Cuối năm 1952, giặc Pháp lấn chiếm thôn thứ hai đầu xã Tam Hưng xây bốt Đại Định, cử tên Tổng Phiếu, người thôn Thạch Bích, xã Hòa Bình (Hà Đông) làm sếp bốt. Đó là âm mưu của giặc Pháp hòng dẹp yên du kích.

Chuẩn bị đón trăng rằm. Ảnh: HỒNG PHÚC

Tại Hội nghị Thường vụ Huyện ủy Liên Nam giữa năm 1953, quyết định tiêu diệt bốt Đại Định trong thu đông năm 1953 để bảo vệ khu du kích Tam Hưng, đồng thời làm bàn đạp để khi cần tiến công thị xã Hà Đông. Các đồng chí cán bộ kháng chiến nằm vùng ở xã Tam Hưng đã nảy ra sáng kiến là quan sát bốt Đại Định vào buổi tối trời, bằng biện pháp là, các đồng chí cán bộ kháng chiến nằm vùng xã Tam Hưng viết đơn xin phép sếp bốt Đại Định cho thầy giáo Tào Từ Lệ, người làng Lê Dương và học sinh trường học thôn Lê Dương được rước đèn Trung thu đêm rằm tháng 8.

Vốn tính huênh hoang, tên Tổng Phiếu sếp bốt tự đắc múa mép khua môi nói với lũ lính ngụy: “Các quan Tây đã bình định xong du kích xã Tam Hưng, không còn đến một tên du kích nào”… nên khi thầy giáo Tào Từ Lệ đưa đơn xin phép sếp bốt Đại Định cho học sinh rước đèn Trung thu để dân làng vui vẻ. Tên Tổng Phiếu không nghi ngờ gì, liền ký đồng ý ngay. Sẵn có giấy thông hành do địch cấp, nhiều bà mẹ, các chị em ra chợ Hà Đông, ra phố Hàng Mã (Hà Nội) mua đèn Trung thu các loại to (đèn ông sao 5 cánh, đèn con cá chép, đèn quả ấu…) mang về cho con em mình. Sẩm tối ngày 14-8 – năm Quý Tỵ (1953), dưới sự điều hành của thầy giáo Tào Từ Lệ, các em học sinh xếp hàng hai chỉnh tề, tay cầm đèn Trung thu đã thắp nến sáng trưng giơ cao. Xen kẽ đèn còn có mấy ngọn đuốc to bốc lửa sáng tỏ. Tiếng trống ếch “Tùng, tùng, tùng…” của đoàn rước đèn Trung thu phát lên vui vẻ rộn ràng náo nhiệt khắp làng. Đồng chí Bùi Xuân Thanh, cán bộ Huyện đội và Công an huyện Liên Nam vóc người nhỏ nhắn đã chờ sẵn ở chợ Bối Khê. Khi đoàn rước đèn trung thu đi từ thôn Lê Dương vừa tới nơi thì đồng chí Thanh đốt nến sáng đèn trung thu của mình nhập luôn đoàn rước đèn tiến thẳng đến sát hàng rào bốt Đại Định. Lúc đi qua hàng rào bốt, đoàn đi chầm chậm, đèn, đuốc soi sáng, đủ thời gian để đồng chí quan sát, đã biết được cách bố phòng những hỏa điểm bí mật ở bốt Đại Định. Xong việc, đoàn rước đèn trung thu quay trở về thôn Lê Dương được an toàn. Còn bọn lính ngụy chỉ ở trong bốt nhìn ra xem không dám ra khỏi bốt.

Vào một đêm cuối đông năm 1953, bất thần những tiếng “tằng tằng tằng…” súng đại liên nổ, tiếng “oành”… bộc phá nổ đinh tai, bốt Đại Định bốc lên những đám lửa sáng rực vùng trời xã Tam Hưng. Do bộ đội huyện Liên Nam và du kích xã Tam Hưng và có sự chi viện phối hợp của một đại đội bộ đội tỉnh Hà Đông (cũ) bố trí ba hướng tiến công. Bọn giặc bị đánh đòn đau chí tử bất ngờ, không kịp đối phó. Các lô cốt hỏa điểm chính và hầu hết các hỏa điểm bí mật của bốt Đại Định đều bị đánh sập ngay từ phút đầu tiên, tên Tổng Phiếu, sếp bốt đang ở lô cốt chính bị gẫy hai chân. Chỉ trừ một tiểu đội lính ngụy nằm im dưới hầm bí mật ở mép bờ ao thoát chết. Quân ta đã làm chủ hoàn toàn trận địa.

PHÓ ĐỨC KHANG