QĐND - Gần đây, các cơ quan chức năng đã phát hiện và xử lý hàng loạt vụ vận chuyển cá tầm nhập lậu vào nước ta. Tuy nhiên, đây mới chỉ là một phần của tảng băng chìm. Bởi, theo đánh giá của các cơ quan chức năng, mỗi ngày lượng cá tầm được nhập lậu vào thị trường nước ta lên tới con số 10 đến 20 tấn.

"Phù phép" biến cá nhập lậu thành cá trong nước

Cá tầm nhập lậu, không giấy tờ nhập khẩu, chứng nhận nguồn gốc, xuất xứ, lại không qua kiểm dịch nên giá bán chỉ bằng 1/3 cá tầm trong nước. Nhưng sự lo lắng của ngành nông nghiệp là loại cá tầm nhập lậu này sinh trưởng nhanh hơn nhiều so với cá tầm nội địa, nên rất có khả năng được nuôi bằng chất kích thích, tăng trọng.

Theo thống kê của Bộ Công Thương, chỉ trong 6 tháng đầu năm 2013, các lực lượng chức năng đã bắt giữ hơn 20 vụ vận chuyển cá tầm nhập lậu với số lượng lên tới gần 30 tấn. Có thể thấy đang có những kẽ hở trong quản lý của các cấp chính quyền địa phương tại một số tỉnh biên giới.

Tại cuộc họp chiều 11-6 do Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tổ chức, đại diện Tổng cục Thủy sản đã thông báo kết quả kiểm tra cho thấy: Tình trạng nhập lậu cá tầm vào Việt Nam thời gian qua với số lượng nhiều. Việc nhập lậu chủ yếu được thực hiện qua một số tỉnh vùng biên giới phía Bắc như: Quảng Ninh, Lạng Sơn, Lào Cai... Hiện nay, cá tầm được nuôi chủ yếu ở miền Nam và miền Trung, miền Bắc có nuôi nhưng không nhiều. Tuy nhiên, một điều bất bình thường là mỗi ngày có từ 2 đến 3 tấn cá tầm thương phẩm lại được vận chuyển từ Hà Nội vào TP Hồ Chí Minh qua đường hàng không để tiêu thụ, có nghĩa nguồn cá tầm này là nhập lậu từ các tỉnh biên giới phía Bắc và Hà Nội là điểm trung chuyển.

 Theo các tiểu thương buôn cá tầm ở Hà Nội, cá tầm Trung Quốc thường ngắn và béo, còn cá tầm Việt Nam dài và thon.

Được biết, thủ đoạn hợp thức hóa cá tầm nhập lậu thành sản phẩm thủy sản được nuôi trồng trong nước cũng được các chủ đầu nậu tiến hành khá tinh vi. Họ thường sử dụng 2 loại giấy tờ: Hợp đồng kinh tế thu mua cá tầm trong nước, giấy chứng nhận kiểm dịch thủy sản đối với sản phẩm vận chuyển trong nước. Sau khi nhập cá tầm, các chủ sẽ hợp thức bằng cách, chính quyền địa phương xác nhận là cá đang vận chuyển từ hồ ao của một địa điểm cố định trên địa bàn trong nước có nuôi loại cá này. 

Đại tá Nguyễn Anh Tuấn, Trưởng phòng An ninh kinh tế, Công an TP Hà Nội cho biết: Thủ đoạn của những đối tượng buôn lậu cá tầm là hợp thức các vùng nuôi cá của chúng ta ở các vùng biên giới, sau đó vận chuyển sâu vào trong nội địa dưới hình thức sản phẩm nuôi trồng trong nước. Trong một số vụ việc, các cơ quan chức năng đã tịch thu, tiêu hủy, rút kinh nghiệm với cơ quan quản lý trên các tuyến về vấn đề bảo quản, quản lý lưu hành đối với sản phẩm từ Trung Quốc vào Việt Nam. Thế nhưng, hiện nay hoạt động này vẫn diễn ra ở nhiều nơi và với thủ đoạn tinh vi, phức tạp.

Cần có biện pháp kiên quyết hơn

Để ngăn chặn cá tầm nhập lậu vào sâu trong nội địa không khó như với gia cầm nhập lậu, vì cá tầm không thể vận chuyển được bằng đường bộ với quãng đường dài gần 2000km, mà phải vận chuyển vào các tỉnh phía Nam bằng đường hàng không. Ông Dương Văn Thể, Phó vụ trưởng Vụ Nuôi trồng thủy sản, Tổng cục Thủy sản cho rằng: Việc nhập lậu cá tầm từ Trung Quốc về nhưng tập kết ở Hà Nội, tại sân bay Nội Bài. Chính vì vậy, muốn ngăn chặn, cơ quan thú y và quản lý thị trường cần kiểm tra và xử lý nghiêm tại chốt Nội Bài.

Quan điểm trên cũng đúng, nhưng theo chúng tôi là chưa đủ. Bởi lập chốt kiểm soát tại sân bay, chỉ là giải pháp giải quyết phần ngọn, trong khi gốc rễ của vấn đề là phải kiểm soát được cá tầm nhập lậu tại các tỉnh biên giới. Chúng tôi cho rằng, khi chính quyền, các cơ quan chức năng của 6 tỉnh biên giới phía Bắc cùng vào cuộc quyết liệt thì sẽ ngăn chặn được những đoàn xe vận chuyển thủy hải sản vào trong nội địa.

Đại tá Nguyễn Anh Tuấn nhấn mạnh: Có làm tốt quản lý đầu vào, chúng ta mới bảovệ được sản phẩm trong nước, mới bảo đảm tuyệt đối về vệ sinh an toàn thực phẩm, cũng như bảo đảm lợi ích hợp pháp của những hộ nuôi trồng thủy sản trong nước. Cùng với đó, Tổng cục Thủy sản phải đẩy mạnh việc kiểm tra các cơ sở nuôi cá tầm trong nước ở khu vực biên giới, kê khai, giám sát theo quy định nguồn gốc giống, có như vậy mới ngăn ngừa tình trạng trung chuyển sản phẩm nhập lậu. Người tiêu dùng và các doanh nghiệp nuôi cá nước lạnh trong nước đang chờ đợi những giải pháp mạnh từ các cơ quan chức năng.

Bài và ảnh: HUYỀN TRANG -NGUYỄN BÌNH