Phấn đấu để đến cuối năm 2010, có thể vận hành thử tuyến đường sắt đô thị đoạn Nhổn – Ga Hà Nội.

Theo Ban dự án, địa điểm xây dựng tuyến đường sắt này có điểm đầu tại Nhổn (huyện Từ Liêm) và điểm cuối là Ga Hà Nội (quận Hoàn Kiếm). Tuyến đường đi theo lộ trình: điểm đầu Nhổn (theo Quốc lộ 32)- Cầu Diễn - Mai Dịch - Nút giao với đường Vành đai 3 - Cầu Giấy - Kim Mã - Núi Trúc - Giảng Võ - Cát Linh - Quốc Tử giám - Ga Hà Nội - điểm cuối trên đường Trần Hưng Đạo (trước Ga Hà Nội).

Lộ trình của tuyến đường sắt đô thị thí điểm Nhổn - Ga Hà Nội.

Đây cũng là trục chính theo hướng Đông - Tây của thành phố, là tuyến đường được xác định cần xây dựng trước trong quy hoạch (Ga Hàng Cỏ - Cát Linh - Kim Mã - Thủ Lệ - Nghĩa Đô - Phú Diễn - Minh Khai). Theo kết quả khảo sát vào giờ cao điểm, lưu lượng người tham gia giao thông trên đường Kim Mã là 37.600 người/hai hướng/giờ, đường Cát Linh là 25.380 người/hai hướng/giờ. Lưu lượng này đã vượt quá khả năng thông qua trên mặt cắt giao thông. Tình trạng ùn tắc giao thông sẽ xảy ra rất nghiêm trọng vào những năm tới khi lượng ô tô cá nhân được sử dụng ngày càng tăng.

Dọc theo tuyến đường này đã và đang hình thành nhiều trường Đại học và Cao đẳng, các KCN tập trung vừa và nhỏ, các khu đô thị mới: Mỹ Đình, Cầu Diễn, Khu liên hợp thể thao Quốc gia… Sự phát triển này tất yếu dẫn đến tăng đáng kể lưu lượng hành khách (theo dự báo lưu lượng người tham gia giao thông đến năm 2010 vào giờ cao điểm trên đường Kim Mã sẽ khoảng 50.000 - 60.000 người/giờ). Việc đưa vào vận hành tuyến đường sắt đô thị thí điểm này là rất cần thiết, nhằm giải quyết tình trạng ùn tắc giao thông, tình trạng ô nhiễm môi trường, và đặc biệt đảm bảo an toàn cho người tham gia giao thông.

Tổng chiều dài tuyến 12,5 km + 0,2 km đường dẫn vào Đề pô tại Nhổn. Trong đó, đoạn đi trên cao dài 9,8 Km (gồm cả 0,2 km đường dẫn), đoạn đi ngầm dài 2,9 Km. Toàn tuyến bố trí 15 ga, bao gồm: 11 ga trên cao và 4 ga ngầm, trong đó có 4 ga kết nối trung chuyển.

Phương tiện giao thông được chọn cho tuyến đướng sắt thí điểm là loại hình giao thông bánh sắt là tàu Metro. Tàu có 3 khoang (2 khoang có động cơ, 1 khoang không động cơ), khả năng chuyên chở từ 431 chỗ - 587 chỗ, tương lai sẽ tăng lên thành đoàn tàu 4 khoang, khả năng chuyên chở sẽ là 792 người (6 người/m2) và đạt mức chuyên chở đặc biệt 1002 người (8 người/m2). Tàu được thiết kế và chế tạo phù hợp với tiêu chuẩn châu Âu và các chuẩn mực của Liên minh đường sắt quốc tế (UIC)

Thời gian phục vụ của tuyến Metro trong tương lai này sẽ từ 5h - 24h hàng ngày, với tần suất chạy tàu 5,4 phút/chuyến, năng lực vào giờ cao điểm đạt 6300 người/giờ/hướng. Trong tương lai sẽ tăng tần suất lên 3,45 phút/chuyến, đạt 9500 người/giờ/hướng và 3 phút/chuyến đạt 12.000 người/giờ/hướng có nối thêm toa vào đoàn tàu). Thời gian đi hết 1 vòng là 49 phút, vận tốc đạt 33,8 km/h. Tàu sẽ có hệ thống bán và soát vé tự động: hệ thống vé thông minh, đồng bộ chung với hệ thống vận tải công cộng.

Tổng mức đầu tư của dự án là 511,585 triệu euro. Nguồn vốn đầu tư từ các nguồn: Vốn vay ODA từ chính phủ Pháp: 200 triệu euro (thỏa ước vay áp dụng cho Nghị định thư tài hính đã được ký kết ngày 4/10/2006); Vốn vay ODA từ Chính phủ Pháp (AFD): 80 triệu euro (thỏa ước mở tín dụng số CVN 3001 03A được ký kết ngày 8/2/2007); Vốn đối ứng từ phía Việt Nam: 231 triệu euro, ngân sách trung ương hỗ trợ 50%, ngân sách Thành phố đảm nhận 50%. Tổng diện tích mặt bằng cần giải phóng là 239.870m².

Để thực hiện được công việc này, UBND TP đã giao cho Trung tâm phát triển quỹ đất nhiệm vụ GPMB khu vực đề pô và tuyến đường nối từ Nhổn vào đề pô. Hiện nay Trung tâm phát triển quỹ đất đã giải phóng được khoảng 7,1 ha, dự kiến cuối năm 2007 sẽ hoàn thành xong việc GPMB khu vực này. Tuy nhiên, công việc khó khăn nhất của dự án là phải lồng ghép với dự án cải tạo mở rộng QL 32 đoạn Nhổn - Cầu Diễn, mặc dù dự án này đã được Bộ GTVT phê duyệt, trong đó chủ đầu tư là Ban quản lý dự án 5 (Bộ GTVT) nhưng phần GPMB lại do Sở GTCC đảm nhận.

Để có thể thực hiện được đúng tiến độ thi công cho công trình trong vòng 63 tháng, Ban dự án đường sắt đô thị HN trong quý II đến quý III năm nay phải hoàn thành xong thủ tục lựa chọn tư vấn thực hiện dự án. Từ quý III đến quý IV/2007, phải hoàn thiện dự án đầu tư và thiết kế cơ sở để trình UBND TP phê duyệt dự án đầu tư và kế hoạch đấu thầu. Từ quý IV/2007 đến năm 2008, lập xong thiết kế kỹ thuật và dự toán cho công trình. Dự kiến từ năm 2008 đến năm 2012, tiến hành đấu thầu và thi công xây lắp, cung ứng và lắp đặt thiết bị. Tới tháng 10/2010, tiến hành vận hành thử để đến tháng 10/2012 sẽ khánh thành, đưa vào sử dụng toàn bộ công trình.

Hồng Hải