"Đường đi và đích đến" của một cựu chiến binh

Trên đây là trích phát biểu của Chủ tịch nước Nguyễn Minh Triết tại lễ trao tặng danh hiệu Anh hùng Lao động thời kỳ đổi mới cho ông Lê Văn Kiểm, tổ chức tại Đồng Nai ngày 18-6-2008. Nói về tâm và tài của ông Lê Văn Kiểm, hẳn không còn lời nào vinh danh và xứng đáng hơn thế! Ông Lê Văn Kiểm là Chủ tịch HĐQT Công ty cổ phần Golf Long Thành và Công ty cổ phần may & xây dựng Huy Hoàng; Ủy viên BCH TƯ Hội cựu chiến binh Việt Nam; Phó chủ tịch Hội bảo trợ bệnh nhân nghèo TP Hồ Chí Minh… Ông, một trong những cựu chiến binh tiên phong trên mặt trận kinh tế thời bình; một doanh nhân thành đạt hằng năm nộp ngân sách Nhà nước hàng trăm tỉ đồng và tạo việc làm cho hàng chục ngàn lao động; một nhà từ thiện đã giúp đỡ các đối tượng chính sách, những hoàn cảnh khó khăn, những bệnh nhân hiểm nghèo và đồng bào bị thiên tai… tổng số tiền hơn 140 tỉ đồng… Những chuyện ấy nhiều người đã biết. Nhưng cuộc đời ông đã trải qua những chặng đường như thế nào? Tuổi thơ và tuổi trẻ của ông ra sao? Tình bạn, tình yêu và cuộc sống đời thường của ông có gì đặc biệt... thì hẳn nhiều người chưa biết. Và tập truyện ký Đường đi và đích đến của nhà thơ Đoàn Mạnh Phương, viết về Anh hùng Lao động Lê Văn Kiểm, do NXB Thông tấn xã Việt Nam ấn hành đầu năm 2009, sẽ hé mở đôi chút về những điều “bí mật” ấy.

Tác giả Đoàn Mạnh Phương là một cây bút trẻ đã có những thành tựu văn chương được ghi nhận, từng đoạt nhiều giải thưởng văn học uy tín, gần đây nhất là Giải thưởng năm 2007 của Ủy ban toàn quốc các Hội liên hiệp văn học nghệ thuật Việt Nam. Qua ngòi bút của anh, chân dung Anh hùng Lao động thời kỳ đổi mới Lê Văn Kiểm đã hiện lên khá rõ nét với tất cả sự chân thực và khả năng truyền dẫn, phân tích của một cây bút chuyên nghiệp. Đọc Đường đi và đích đến, độc giả dễ dàng nhận ra cái “cái tâm, cái tài” của Lê Văn Kiểm bắt nguồn từ phẩm chất cao đẹp của Bộ đội Cụ Hồ. Ông sinh ra trong một gia đình giàu truyền thống cách mạng; là người con duy nhất của một liệt sĩ chống Pháp và là cán bộ tiền khởi nghĩa. Tuổi thơ ông ngày ngày “ăn cơm bộ đội”, lớn lên trong công binh xưởng chiến khu Ba Lòng (Thừa Thiên), trong quân y viện Liên khu 3-4. Tốt nghiệp đại học, ông khoác lên người màu áo chiến sĩ, có mặt trên chiến trường B2 ác liệt. Những ngày đầu miền Nam hoàn toàn giải phóng, ông là cán bộ Ủy ban quân quản Sài Gòn-Gia Định. Những năm tháng trui rèn trong môi trường quân đội đã giúp ông bản lĩnh dám nghĩ, dám làm, dám chấp nhận khó khăn thử thách trong công cuộc phát triển kinh tế thời bình; nhất là những khi phải đứng bên bờ vực phá sản và “ngấp nghé” bên cánh cửa nhà giam bởi những qui định, cơ chế lỗi thời ràng buộc. Và những năm tháng ấy cũng đã bồi đắp tấm lòng nhân nghĩa của người chiến sĩ để khi trở thành một doanh nhân thành đạt thì đồng thời ông cũng là một “sứ giả của lòng nhân ái” như lời Chủ tịch nước tuyên dương.

Đã có rất nhiều bài viết về doanh nhân Lê Văn Kiểm, nhưng Đường đi và đích đến vẫn lôi cuốn người đọc bằng một giọng văn bộn bề chi tiết và giàu chất trữ tình. Đặc biệt là những chi tiết độc đáo, thú vị đã được tác giả khai thác và sử dụng tạo nên hiệu quả nghệ thuật khá ấn tượng: Ông chủ nhà tốt bụng ở Thọ Xuân-Thanh Hóa đã cưu mang mẹ con Lê Văn Kiểm những ngày tản cư kháng Pháp, 10 năm sau trở thành Anh hùng Lao động Trịnh Xuân Bái, người Anh hùng đầu tiên của ngành nông nghiệp miền Bắc XHCN. Và 40 năm sau nữa, con trai cả của người anh hùng ấy-cũng là một người bạn đồng niên của Lê Văn Kiểm-trở thành Đại biểu Quốc hội Trịnh Xuân Mão. Bạn đồng môn của Lê Văn Kiểm ở trường Học sinh miền Nam số 1, sau này nhiều người là cán bộ cấp cao các ngành kinh tế-nội chính, nhưng những ngày cam go suýt sa vào vòng lao lý trong chuyện làm ăn, Lê Văn Kiểm không “nhờ vả” bạn bè mà viết thư trực tiếp cho Tổng Bí thư, Thủ tướng Chính phủ và Chủ tịch nước đề nghị không nên hình sự hóa những “vụ án kinh tế” như cách gọi của dư luận lúc bấy giờ, bởi theo ông phải làm như thế mới cứu được nhiều doanh nghiệp và góp phần thúc đẩy sự nghiệp đổi mới. Rồi câu chuyện tình yêu với cô nữ sinh Trần Cẩm Nhung; chuyện “ngu ngơ” mua 5 miếng vải vi-ni-lon làm quà cho vợ ngày về phép; chuyện khởi nghiệp làm ăn bằng chiếc Hon-đa 67 cà tàng; chuyện đào hầm chôn vàng để “đối phó” với cơ chế lạc hậu... là những chi tiết hết sức chân thực và thú vị, góp phần khắc họa chân dung một doanh nhân anh hùng vô cùng giản dị nhưng cũng rất đặc biệt.

Ngoài những chi tiết độc đáo trên đây, sách còn có nhiều bức ảnh minh họa sinh động và phần song ngữ bằng tiếng Anh phục vụ bạn đọc nước ngoài. Đường đi và đích đến là tác phẩm thuộc dự án xuất bản “Tủ sách lập thân, lập nghiệp” do NXB Thông tấn xã Việt Nam và Công ty văn hóa Trí tuệ Việt (Hà Nội) phối hợp tổ chức, thực hiện Chỉ thị 39 của Bộ Chính trị về “Tiếp tục đổi mới, đẩy mạnh phong trào thi đua yêu nước, phát hiện, bồi dưỡng, tổng kết và nhân điển hình tiên tiến”.

BÌNH SƠN