“Người hùng” trên sông Gianh

Day dứt vì không thể cứu thêm nhiều người

Chúng tôi tìm về thôn Trường Long, xã Tân Gianh, tỉnh Quảng Trị. Theo con đường bê tông chạy băng qua cánh đồng, chúng tôi dừng lại hỏi đường đến nhà anh Cao Hữu Tình thì được một người dân nhiệt tình chỉ dẫn: Anh qua cầu Long Châu, chạy thẳng đến bờ sông rồi rẽ trái 100m sẽ đến nhà anh Tình cứu người đuối nước.

Nhà anh Cao Hữu Tình (48 tuổi) ở sát con đường đất, hướng mặt ra con lạch nhỏ, trên bờ có hàng tre ngà ken dày, cao vút. Những ngày qua, ngôi nhà nhỏ của gia đình anh tấp nập người đến chơi, trò chuyện. Không chỉ bà con lối xóm, nhiều người dân ở các địa phương trong và ngoài tỉnh cũng tìm đến động viên, lan tỏa hành động dũng cảm, nghĩa hiệp của cha con anh.

Anh Cao Hữu Tình và cháu Cao Hoàng Ân Đức trên chiếc thuyền là phương tiện cứu sống 3 nạn nhân ngày mồng 3 Tết Bính Ngọ 2026.

“Đó là một ngày không thể nào quên”, anh Tình bắt đầu câu chuyện với giọng trầm buồn.

Lúc đó, khoảng 11 giờ 30 phút ngày mồng 3 Tết Bính Ngọ 2026, trong lúc chạy thuyền trên sông Gianh, khi đến gần ga Lạc Sơn, đoạn qua xã Tuyên Bình, chiếc thuyền của anh Tình bị chết máy và dừng lại. Trong lúc tìm cách gỡ bao ni lông và rác bị cuốn vào chân vịt, anh Tình phát hiện nhiều cánh tay chới với kèm những tiếng kêu cứu giữa sông Gianh. Không chút do dự, anh khởi động máy, tăng tốc hướng mũi thuyền nhanh chóng tiếp cận vị trí những nạn nhân đang gặp nguy hiểm. 

Nhưng tiếp cận hiện trường nhanh là chưa đủ, với kinh nghiệm hàng chục năm làm nghề chài lưới, anh Tình dặn con trai-cháu Cao Hoàng Ân Đức tiến ra phía trước, quỳ xuống, ép đầu gối vào mạn thuyền, tập trung quan sát để nắm được người đuối nước thật nhanh, bởi nếu hụt thì dòng nước xiết sẽ đẩy nạn nhân đi xa hơn và có thể mất dấu. Nạn nhân đầu tiên được đưa lên thuyền là cháu N.A.N (sinh năm 2023), tuy nhiên lúc đó, cơ thể cháu đã tím tái. Ngay lập tức, anh Tình buông cần lái để ép nhịp tim, hô hấp nhân tạo cho cháu bé. Thấy cha tập trung sơ cứu nạn nhân, cháu Cao Hoàng Ân Đức tiếp tục nhảy xuống sông, ngụp lặn giữa dòng nước lạnh buốt, nỗ lực cứu sống được thêm chị Nguyễn Thị Bích Hà cùng hai con trai, gồm các cháu: Nguyễn Duy Khánh (sinh năm 2014) và Nguyễn Tấn Phát (sinh năm 2016); đồng thời vớt thêm được thi thể bà C.T.N (sinh năm 1958) đưa vào bờ. Cháu N.A.N sau đó được đưa vào bệnh viện cấp cứu nhưng đã không qua khỏi.

Sau khi được đưa vào bờ an toàn, chị Nguyễn Thị Bích Hà cho biết, thời điểm gặp nạn, trên thuyền có 7 người trong gia đình chị. Ngoài 5 người được cứu vớt (trong đó có 3 người được cứu sống) thì vẫn còn ông N.V.T (sinh năm 1958) và cháu N.D.C (sinh năm 2012) mất tích. Nhận định các nạn nhân đã bị nước cuốn trôi, anh Tình gọi điện thông tin cho cấp ủy, chính quyền địa phương và người thân nhờ huy động thêm lực lượng, phương tiện để tìm kiếm. Sau hơn một ngày tích cực triển khai công tác cứu nạn, cứu hộ, các lực lượng chức năng đã phát hiện thi thể ông N.V.T và cháu N.D.C cách vị trí chiếc thuyền bị lật không xa.

Trò chuyện với chúng tôi, anh Cao Hữu Tình cho biết, hôm đó, trời mưa và lạnh, đáng lẽ cha con anh đến chúc Tết chị gái bằng taxi hoặc xe máy, nhưng không hiểu sao, phút cuối anh lại thay đổi quyết định chuyển sang đi thuyền. “Dù đã cứu được 3 người nhưng nhiều ngày sau, tôi và con trai vẫn luôn day dứt không thể chợp mắt. Nếu chúng tôi đi qua đó sớm hơn vài phút nữa thì có thể gia đình chị Hà không phải chịu cảnh tang thương trong những ngày Tết như vậy”, anh Tình tâm sự.

Ân tình ở lại

Hiện, vợ chồng anh Cao Hữu Tình và 4 người con đang sống cùng với ông bà nội trong ngôi nhà cấp 4 xuống cấp, sập sệ. Trong nhà chỉ có bộ bàn ghế bằng tre, vài chiếc giường... Tài sản giá trị nhất là chiếc thuyền nhỏ- phương tiện mưu sinh nuôi sống cả gia đình.

Anh Tình hiện đang mang trong mình căn bệnh ung thư, hằng tháng phải đi bệnh viện thăm khám, điều trị. Vợ anh, chị Hoàng Thị Thơm (sinh năm 1989) thường xuyên đau ốm, không đủ sức lao động; con trai út Cao Thành Tâm (5 tuổi) bị bệnh tim bẩm sinh. Hằng ngày, anh Cao Hữu Tình rong ruổi thuyền dọc sông Gianh, quăng chài, thả lưới, kiếm mẻ tôm, mớ cá nuôi gia đình và lo cho các con ăn học. “Nghề chài lưới bấp bênh, phụ thuộc vào nắng, mưa, con nước. Cá tôm ngày càng khan hiếm, có ngày may mắn thì kiếm được vài trăm nghìn đồng, có ngày thu nhập không đủ chi phí nhiên liệu. Vất vả là vậy nhưng không có cách nào khác ngoài bám sông nước để mưu sinh”, anh Tình chia sẻ.

Lãnh đạo UBND xã Tân Gianh, tỉnh Quảng Trị trao giấy khen tặng anh Cao Hữu Tình và cháu Cao Hoàng Ân Đức.

Ngày mồng 7 Tết Bính Ngọ, sau khi lo tròn hậu sự cho bố, mẹ và các con, anh Nguyễn Văn Lương (chồng chị Nguyễn Thị Bích Hà) cùng hai con trai được cha con anh Tình cứu sống đến gặp gỡ, trao số tiền 50 triệu đồng (trích từ nguồn ủng hộ của các nhà hảo tâm hỗ trợ gia đình sau vụ lật thuyền) để tặng anh Tình với mong muốn giúp gia đình vơi bớt những khó khăn trong cuộc sống. Anh Lương chia sẻ: Nếu không có cha con anh Tình, có thể tang thương ập xuống gia đình tôi sẽ gấp nhiều lần hơn nữa. Hôm nay, tôi cùng các cháu đến đây, trước hết để bày tỏ lời cảm ơn sâu sắc, đồng thời cho các cháu nhận anh Tình làm cha nuôi. Từ nay, hai gia đình sẽ gắn bó, gần gũi hơn và chúng tôi sẽ có nhiều cơ hội báo đáp, tri ân ân nhân đã giúp vợ và các con tôi được sinh ra thêm một lần nữa trong đời.

Cùng ngày, anh Nguyễn Văn Thanh (sinh năm 1984), trưởng nhóm thiện nguyện Dũng Nguyễn Quân ở xã Nghi Lộc, tỉnh Nghệ An đã vượt hơn 200km vào thôn Trường Long để trao số tiền 275 triệu đồng hỗ trợ gia đình anh Cao Hữu Tình. Anh Thanh chia sẻ, sau khi biết thông tin vụ lật thuyền ngày mồng 3 Tết trên sông Gianh, anh cùng một thành viên trong nhóm thiện nguyện đã vào hiện trường, cùng với các lực lượng trực tiếp tham gia tìm kiếm những nạn nhân mất tích. Sau khi hoàn tất công việc, qua lời kể của người dân địa phương, anh được biết thêm về hoàn cảnh đặc biệt khó khăn của gia đình anh Cao Hữu Tình. Trở về Nghệ An, anh Thanh quyết định kết nối, kêu gọi các nhà hảo tâm trong và ngoài nước quyên góp, ủng hộ, chung tay hỗ trợ gia đình anh Tình vượt qua khó khăn, sớm ổn định cuộc sống, trước mắt là sửa chữa, nâng cấp ngôi nhà gia đình đang ở. 

Được biết, ngoài cứu sống được 3 người trong vụ lật thuyền ngày mồng 3 Tết, anh Cao Hữu Tình cùng với các con đã từng 6 lần cứu người đuối nước trên sông Gianh; tổng cộng cứu vớt được 14 người, trong đó có 6 người được cứu sống. Anh Cao Hữu Tình cho biết, gắn bó với nghề chài lưới từ nhỏ, hàng chục năm lênh đênh trên sông nước không chỉ giúp anh nhìn nhận con nước, đón được luồng cá, tôm mà còn tích lũy nhiều kinh nghiệm, kỹ năng ứng cứu người đuối nước. Và những kinh nghiệm, kỹ năng đó được anh trao truyền, hướng dẫn lại cho các con, để lúc gặp tình huống luôn biết cách ứng phó, xử trí. Anh tâm sự, nghề chài lưới ngày càng vắng bóng người tham gia bởi phụ thuộc nhiều vào thời tiết và thu nhập thấp. Tôi cũng luôn động viên các con phải nỗ lực, cố gắng học thật giỏi, đó là cách thoát nghèo bền vững. Tuy nhiên, nếu một ngày nào đó, trên sông không còn người chài lưới, nếu có những vụ lật thuyền thì sẽ ra sao, ai là người đầu tiên phát hiện và tranh thủ thời gian vàng để ứng cứu? Vì vậy, tôi luôn truyền dạy cho con những kỹ năng sông nước để sau này, dù có lớn lên và không theo nghề chài lưới, chúng vẫn biết rằng, cha ông từng sống cùng dòng nước, từng đọc được màu phù sa, từng dám lao xuống giữa dòng chảy xiết để cứu người, từ đó thấu hiểu và sẵn sàng đối mặt với hiểm nguy vì lương tâm và trách nhiệm.

Để kịp thời ghi nhận, khen thưởng hành động dũng cảm cứu người đuối nước trên sông Gianh, ngày 23-2, UBND xã Tân Gianh đã trao giấy khen tặng anh Cao Hữu Tình và cháu Cao Hoàng Ân Đức. Ông Trần Thanh Hải, Chủ tịch UBND xã Tân Gianh chia sẻ: “Anh Cao Hữu tình và các con của anh đã rất nhiều lần dũng cảm cứu người đuối nước. Đó là nghĩa cử cao đẹp, thể hiện tinh thần trách nhiệm, giá trị nhân văn, truyền thống đoàn kết, tương thân tương ái, rất đáng biểu dương, lan tỏa sâu rộng trong cộng đồng”.