"Cấm vận" con gái làng-coi chừng phạm luật

Gần đây nhiều bạn đọc gửi thư về báo Quân đội nhân dân bày tỏ sự lo ngại về tình trạng bạo lực liên quan đến việc "cấm vận" con gái làng. Đã xuất hiện những vụ án mạng nghiêm trọng có nguyên nhân từ việc "bảo vệ con gái làng" với tội phạm phần lớn là những thanh niên còn rất trẻ…

Những vụ án đau lòng

Trao đổi ý kiến với một số đồng chí lãnh đạo Tổng cục Cảnh sát nhân dân và Công an các địa phương, chúng tôi được biết nhiều vụ án do "cấm vận" nữ thanh niên trong làng xảy ra để lại hậu quả rất nghiêm trọng, trong đó chỉ tính riêng năm 2006 đã có hàng chục vụ. Tại một số nơi, nhiều con trai làng tụ tập để ngăn cản, hành hung trai nơi khác đến với con gái làng mình cả khi họ đang tìm hiểu hay chuẩn bị tổ chức lễ cưới.

Anh Đặng Xuân Thủy, 23 tuổi ở xã Hoài Hải, huyện Hương Khê, tỉnh Hà Tĩnh yêu một cô gái ở xóm 8, xã Hương Thủy cùng huyện. Ngày 19-9, anh Thủy cùng mấy người bạn đến nhà người yêu để bàn với gia đình chuyện cưới hỏi; đến khi ra về thì bị 8 thanh niên trong làng tổ chức dùng hung khí đánh anh Thủy và một người bạn bị thương nặng vì họ không muốn cho anh Thủy lấy con gái làng mình.

Đau lòng hơn là các vụ án dẫn đến chết người. Tối 27-3, anh Lường Văn Huy ở xã Huy Bắc, huyện Phù Yên, tỉnh Sơn La và 5 người bạn đến nhà bạn gái ở xã Huy Hạ chơi. Biết tin có con trai làng khác đến tìm hiểu con gái làng mình, Nguyễn Văn Trung ở xã Huy Hạ cùng 4 thanh niên địa phương đã ẩu đả với anh Huy và các bạn. Anh Huy bị Trung dùng đá đập vào đầu dẫn để tử vong. Tòa án nhân dân tỉnh Sơn La vừa xử phạt Trung 8 năm tù vì hành vi trên. Cũng có khi chính người bị "cấm vận" do thiếu kiềm chế lại trở thành tội phạm, như vụ án xảy ra ở xã Chấn Thịnh, huyện Văn Chấn, tỉnh Yên Bái. Nguyễn Văn Lập nhiều lần được bạn là Lục Văn Hoàng ở cùng thôn Ngõa, xã Chấn Thịnh cho biết: Khi sang tìm hiểu một cô gái ở thôn Dẫy hay bị một số thanh niên trong thôn nay "cấm vận". Vì vậy, tối 4-5 khi cùng Hoàng sang thôn Dẫy, Lập đã thủ một con dao trong người. Lúc về nhóm của Lập và Hoàng bị gần chục thanh niên thôn Dẫy quây đánh, Lập bị một đối tượng đuổi theo và y đã rút dao vung về phía sau làm Nguyễn Văn Thỏa, 21 tuổi bị tử vong. Thậm chí, chỉ vì một sự nghi ngờ cũng dẫn đến án mạng.

Trong lá thư gửi báo Quân đội nhân dân, ông Nguyễn Minh ở xã Hòa Long, huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh, bức xúc viết: "Tháng 10 vừa qua, tại thôn Đẩu Hàn, xã Hòa Long xảy ra vụ giết người nghiêm trọng. Mẫn Đình Thiện ở xã Trung Nghĩa, huyện Yên Phong sang thăm người cậu và chị họ học may ở thôn Đẩu Hàn. Lần đầu, họ bị một số thanh niên Đẩu Hàn trong đó có anh Nguyễn Hữu Thường nghi là sang tán con gái làng nên quây lại đánh. Lần sau, Thiện tiếp tục sang thăm người nhà nhưng lần này mang theo hung khí để phòng ngừa. Bị anh Thường gây sự, Thiện dùng dao chém khiến anh Thường tử vong. Thật xót xa chỉ vì sự nghi ngờ vô lý mà một thanh niên bị chết, một thanh niên vào tù vì tội giết người”. Có những vụ người cùng quê nhưng vì tranh chấp nữ thanh niên mà dẫn đến án mạng như ở xã Thạch Liên, huyện Thạch Hà, tỉnh Hà Tĩnh. Nguyễn Văn Mười và Trần Đình Lực đều ở lứa tuổi 20 và cùng quê Thạch Liên. Đêm 19-8, cả hai đến chơi nhà một cô gái, khi gặp nhau đã nảy sinh mâu thuẫn và Mười cầm dao đâm vào ngực Lực làm cho Lực bị chết. Vô lý hơn, có những thanh niên ở nơi khác đến địa phương nào đó làm ăn cũng tổ chức “cấm vận” con gái làng không phải quê mình. Trần Văn Quận ở xã Tân Lý Tây, huyện Châu Thành, tỉnh Tiền Giang đến làm công cho một cơ sở giết mổ gia súc ở xã Bình Lợi Nhơn. Tại đây, Quận thường tụ tập với một số thanh niên địa phương để de dọa, hành hung những thanh niên ở địa bàn khá đến tìm hiểu các cô gái nơi mình làm thuê. Ngày 29-7, Quận cùng 3 thanh niên khác đến nhà chị Dương Thọ Cần ở ấp Cầu Tre, xã Lợi Bình Nhơn và đâm trọng hương anh Lê Thành Được người từ huyện khác đến ở trọ. Nguyên nhân vì Quận cho rằng anh Được đến đây là để tìm hiểu em gái chị Cần!

Đặc biệt, gần đây tình trạng “cấm vận” con gái làng có sự biến tướng phức tạp, lan sang cả các khu công nghiệp, trường đại học, cao đẳng… Tình trạng giữ nữ thanh niên của “công ty mình”, “trường mình”… đang tiềm ẩn những nguy cơ khó lường.

Không chỉ là nhận thức

Để ngăn chặn tình trạng trên, nhiều ý kiến cho rằng phải bắt đầu từ nhận thức. Hiện có những quan niệm, thái độ chưa đúng về việc “bảo vệ con gái làng”, cho rằng đó là chuyện nhỏ, thậm chí là cần thiết, nhất là ở những nơi có phong tục không cho con gái lấy chồng địa phương khác. Chính vì nhận thức sai lầm đó dẫn đến coi nhẹ, xem thường, bao che, thiếu kiên quyết trong ngăn chặn, xử lý các hành vi đe dọa, hành hung con trai nơi khác đến tìm hiểu con gái làng mình. Thực trạng này phải sơm được khắc phục bằng việc đẩy mạnh công tác tuyên truyền, giáo dục về pháp luật, đặc biệt là Luật Hôn nhân và gia đình. Khi đã nhận thức đúng, biết tôn trọng tự do yêu thương, tự do hôn nhân theo quy định của pháp luật, các bạn trẻ sẽ tránh được suy nghĩ và hành động bồng bột trong lĩnh vực này, không vấp phải sai phạm tương tự như trên. Ở đây cũng phải thấy rõ vai trò, trách nhiệm của tổ chức đoàn thanh niên trong quản lý, giáo dục đoàn viên, thanh niên của mình. Thật đáng trách, trong số các vụ án trên, hầu như các tổ chức đoàn thanh niên ở cơ sở đều đứng ngoài cuộc, tạo cho họ những sân chơi lành mạnh, có văn hóa sẽ ngăn chặn, hạn chế được các vi phạm pháp luật đáng tiếc đó.

Mỗi gia đình, từng bạn trẻ phải tự giác chấp hành các quy định chung, nếu gặp phải những mâu thuẫn trong quá trình yêu đương, hôn nhân cần bình tĩnh, kiềm chế để tìm cách giải quyết hợp lý hợp tình, tránh dùng “luật rừng”, xử Lý nhau theo kiểu đao búa, xã hội đen. Đồng thời phải phát huy cao nhất hiệu lực của chính quyền cơ sở và các cơ quan pháp luật để kịp thời ngăn ngừa có hiệu quả các hành vi "cấm vận" con gái làng. Trong nhiều vụ án, các đối tượng đã có những biểu hiện mâu thuẫn trong "cấm vận", tranh chấp con gái làng suốt cả một thời gian dài nhưng không hiểu vì lý do gì không bị phát hiện, ngăn chặn kịp thời. Kiên quyết đưa ra xét xử (tăng cường xét xử lưu động ngay tại nơi xảy ra vụ án) các vụ án có nguyên nhân từ tranh chấp con gái làng gây hậu quả nghiêm trọng với mức án nghiêm minh đủ sức răn đe, giáo dục.

Tôn trọng, bảo vệ tình yêu và hôn nhân tự nguyện, hợp pháp; giữ gìn an ninh trật tự công cộng, pháp luật và kỷ cương phép nước là quyền lợi, nghĩa vụ, trách nhiệm mà tuổi trẻ cũng như mọi công dân trong xã hội phải thực hiện thường xuyên, nghiêm chỉnh.