QĐND - Hiện nay, đời sống của hàng trăm hộ dân trong khu tái định cư Hải Ngư (Vĩnh Châu, Sóc Trăng) đang gặp nhiều khó khăn, trong khi chính quyền địa phương chưa có giải pháp tháo gỡ hiệu quả…

Khu tái định cư (TĐC) Hải Ngư tọa lạc tại khóm 6, phường 1, thị xã Vĩnh Châu, tỉnh Sóc Trăng hình thành vào năm 2002, là một trong những hợp phần thuộc Dự án Bảo vệ và Phát triển những vùng đất ngập nước ven biển tỉnh Sóc Trăng. Ban đầu có 87 hộ sống ngoài đê biển được bố trí tái định cư, hiện nay đã tăng lên 211 hộ dân với hơn 650 nhân khẩu... 

Đìu hiu khu tái định cư

Thị xã Vĩnh Châu những ngày giữa tháng Tư, từng cơn mưa đầu mùa cứ kéo về sầm sập, con đường bê tông xám xịt dẫn sâu vào khu TĐC Hải Ngư loang loáng nước, không một bóng người.

Ông Trần Nghĩa Sỹ, Tổ trưởng Tổ bảo vệ dân phố khóm 6, phường 1, thị xã Vĩnh Châu thở dài: “Trên giấy tờ, khu TĐC Hải Ngư (diện tích khoảng 7ha) có hơn 650 nhân khẩu nhưng thực tế số người có mặt thường xuyên tại địa bàn chưa tới một phần ba. Khoảng 90% hộ dân đều có người đi làm ăn xa, nhiều gia đình chỉ để lại người mất sức lao động trông nhà, một số hộ khóa trái cửa bỏ đi đâu không rõ”.

Ông Sỹ nhẩm tính, trong số 211 hộ, hiện 32 hộ có sổ nghèo. Tuy nhiên, số hộ nghèo thực tế thì cao hơn gấp nhiều lần. “Hầu hết người dân đều không có đất canh tác, không nghề nghiệp, trình độ văn hóa thấp. Cuộc sống của họ quanh năm bấp bênh do không thể tìm được việc làm cho thu nhập ổn định, trong khi hằng ngày phát sinh thêm đủ thứ cần phải chi tiêu”, ông Sỹ nói.

Trẻ em ở khu TĐC Hải Ngư thường bỏ học ra ven biển bắt con giống hải sản.

Ông Ngụy Văn Quang, Trưởng khóm 6 cho biết: “Đời sống khó khăn quá nên trẻ con ở đây biết phụ giúp cha mẹ kiếm cái ăn từ rất sớm. Chúng đi làm thuê, bán vé số hoặc ra bãi bồi ven biển tìm bắt con giống hải sản bán lấy tiền, nhiều em không còn tâm trí để theo đuổi việc học. Cả khu TĐC chỉ duy nhất một em học tới lớp 12, được gia đình và địa phương động viên, em đã tình nguyện lên đường làm nghĩa vụ quân sự”.

Ông Quang cho biết thêm, tình hình an ninh trật tự tại khu TĐC Hải Ngư luôn ổn định, các tệ nạn xã hội như cờ bạc, rượu chè, quậy phá cũng vắng bóng. Theo ông Quang, nguyên nhân chính là do cánh đàn ông và thanh niên mới lớn đã đi nơi khác kiếm sống hết rồi!

Người dân thiếu vốn và phương tiện sản xuất

Ngồi co ro dưới mái hiên dột nát, ông Lê Văn Lễ nhìn ra mưa chặc lưỡi: “Hồi trước chúng tôi ở ngoài đê, tuy quanh năm nơm nớp lo nước biển dâng ngập nhà, giông bão thất thường, nhờ con cá, con tôm ở bãi bồi ven biển nên ai chịu khó săn bắt cũng tạm sống qua ngày. Vào đây định cư người dân có phần an tâm hơn, nhưng việc mưu sinh thì vô cùng vất vả”.

Cách chỗ ở của ông Lễ không xa là gia đình chị Lâm Thị Loan. Chị Loan bị bệnh thấp khớp, ngồi một chỗ trông đứa con nhỏ lem luốc bò lê dưới nền đất. Chị kể về hoàn cảnh của mình: “Chồng tôi làm thuê suốt ngày, ai mướn gì cũng làm miễn sao đủ tiền mua thuốc, mua gạo. Gia đình tới 4 mặt con, đứa lớn nhất 13 tuổi nhưng chúng đều bỏ học, theo cha kiếm sống. Tôi chỉ mong có chừng 2 triệu đồng sắm chiếc xe đẩy nhỏ và làm vốn mua bán lặt vặt quanh khu vực, mỗi ngày thu được vài chục nghìn đồng là mừng”.

Ông Sơn Ngọc, người được cho là giàu có nhất khu TĐC cho biết: “Gia đình tôi sống chủ yếu nhờ vào chiếc ghe công suất 15CV đánh bắt gần bờ. Trong vòng hai năm trở lại đây, phần lớn các chuyến đi biển đều lỗ hoặc huề vốn. Có người thua lỗ triền miên, bỏ ghe nằm trên bãi chờ mục rã”.

Ngư dân thị xã Vĩnh Châu thường đánh bắt theo mùa. Những tháng đầu và cuối năm là mùa cá khoai, cá lù đù; giữa năm thì có tôm, cá chỉ… Bây giờ đang là mùa cá khoai vậy mà nhiều ngư dân không dám đi biển vì sợ lỗ. Một trong những nguyên nhân khiến ngư dân đánh bắt gần bờ liên tục thất bát là do nguồn lợi hải sản đã suy giảm đến mức báo động. Ông Ngụy Văn Quang khẳng định: “Ông Sơn Ngọc đây chính là trường hợp điển hình của 21 ngư dân trong khu TĐC Hải Ngư. Có phương tiện nhưng nhiều khi phải vay nóng mới đủ tiền đầu tư cho mỗi chuyến đi biển, còn muốn “nâng cấp” phương tiện đánh bắt thì không đủ tiền, chưa có ngân hàng nào chấp nhận cho họ vay”.

Qua tiếp xúc, trao đổi với lãnh đạo phường 1, thị xã Vĩnh Châu, chúng tôi được biết, trước đây người dân trong khu TĐC Hải Ngư cũng được quan tâm đào tạo một số nghề như: May công nghiệp, sửa chữa xe gắn máy, sản xuất hàng thủ công mỹ nghệ… Đã từng có một hợp tác xã sản xuất hàng thủ công mỹ nghệ được thành lập, được các phương tiện truyền thông địa phương đưa tin rầm rộ nhưng chẳng bao lâu hợp tác xã lẳng lặng giải tán vì làm ăn không hiệu quả.

Ông Lưu Văn Chiêu, Chủ tịch UBND phường 1 cho biết: “Vấn đề cuộc sống, việc làm ở khu TĐC Hải Ngư còn rất nan giải. Đây là chương trình thuộc dự án Bảo vệ và Phát triển những vùng đất ngập nước ven biển tỉnh Sóc Trăng, địa phương không nắm được gì cả vì chưa được bàn giao. Thực tế, chúng tôi chỉ quản lý địa bàn về mặt hành chính, nhiều lần đề nghị ngành chức năng của huyện có chính sách cho bà con vay vốn ưu đãi để phát triển sản xuất, ổn định cuộc sống nhưng chưa có kết quả”.

Ông Chiêu thừa nhận, Dự án Bảo vệ và Phát triển những vùng đất ngập nước ven biển tỉnh Sóc Trăng do đâu tài trợ, quy mô ra sao, triển khai thế nào, địa phương và người dân không hề được biết. Chỉ thấy trước mắt, rõ ràng là người dân sống trong khu TĐC Hải Ngư chưa được hưởng lợi gì đáng kể từ cái dự án ấy.

Bài và ảnh: HỒNG BỈNH HIẾU