Cách đây tròn 138 năm, ngày 22-4-1870, V. I. Lê-nin - lãnh tụ thiên tài của giai cấp công nhân và những người bị áp bức trên thế giới đã được sinh ra. Công lao to lớn và tầm vóc vĩ đại của Lê-nin là ở chỗ, Người đã vận dụng tài tình và phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác trong điều kiện lịch sử mới, hiện thực hóa những tư tưởng cơ bản của C. Mác, Ph.Ăng-ghen trong thực tiễn cách mạng Nga, lãnh đạo và tổ chức thắng lợi cuộc cách mạng xã hội chủ nghĩa Tháng Mười Nga vĩ đại, mở ra thời đại quá độ từ chủ nghĩa tư bản lên chủ nghĩa xã hội trên phạm vi toàn thế giới, mở ra tương lai xã hội chủ nghĩa cho sự phát triển của lịch sử xã hội loài người. Phát hiện và làm sáng tỏ sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân là phát kiến vĩ đại của C. Mác và Ph.Ăng-ghen; làm cho sứ mệnh của giai cấp công nhân trở thành hiện thực ở nước Nga là công lao vĩ đại của Lê-nin.

Hoạt động cách mạng thực tiễn và cống hiến to lớn của Lê-nin không những đã làm sáng ngời tên tuổi của Mác và Ăng-ghen, mà còn làm cho tên tuổi của Người gắn bó chặt chẽ với tên tuổi của Mác và Ăng-ghen, chủ nghĩa Lê-nin gắn với chủ nghĩa Mác, trở thành chủ nghĩa Mác - Lê-nin, hệ tư tưởng cách mạng của giai cấp công nhân thế giới. Một loạt những vấn đề rất mới, mà trước đó do hạn chế của điều kiện lịch sử, Mác và Ăng-ghen chưa đề cập đến hoặc chưa đề cập đầy đủ, được Lê-nin phát triển sáng tạo trong điều kiện lịch sử mới. Đó là những vấn đề về cách mạng vô sản ở một nước thuộc địa; liên minh giai cấp trong quá trình cách mạng, xây dựng Đảng kiểu mới của giai cấp công nhân; lực lượng và phương pháp tiến hành cách mạng vô sản; thiết lập và thực hành chuyên chính vô sản để cải tạo và xây dựng chế độ xã hội mới; củng cố quốc phòng, bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa và xây dựng quân đội kiểu mới của giai cấp công nhân...

Toàn bộ những vấn đề cốt lõi, cơ bản ấy đều nhằm thực hiện thắng lợi sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân, đều là nhằm hiện thực hóa lý luận về sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân trong thực tiễn, trong hiện thực của đời sống xã hội. Lê-nin là người đầu tiên hiện thực hoá sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân trong thực tiễn trên một vùng rộng lớn của trái đất - nước Nga, mở ra tương lai phát triển mới cho nhân dân lao động và các dân tộc bị áp bức trên toàn hành tinh.

Sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân không phải xuất phát từ ý muốn chủ quan của bất kỳ ai, mà sứ mệnh ấy được dựa trên cơ sở khách quan khoa học chắc chắn, xuất phát từ chính địa vị kinh tế - xã hội của bản thân giai cấp công nhân. Mác và Ăng-ghen từng chỉ rõ: “...cùng với sự phát triển của nền đại công nghiệp, chính cái nền tảng trên đó giai cấp tư sản đã sản xuất và chiếm hữu sản phẩm của nó, đã bị phá sập dưới chân giai cấp tư sản. Trước hết, giai cấp tư sản sản sinh ra những người đào huyệt chôn chính nó. Sự sụp đổ của giai cấp tư sản và sự thắng lợi của giai cấp vô sản đều là tất yếu như nhau”. Luận điểm mác-xít cơ bản này được Lê-nin nhấn mạnh: “Chỉ có chủ nghĩa duy vật triết học của Mác là đã chỉ cho giai cấp vô sản con đường phải theo để thoát khỏi chế độ nô lệ về tinh thần, trong đó tất cả các giai cấp bị áp bức đã sống lay lắt từ trước tới nay. Chỉ có học thuyết kinh tế của Mác là đã giải thích được địa vị thực sự của giai cấp vô sản trong toàn bộ chế độ tư bản chủ nghĩa”.

Sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân là phạm trù cơ bản nhất của Chủ nghĩa xã hội khoa học; phát hiện và làm sáng tỏ sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân là một trong những cống hiến vĩ đại nhất của chủ nghĩa Mác – Lê-nin. Làm cho sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân Nga từ lý luận thành thực tiễn là công lao vĩ đại của Lê-nin. Lê-nin là người trực tiếp giác ngộ, tổ chức, lãnh đạo giai cấp công nhân Nga trở thành giai cấp tiên phong và là giai cấp lãnh đạo quần chúng nhân dân lao động Nga tiến hành thắng lợi Cách mạng xã hội chủ nghĩa Tháng Mười Nga năm 1917.

Cách mạng Tháng Mười thành công, giai cấp công nhân Nga trở thành giai cấp cầm quyền, lãnh đạo xã hội, đứng ra tổ chức xây dựng chế độ xã hội mới. Nhận thức rõ những ưu điểm và nhược điểm của giai cấp công nhân Nga sau cách mạng, Lê-nin đã dành nhiều công sức tập trung xây dựng giai cấp công nhân, cũng như bộ phận tiền phong của giai cấp công nhân là Đảng Cộng sản, đặc biệt là đội ngũ cán bộ của Đảng đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ của cách mạng trong điều kiện lịch sử mới. Lê-nin nhắc nhở giai cấp công nhân Nga phải ra sức học tập kinh nghiệm quản lý kinh tế, quản lý xã hội và kỹ thuật của giai cấp tư sản để xây dựng chủ nghĩa xã hội. Lê-nin từng nhấn mạnh, một trong những điều kiện căn bản bảo đảm cách mạng thắng lợi là giai cấp công nhân, thông qua chính đảng của mình phải giữ vững và tăng cường sự lãnh đạo trong quá trình cách mạng; đảng phải có lý luận tiền phong mới có thể hoàn thành được vai trò là chiến sĩ tiền phong, là người lãnh đạo cách mạng.

Ngày nay, giai cấp công nhân Việt Nam đã có nhiều thay đổi và phát triển mới cả về số lượng, chất lượng, cơ cấu và địa vị lịch sử, vai trò trong xã hội; giai cấp công nhân Việt Nam, thông qua chính Đảng của mình, là giai cấp duy nhất lãnh đạo cách mạng Việt Nam, lãnh đạo xã hội, đưa sự nghiệp đổi mới đất nước theo định hướng xã hội chủ nghĩa đến thắng lợi hoàn toàn. Những tư tưởng về giai cấp công nhân và vai trò lịch sử của nó, thực tiễn hoạt động lãnh đạo và xây dựng giai cấp công nhân Nga của Lê-nin là cơ sở cho phép chúng ta khẳng định và tin tưởng vào sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân Việt Nam, cũng như những vấn đề cần phải xây dựng giai cấp công nhân Việt Nam đáp ứng yêu cầu cách mạng trong bối cảnh lịch sử mới của sự phát triển kinh tế thị trường và hội nhập kinh tế quốc tế.

Tại Hội nghị Ban chấp hành Trung ương lần thứ sáu khóa X, Đảng ta đã chỉ rõ những hạn chế của giai cấp công nhân Việt Nam hiện nay cần khắc phục. Đó là sự phát triển của giai cấp công nhân chưa đáp ứng được yêu cầu của sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập kinh tế quốc tế cả về số lượng, cơ cấu và trình độ học vấn, chuyên môn, kỹ năng nghề nghiệp; thiếu các chuyên gia kỹ thuật, cán bộ quản lý giỏi, công nhân lành nghề; phần lớn công nhân xuất thân từ nông dân, chưa được đào tạo cơ bản và có hệ thống; một bộ phận công nhân chậm thích nghi với cơ chế thị trường; giác ngộ giai cấp và bản lĩnh chính trị của công nhân không đồng đều; việc làm, đời sống vật chất và tinh thần của công nhân có nhiều khó khăn, bức xúc.

Trong điều kiện mới, tuân theo tư tưởng của Lê-nin, chúng ta cần chú trọng xây dựng giai cấp công nhân Việt Nam thực sự xứng đáng là giai cấp lãnh đạo cách mạng thông qua đội tiền phong là Đảng Cộng sản Việt Nam, giai cấp tiên phong trong sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội, lực lượng đi đầu trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước; là nòng cốt trong liên minh giai cấp công nhân với giai cấp nông dân và đội ngũ trí thức dưới sự lãnh đạo của Đảng. Sự nghiệp cách mạng nước ta hiện nay đòi hỏi phải xây dựng giai cấp công nhân không ngừng lớn mạnh; phải coi sự lớn mạnh của giai cấp công nhân là một điều kiện bảo đảm thành công của công cuộc đổi mới, công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. Không xây dựng được “điều kiện bảo đảm” đó thì sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước không thể nói là thành công.

Nhận thức sâu sắc vai trò lịch sử của giai cấp công nhân trong điều kiện mới, Đảng ta xác định mục tiêu đến năm 2020: “Xây dựng giai cấp công nhân lớn mạnh theo hướng phát triển nhanh về số lượng, nâng cao chất lượng, có cơ cấu đáp ứng được yêu cầu phát triển của đất nước là cơ bản trở thành một nước công nghiệp vào năm 2020”. “Đó là giai cấp công nhân ngày càng được trí thức hóa, có khả năng tiếp cận và làm chủ khoa học - công nghệ tiên tiến, hiện đại trong điều kiện phát triển kinh tế tri thức; có tác phong công nghiệp và kỷ luật lao động cao; thích ứng nhanh với cơ chế thị trường và hội nhập kinh tế quốc tế".

PGS, TS NGUYỄN MẠNH HƯỞNG

Viện Khoa học Xã hội Nhân văn quân sự - BQP