Du khách thám hiểm
đáy biển Nha Trang.
Nhìn mặt nước biển xanh ngăn ngắt, tôi hít vào một hơi thật sâu rồi bước ra khỏi boong tàu. Xả hơi phao, tôi từ từ chìm xuống đáy biển, và trước mắt, một thế giới hoàn toàn mới mẻ...
Người tôi nặng hẳn ra, khi được khoác trên vai một bình hơi hơn 14 kg, rồi mang thêm vào lưng một khoanh chì khoảng hơn 6 kg nữa. Trên người lỉnh kỉnh những áo phao, kính lặn, đồng hồ và nhiều vật dụng khác, hai chân lại mang chân vịt, nên đi trên tàu lắc lư người cứ chực ngã, phải bám chắc vào lan can.
Nhìn tôi, hướng dẫn viên Lê Ngọc Lễ cười: "Ra dáng dân lặn lắm!". Tôi cũng cười. Cười, nhưng hơi run. Bởi dưới kia, biển sâu quá, nước cứ thăm thẳm, xanh đen. Mà khả năng bơi lặn của tôi thì thuộc diện mới... tập tò. Vả lại, đây là lần đầu tôi lặn ngoài biển sâu, với nhiều dụng cụ hỗ trợ "hoành tráng" như thế này. Thôi thì cứ thử xem.
Nói thế thì đâm ra... lạc hậu quá. Bởi trên thế giới, môn lặn biển đã phát triển từ khá lâu; nhất là ở khu vực châu Âu và châu Mỹ, với những hiệp hội lặn nổi tiếng như PADI, SSI, CMAS... Và kỹ thuật lặn đã có những bước phát triển vượt bậc.
Ðịa điểm lặn của chúng tôi sáng nay là khu vực đảo Hòn Mun, nằm trong vịnh Nha Trang (Khánh Hòa), nơi có hệ sinh thái biển khá tốt. Bởi đây là khu bảo tồn biển đầu tiên được xây dựng thí điểm tại nước ta, do Chính phủ Việt Nam và các tổ chức quốc tế như Ngân hàng Thế giới/Quỹ Môi trường toàn cầu (WB/GEF), Cơ quan Phát triển Quốc tế Ðan Mạch (DANIDA), Tổ chức Bảo tồn thiên nhiên quốc tế (IUCN) phối hợp thực hiện. Ðảo Hòn Mun có địa thế thuận lợi, có thể lặn khám phá đáy biển suốt cả bốn mùa. Hôm nay gió bấc, chúng tôi lặn ở phía nam đảo.
"Mới học như anh, khi lặn phải luôn luôn có một hướng dẫn viên đi sát. Nhưng trước mắt, anh phải học đã!". Nói rồi, anh Lễ chỉ cho tôi cặn kẽ từng chi tiết của thiết bị, cách sử dụng, kể cả những "chiêu" quan trọng nhất khi gặp bất trắc. Rồi sau đó, anh bắt tôi học... thở. Ngậm ống thở, bỗng dưng cái bản năng thở bằng mũi không được dùng nữa mà phải thở bằng miệng, hít vào từ từ, thật sâu, rồi thở ra thật nhẹ. Anh lại chỉ tôi cách xử lý khi ở dưới sâu bị ù tai, khi nước tràn vào kính lặn, khi ống hơi trục trặc, cách di chuyển và cả những ký hiệu để trao đổi với nhau dưới nước.
Tất cả đã sẵn sàng. Nhìn mặt nước biển xanh ngăn ngắt, tôi hít vào một hơi thật sâu rồi bước một bước dài ra khỏi boong tàu. Nước biển thật ấm. Nổi trên mặt nước, ôn lại lần cuối những gì anh Lễ hướng dẫn, tôi ấn nút xả hơi phao, từ từ chìm xuống đáy biển. Kim đồng hồ báo độ sâu cứ nhích dần, nhích dần, 2 m, rồi 3 m... Một thế giới hoàn hoàn mới mẻ đang mở ra trước mắt.
Vài phút, tôi đã bắt đầu quen với cách thở bằng miệng qua ống hơi. Lòng biển im phăng phắc. Âm thanh lấy hơi qua ống thở và những bọt khí bung ra khiến người có cảm giác rất lạ. Anh Lễ ra hiệu hỏi tôi có ổn không. Ổn, tôi ra hiệu trả lời. Vậy là chúng tôi bắt đầu bơi lượn trên những vùng san hô. Tôi thật sự choáng ngợp trước vẻ đẹp lộng lẫy trong lòng biển. Những rừng san hô đủ mọi hình thù, đủ mọi mầu sắc. Những đàn cá vô tư lượn sát người, nhiều khi có thể chạm vào chúng. Một chút ánh sáng mặt trời mong manh soi rọi khiến cảnh vật càng thêm lung linh, huyền ảo.
Cuộc sống trong lòng biển diễn ra thật sinh động. Thỉnh thoảng, chúng tôi bắt gặp những hang động đen ngòm, anh Lễ ra hiệu cho tôi chuyển hướng. Tôi lắng nghe âm thanh trong lòng biển. Chỉ có tiếng u u kéo dài, nghe xa lắm. Nước biển xanh thẫm, đầy bí ẩn. Biển ở đây có độ sâu hơn 60 m. Ðể lặn xuống tới đó, tôi phải học thêm nhiều và phải trải qua nhiều lần lặn để có thêm kinh nghiệm.
Tôi nhìn đồng hồ, đang ở độ sâu 7 m. Người mới học lặn như tôi không được phép lặn sâu quá 12 m. Vả lại, sắp hết giờ, nên phải lên. Nhấn nút bơm hơi vào phao, tôi từ từ giảm dần độ sâu và nổi lên mặt nước.
Cùng đi lặn với tôi sáng nay có gia đình anh M.Grô-han-nít, từ Ðức sang Việt Nam du lịch. Vợ chồng anh đều có chứng chỉ lặn do các hiệp hội lặn quốc tế cấp. Anh cho biết, đã lặn được 10 năm, và từng lặn ở nhiều miền biển đẹp trên thế giới. Con trai anh, mới 15 tuổi, đã có "thâm niên" lặn đến năm năm. Từ Ðức sang Việt Nam du lịch, đến Nha Trang, ở lại được năm ngày thì gia đình anh đã dành bốn ngày đi lặn biển. Anh đưa chúng tôi xem nhật trình, những nước đã đi qua, các câu lạc bộ lặn đều có đóng dấu vào đó. Anh bảo: "Ở khu Hòn Mun, Nha Trang, san hô rất đẹp và còn khá nguyên vẹn. Ðây là một vốn quý, Việt Nam cần giữ gìn tốt hơn nữa".
Anh Nguyễn Minh Quang, Trưởng tua lặn biển của Viettravel, quan tâm đến từng chi tiết của thiết bị. "Xuống nước mà trục trặc một chút là nguy hiểm lắm!", anh cảnh báo và bảo rằng sáng nay tôi sẽ lặn hai ca, giữa mỗi ca nghỉ chừng nửa giờ. Anh Quang và anh Lễ làm nghề hướng dẫn lặn đã nhiều năm nay. Khí hậu ở Nha Trang cho phép lặn cả mùa hè lẫn mùa đông. Ðến nay, lượng khách nước ngoài lặn nhiều hơn khách trong nước, bởi đối với người Việt, lặn biển là một hình thức du lịch còn khá mới mẻ.
Trong nhiều lần đi khảo sát tại Thái-lan và các nước trong khu vực ASEAN, Viettravel nhận thấy có thể phát triển dịch vụ lặn biển, nên quyết tâm thành lập Trung tâm lặn biển Việt Nam tại Nha Trang nhằm đưa sản phẩm này đến với nhiều người. Hiện nay, giá của một tua lặn hoàn chỉnh cho người nước ngoài là 48 USD. Sau một thời gian hoạt động, trung tâm đã đón ngày càng nhiều người Việt tham gia lặn biển. Sắp tới, trung tâm phối hợp các hiệp hội lặn cấp chứng chỉ lặn cho các học viên tham gia để khi đi du lịch nước ngoài họ có thể tham gia lặn.
Bị cuốn hút bởi vẻ đẹp mê hồn của lòng biển, tôi tiếp tục tìm đến khu vực phía đông đảo Hòn Lao, trong vịnh Nha Phu. Từ lâu, nhiều người đã biết tới Hòn Lao với tên gọi khác là Ðảo Khỉ, bởi trên đảo có rất nhiều khỉ. Ở đây, lòng biển cũng đẹp tuyệt vời. Anh Ðặng Thái Luyện, Giám đốc Công ty Du lịch Long Phú cho biết, từ năm 2006 đến nay, công ty hết sức chú ý bảo vệ rạn san hô để tạo một môi trường sinh thái, cảnh quan tốt trong lòng biển. Mỗi năm, có hàng chục nghìn lượt khách đến lặn ở khu vực đảo Hòn Lao. Xác định dịch vụ lặn biển là một trong những thế mạnh của mình, điểm lặn cũng tại nơi có đầy đủ các dịch vụ sinh hoạt, vui chơi giải trí, nên công ty đang tập trung đầu tư mạnh cả về thiết bị lặn lẫn về đào tạo đội ngũ hướng dẫn viên.
Chị Nguyễn Thị Minh Xuân, Giám đốc Công ty TNHH Thương mại và Du lịch Xuân Anh, trước đây là một vận động viên bơi lội giỏi của tỉnh Khánh Hòa. "Tình cờ một lần lặn biển, mình đâm ra mê môn này và học mãi cho đến giờ, thời gian đã gần 10 năm", chị nói. Ðến nay, chị Xuân là một trong số ít người Việt Nam có chứng chỉ lặn Master Instructor, do các tổ chức PADI, SSI cấp. Với các chứng chỉ này, chị có thể tham gia sinh hoạt hoặc giảng dạy tại nhiều câu lạc bộ lặn trên thế giới.
Chị Minh Xuân cho tôi xem cả tập chứng chỉ của chị. Quả thật, học lặn cũng lắm công phu. Chị cho biết, lúc đầu tổ chức dịch vụ lặn rất khó khăn, phải xây dựng trang thông tin điện tử (website) và mở rộng thông tin để thu hút khách đến từ nước ngoài. Ðến nay, từ nước ngoài, khách có thể đăng ký lặn với công ty qua mạng, và công ty có thể tổ chức cho khách lặn không chỉ ở Nha Trang mà còn cả ở Phú Quốc, Hội An. Hiện nay, nhiều người còn ngỏ ý muốn được lặn đêm để khám phá lòng biển khi không có ánh sáng mặt trời.
Theo anh Huỳnh Quang Châu, Phó Giám đốc Sở Du lịch - Thương mại tỉnh, Khánh Hòa có Nha Trang là một trong các vịnh đẹp nhất thế giới, có nhiều điểm thuận tiện để tổ chức dịch vụ lặn biển như các khu vực Hòn Mun (vịnh Nha Trang), Hòn Lao (vịnh Nha Phu), Hòn Lớn, Hòn Trâu Nằm (vịnh Vân Phong)...
Thời gian gần đây, lượng khách tham gia lặn tăng lên rất nhanh. Tuy nhiên, hiện nay, điều khó nhất là công tác quản lý các hoạt động lặn. Có nhiều câu hỏi được đặt ra nhưng chưa giải quyết được, như ai chịu trách nhiệm kiểm tra độ an toàn của trang thiết bị lặn, trình độ lặn, sức khỏe của người hướng dẫn, người lặn?...
Trước nay, tỉnh Khánh Hòa mới chỉ có quy chế tạm thời quản lý các hoạt động vui chơi trên biển, nội dung chưa thật sự chặt chẽ. Sắp tới, quy chế tạm thời này sẽ được chỉnh sửa, bổ sung cho phù hợp điều kiện thực tế, nhằm từng bước đưa hoạt động lặn biển đi vào nền nếp.
Ðưa tôi về cảng Cầu Ðá, bắt tay tôi, anh Quang, anh Lễ dặn: "Hôm nào nhớ biển thì cứ gọi cho bọn mình!".
Theo: NDO-PHONG NGUYÊN