An toàn Vệ sinh lao động - Phòng chống cháy nổ - bài toán khó giải

Tuần lễ Quốc gia về An toàn Vệ sinh lao động-Phòng chống cháy nổ được tổ chức hàng năm, nhưng mỗi năm con số thống kê về tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp có xu hướng tăng lên. So với năm 2005, năm 2006 tổng số vụ tai nạn lao động đã tăng 31,13%, tổng số người bị nạn tăng 31,6%, tăng 11,75% số người chết…

Con số thống kê- phần nổi của tảng băng trôi

Theo Báo cáo của Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội, trong năm 2006, tại 64 tỉnh, thành phố trong cả nước đã xảy ra 5.881 vụ tai nạn lao động, trong đó có 505 vụ tai nạn lao động chết người. Tổng số người bị nạn là 6.088 người, trong đó 536 người chết và 1.142 người bị thương nặng. Tuy nhiên, theo bà Đoàn Minh Hòa - Cục trưởng Cục An toàn lao động, đây mới chỉ là 1/10 con số thực tế. Bởi vì ở nhiều tỉnh, thành phố, mới chỉ có 5-8% số doanh nghiệp thực hiện công tác thống kê.

Điều tương tự xảy ra trong Báo cáo của Bộ Y tế, trong năm 2006, mới có 24 tỉnh và ngành tiến hành khám 11 loại bệnh nghề nghiệp tại trên 200 cơ sở sản xuất có nguy cơ mắc bệnh nghề nghiệp. Tổng số công nhân được khám là 53.863, trong đó có 5.018 người được chẩn đoán mắc bệnh nghề nghiệp (chiếm tỷ lệ 9,4%). Và thống kê tình hình nhiễm độc thuốc bảo vệ thực vật cũng mới chỉ thực hiện được ở 31 tỉnh, thành phố. Kết quả là từ đầu năm 2006 tới hết tháng 9/2006 có 2504 vụ nhiễm độc thuốc bảo vệ thực vật với 3006 trường hợp, tử vong chiếm 1,5% (45 ca).

Tuần lễ Quốc gia về An toàn Vệ sinh lao động-Phòng chống cháy nổ- càng tổ chức, tai nạn càng tăng?

Ngày 14-7-1999 Thủ tướng Chính phủ có Công văn số 722/CP-VX về việc tổ chức Tuần lễ quốc gia về An toàn Vệ sinh lao động PCCN hàng năm. Từ năm 1999 đến nay, Tuần lễ Quốc gia về ATVSLĐ-PCCN đã được tổ chức liên tục. Tuy nhiên, thực tế cho thấy, mỗi năm con số thống kê về tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp không hề giảm thiểu, mà còn có xu hướng tăng lên. Theo Báo cáo của Bộ Lao động- Thương binh và Xã hội, so với năm 2005, năm 2006 đã tăng 31,13% về tổng số vụ tai nạn lao động, tăng 31,6% tổng số người bị nạn, tăng 12,28% số vụ tai nạn lao động chết người, tăng 11,75% số người chết.

Trả lời câu hỏi tại sao Tuần lễ QG AT VSLĐ-PCCN được tổ chức hàng năm, mà số vụ tai nạn lao động và số người bị nạn vẫn gia tăng, bà Đoàn Minh Hòa - Cục trưởng Cục An toàn lao động, cho biết, công tác đảm bảo an toàn lao động là hoạt động cần được duy trì thường xuyên trong cả năm chưa không phải chỉ trong thời gian diễn ra Tuần lễ Quốc gia về ATVSLĐ. Tuần lễ Quốc gia về ATVSLĐ mang tính chất là chiến dịch tăng cường, để góp phần nâng cao ý thức của người lao động, người sử dụng lao động về công tác này. Việc các con số liên quan đến tai nạn lao động gia tăng là do hệ thống thống kê, báo cáo ngày càng được làm tốt hơn. Chẳng hạn, theo báo cáo thống kê năm 2006, tỉnh Bình Dương có số lượng các vụ tai nạn lao động, số người bị tai nạn lao động cao nhất nước- 1.316 vụ (chiếm 22,38% trong toàn quốc), với 1.322 người bị nạn (chiếm 21,71% so với tổng số nạn nhân toàn quốc), nguyên nhân một phần là do nơi đây làm tốt công tác thống kê, với hơn 30% số doanh nghiệp làm tốt công tác điều tra, báo cáo. Trong khi ở nhiều tỉnh, thành phố, tỷ lệ này chỉ đạt 5-8%

Người lao động- thủ phạm và nạn nhân

Địa phương xảy ra nhiều tai nạn lao động chết người nhất là Thành phố Hồ Chí Minh với 782 vụ tai nạn, làm 798 người bị nạn, trong đó có 101 tai nạn lao động chết người, làm 103 người chết và 99 người bị thương nặng. Tiếp đó là Quảng Ninh (59 người chết, 131 người bị thương nặng), Đồng Nai (31 người chết, 57 người bị thương nặng), Bình Dương (20 người chết, 20 người bị thương nặng)...

Thứ trưởng Bộ Lao động TBXH Lê Bạch Hồng cho biết, nhiều vụ tai nạn lao động nghiêm trọng có nguyên nhân là do người bị nạn vi phạm tiêu chuẩn, quy phạm kỹ thuật an toàn (chiếm 15,57% tổng số vụ và 15,47% tổng số người chết). Trong những trường hợp đó, khi người bị nạn vừa là thủ phạm vừa là nạn nhân của vụ tai nạn chết người, thì cơ quan điều tra khởi tố rồi lại thôi, không truy cứu trách nhiệm hình sự nữa. Trong tổng số 244 vụ tai nạn lao động được chuyển hồ sơ, chỉ có 7 vụ tai nạn lao động bị đề nghị truy cứu trách nhiệm hình sự, chiếm 2,87%.

Bà Đoàn Minh Hòa cũng cho biết, theo quy định xử phạt hành chính, thì mức xử phạm với các vụ việc vi phạm quy định về bảo hộ lao động rất thấp, không đủ sức răn đe. Hiện nay Bộ Lao động đang cùng Bộ Tư pháp và các cơ quan liên quan xây dựng thiết chế mới để trình Chính phủ.

Đổi mới tổ chức Tuần lễ Quốc gia về An toàn VSLĐ-PCCN

Cuối năm 2006, Bộ Lao động đã tổ chức Hội thảo, lấy ý kiến của các bộ, ngành, địa phương liên quan về việc đổi mới tổ chức Tuần lễ Quốc gia về An toàn VSLĐ-PCCN. Theo đó, việc đổi mới này phải đảm bảo yêu cầu tiết kiệm, hiệu quả và hướng về cơ sở trực tiếp sản xuất, thu hút được sự quan tâm và tham gia tích cực của đông đảo người sử dụng lao động, người lao động và toàn thể xã hội vào công tác an toàn, vệ sinh lao động-phòng chống cháy nổ.

Tuần lễ Quốc gia về An toàn vệ sinh lao động –PCCN năm nay sẽ tổ chức tại tỉnh Bình Dương từ ngày 18 đến 24/3/2007, với chủ đề “Cải thiện điều kiện làm việc, hạn chế tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp, cháy nổ”. Ông Phan Thanh Sơn, Phó Ban chỉ đạo Tuần lễ AT VSLĐ-PCCN năm 2007 tỉnh Bình Dương, cho biết, mục đích của Tuần lễ Quốc gia năm nay nhằm nâng cao nhận thức và trách nhiệm của người sử dụng lao động, người lao động và các cấp, các ngành đối với công tác này, đẩy mạnh các hoạt động cải thiện điều kiện nơi làm việc, hướng tới “Xây dựng và phát triển văn hóa an toàn trong lao động”, góp phần đảm bảo phát triển kinh tế-xã hội bền vững.

Bộ Lao động TBXH cũng yêu cầu sau khi tổ chức Tuần lễ, Ban chỉ đạo Tuần lễ các bộ, ngành, địa phương sẽ tổ chức tổng kết, rút kinh nghiệm việc tổ chức này và báo cáo kết quả về Bộ Lao động TBXH trước ngày 30/4/2007.