồng, luân phiên hạ thấp dần từng đoạn, bảo đảm an toàn tuyệt đối”.

Một trong những khó khăn, phức tạp khác dễ làm nản lòng nhiều nhà đầu tư là công tác giải phóng mặt bằng. Theo Thiếu tá Vũ Lập Phương, Giám đốc Công ty 36.30, đơn vị thi công 20km của dự án, các anh đã phải vào cuộc xử lý vướng mắc trong công tác giải phóng mặt bằng, di dời các công trình thiết yếu do vấn đề lịch sử để lại với tinh thần người lính làm công tác dân vận. Thuyết phục được nhân dân bàn giao mặt bằng dẫu không ít vất vả, nhưng là nhân tố quan trọng để dự án về đích nhanh, đồng thời cũng là “xây dựng thế trận lòng dân trên mỗi công trình”.

Đồng chí Nguyễn Hữu Quế, Giám đốc Sở GTVT tỉnh Gia Lai cho biết, đồng bào các dân tộc Tây Nguyên rất phấn khởi khi Quốc lộ 19 thông xe đúng kế hoạch, trước Tết Nguyên đán năm nay. Trong hệ thống đường ngang kết nối với Quốc lộ 1 ở Tây Nguyên, Quốc lộ 19 là con đường quan trọng nhất, có lưu lượng xe lớn nhất. Tổng công ty 36 là đơn vị quân đội có năng lực, thi công bảo đảm chất lượng, trách nhiệm cao, thường xuyên phối hợp rất tốt với chính quyền địa phương giải quyết các vướng mắc.

Cần tiếp tục nâng cấp toàn tuyến Quốc lộ 19

Phó chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai Nguyễn Đức Hoàng khẳng định: “Gia Lai có diện tích tự nhiên lớn nhất nhì cả nước, địa bàn chia cắt, hệ thống giao thông chủ yếu là đường bộ và hàng không với sân bay Pleiku mới được nâng cấp. Tỉnh không có đường sắt, đường thủy nên chi phí vận chuyển cao, nhiều bất lợi trong phát triển kinh tế. Vì thế, việc nâng cấp, mở rộng Quốc lộ 19 có ý nghĩa hết sức quan trọng, làm nức lòng cán bộ, nhân dân Gia Lai và Tây Nguyên. Giao thương từ nay sẽ thuận lợi hơn, thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội, đảm bảo quốc phòng-an ninh, thúc đẩy liên kết vùng và khu vực tam giác phát triển Việt Nam - Lào - Cam-pu-chia”.

Tuy nhiên, theo Phó chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai, Quốc lộ 19 hiện vẫn còn nhiều đoạn tuyến xuống cấp, với tổng chiều dài lên tới 60km. “Đề nghị Bộ GTVT tiếp tục quan tâm đầu tư nâng cấp một số đoạn còn lại trong năm 2016, để Quốc lộ 19 thật sự được khơi thông toàn tuyến, giúp việc vận chuyển hàng hoá, nông sản đi và đến Gia Lai, Kon Tum giảm được chi phí và thời gian vận chuyển, để người dân, doanh nghiệp có thêm thu nhập, tăng sức cạnh tranh kinh tế cho các tỉnh Tây Nguyên”-ông Nguyễn Đức Hoàng kiến nghị.

Chung suy nghĩ trên, ông Trần Châu-Phó chủ tịch UBND tỉnh Bình Định cũng đề nghị Bộ GTVT tiếp tục đầu tư mở rộng, nâng cấp các tuyến còn lại để giúp mở rộng giao thương, giúp Bình Định và các tỉnh Tây Nguyên phát triển nhanh, bền vững.

Thứ trưởng Bộ GTVT Nguyễn Ngọc Đông cho rằng, trong điều kiện hết sức khó khăn về vốn đầu tư, những năm qua, Đảng, Nhà nước vẫn hết sức quan tâm đầu tư phát triển hạ tầng giao thông ở Tây Nguyên, riêng Quốc lộ 19 đầu tư từng bước, nâng cấp những đoạn cấp bách trước. Đối với đoạn còn lại của Quốc lộ 19, Bộ GTVT đang nỗ lực tìm mọi nguồn vốn để báo cáo Chính phủ cho phép triển khai các đoạn còn lại, nhằm khai thác hiệu quả nhất tuyến quốc lộ này.

Bài, ảnh: NGUYÊN MINH