Buổi tọa đàm đã khẳng định sự cần thiết và ý nghĩa quan trọng của Đề án “Phát huy vai trò của lực lượng QĐND tham gia công tác phổ biến, giáo dục pháp luật (PBGDPL), vận động nhân dân chấp hành pháp luật tại cơ sở giai đoạn 2021-2027” (Đề án 1371) và vai trò nòng cốt của lực lượng QĐND trong tuyên truyền, PBGDPL, nhất là ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số.

Các ý kiến tại tọa đàm cũng nêu bật nỗ lực, cố gắng của các đơn vị trong đổi mới cách tuyên truyền, PBGDPL, giúp pháp luật đến với người dân một cách gần gũi, dễ hiểu, dễ nhớ, dễ thực hiện, góp phần xây dựng địa bàn ổn định về an ninh, trật tự và một xã hội thượng tôn pháp luật.

Tuyên truyền, phổ biến pháp luật ngày càng quan trọng

Đại tá Ngô Anh Thu, Phó tổng biên tập Báo QĐND và Đại tá Hoàng Văn Toàn, Phó chính ủy Bộ CHQS tỉnh Lào Cai đồng chủ trì tọa đàm. Dự tọa đàm còn có Đại tá Trần Anh Tuấn, Phó tổng biên tập Báo QĐND; đại diện Ban Tuyên giáo và Dân vận Tỉnh ủy, Sở Tư pháp, Sở Giáo dục và Đào tạo, Tỉnh đoàn Lào Cai cùng lãnh đạo một số xã, phường; đại diện các đơn vị trực thuộc Bộ CHQS tỉnh Lào Cai và đơn vị đứng chân trên địa bàn.

 Quang cảnh tọa đàm. Ảnh: HOÀNG TRUNG

Tại tọa đàm, các đại biểu đã được xem phóng sự giới thiệu về công tác tuyên truyền, PBGDPL và thực hiện Đề án 1371 tại Bộ CHQS tỉnh Lào Cai. Nội dung phóng sự và tham luận của Thượng tá Nguyễn Chí Kỷ, Phó chủ nhiệm Chính trị Bộ CHQS tỉnh Lào Cai cho thấy: Bộ CHQS tỉnh Lào Cai luôn quan tâm đến công tác tuyên truyền, PBGDPL và chủ động phối hợp tốt với các sở, ngành, đoàn thể, địa phương trong tỉnh, đơn vị đứng chân trên địa bàn trong thực hiện Đề án 1371.

Chỉ huy đơn vị thường xuyên chỉ đạo các lực lượng tích cực bám nắm cơ sở, tổ chức tuyên truyền, PBGDPL cho cán bộ, chiến sĩ và các tầng lớp nhân dân sát nhu cầu thực tiễn, bằng nhiều cách làm sáng tạo, đạt hiệu quả thiết thực. Qua đó, góp phần hình thành trách nhiệm, thói quen tìm hiểu, tuân thủ pháp luật của cán bộ, chiến sĩ và nhân dân; phòng ngừa, hạn chế tranh chấp và vi phạm pháp luật, kỷ luật; giúp người dân biết sử dụng pháp luật làm công cụ, phương tiện bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp. Đây cũng là nền tảng quan trọng góp phần giúp Bộ CHQS tỉnh Lào Cai hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ được giao, xây dựng “thế trận lòng dân” vững chắc, giữ vững an ninh chính trị, trật tự, an toàn xã hội trên địa bàn.

Các ý kiến phát biểu cũng khẳng định, công tác tuyên truyền, PBGDPL ngày càng có ý nghĩa quan trọng. Việc này không chỉ giúp nâng cao nhận thức, ý thức chấp hành pháp luật của cán bộ, đảng viên, chiến sĩ và nhân dân, tiến tới xây dựng một xã hội thượng tôn pháp luật mà còn góp phần hiệu quả xây dựng nền quốc phòng toàn dân vững mạnh, bảo vệ vững chắc biên cương Tổ quốc, giữ vững ổn định chính trị, trật tự, an toàn xã hội, tạo nền tảng vững chắc để các địa phương tập trung phát triển kinh tế-xã hội, chăm lo mọi mặt đời sống nhân dân.

Nhấn mạnh thêm về yêu cầu này, phát biểu của các đồng chí: Phùng Nam Trung, Phó trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Tỉnh ủy Lào Cai; Nguyễn Hưng Tĩnh, Phó giám đốc Sở Tư pháp tỉnh Lào Cai; Đào Trọng Hai, Phó chủ tịch UBND xã Việt Hồng, tỉnh Lào Cai cho biết thêm: Lào Cai là tỉnh miền núi, biên giới có nhiều dân tộc cùng sinh sống, địa bàn rộng, điều kiện kinh tế-xã hội giữa các vùng còn khác nhau; sau khi sắp xếp đơn vị hành chính và thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, nhiều quy định mới về tổ chức bộ máy, thủ tục hành chính, quản lý đất đai, hộ tịch, xây dựng, chuyển đổi số, giải quyết chế độ, chính sách được triển khai đồng thời. Vì vậy, nếu không làm tốt công tác tuyên truyền, PBGDPL sẽ dễ phát sinh những vướng mắc trong quá trình tổ chức thực hiện, ảnh hưởng đến quyền lợi của người dân và hiệu quả quản lý nhà nước ở cơ sở.

Trong khi đó, đối với các đơn vị Quân đội, công tác tuyên truyền, PBGDPL và thực hiện Đề án 1371 giúp khẳng định vai trò nòng cốt của đội quân công tác, củng cố tình đoàn kết quân-dân, xây dựng địa bàn ổn định làm nền tảng để thực hiện thắng lợi mọi nhiệm vụ được giao.

 Các đại biểu trao đổi trong khuôn khổ buổi tọa đàm. Ảnh: HOÀNG TRUNG

Phát biểu tại tọa đàm, Đại tá Ngô Anh Thu cho biết, Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng luôn quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện công tác tuyên truyền, PBGDPL và thực hiện Đề án 1371. Nhờ đó, công tác tuyên truyền, PBGDPL trong Quân đội có nhiều chuyển biến tích cực, ngày càng đi vào chiều sâu, nền nếp, bài bản; góp phần nâng cao ý thức chấp hành pháp luật Nhà nước, kỷ luật Quân đội của cán bộ, chiến sĩ và nhân dân trên cả nước.

Đại tá Ngô Anh Thu khẳng định: “Công tác tuyên truyền, PBGDPL cho nhân dân, nhất là ở các địa bàn trọng yếu, vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số như tại tỉnh Lào Cai đã thu được nhiều kết quả rất tích cực, góp phần làm chuyển biến mạnh mẽ nhận thức, ý thức chấp hành pháp luật Nhà nước, kỷ luật Quân đội của mỗi người dân và quân nhân, được lãnh đạo Đảng, Nhà nước, các bộ, ngành, cấp ủy, chính quyền địa phương và đông đảo người dân ghi nhận, đánh giá cao”.

Chú trọng nắm bắt nhu cầu, tăng tương tác

Tại tọa đàm, Đại tá Nguyễn Ngọc Anh, Phó chủ nhiệm Chính trị Ban chỉ huy Bộ đội Biên phòng (BĐBP), Bộ CHQS tỉnh Lào Cai cho biết, một trong những kinh nghiệm của đơn vị là đổi mới toàn diện công tác điều tra cơ bản, thực hiện phương châm “tuyên truyền dựa trên nhu cầu thực tế của từng đối tượng”. Đơn vị phối hợp với chính quyền các địa phương tổ chức những đợt khảo sát, đánh giá thực trạng nhận thức pháp luật của người dân thông qua các buổi họp dân, sinh hoạt chi bộ thôn, bản.

Từ đó thấy rằng, mặc dù phần lớn người dân đã có ý thức cơ bản về chủ quyền biên giới, nhưng một bộ phận đồng bào sống ở vùng sâu, vùng xa chưa nắm rõ các quy định mới của pháp luật, đặc biệt là các chế tài xử phạt hành chính. Từ việc nhận ra “lỗ hổng” nhận thức này, Ban chỉ huy BĐBP tỉnh Lào Cai đã kịp thời chỉ đạo điều chỉnh nội dung, biên soạn tài liệu tuyên truyền ngắn gọn, dễ hiểu, "đánh trúng" vào những vấn đề mà người dân đang thắc mắc và cần giúp đỡ.

 Các đại biểu dự tọa đàm. Ảnh: HOÀNG TRUNG

Tham luận của Đại tá Nguyễn Ngọc Bằng, Chính ủy Ban chỉ huy phòng thủ khu vực 2-Bảo Thắng, Bộ CHQS tỉnh Lào Cai; Thiếu tá Nguyễn Đăng Sử, Phó thủ trưởng Cơ quan Điều tra hình sự khu vực 2, Quân khu 2; Trung tá Đỗ Quang Minh, Phó chính ủy Trung đoàn 174, Sư đoàn 316, Quân khu 2 và nhiều ý kiến khác đều khẳng định: Các đơn vị cần trao đổi, phối hợp tốt với nhau và với cấp ủy, chính quyền địa phương nắm chắc nhu cầu, những vấn đề người dân quan tâm, muốn tìm hiểu. Từ đó việc chuẩn bị tài liệu, nội dung sẽ tốt hơn; người dân và cán bộ, chiến sĩ sẽ thấy nội dung tuyên truyền pháp luật hấp dẫn, tích cực tương tác, trao đổi.

Đây cũng là vấn đề được đồng chí Nguyễn Hưng Tĩnh nhấn mạnh, kiến nghị cần làm tốt trong thời gian tới. Đồng chí cho rằng, phải đặt người dân ở vị trí trung tâm của hoạt động tuyên truyền và gắn PBGDPL với giải quyết các vấn đề thực tiễn ở cơ sở. Người dân thường quan tâm đến những vấn đề liên quan trực tiếp đến quyền và lợi ích hợp pháp của mình như đất đai, bồi thường giải phóng mặt bằng, hôn nhân và gia đình, trợ cấp xã hội, khiếu nại, tố cáo, tiếp cận thông tin, thủ tục hành chính và các chính sách an sinh xã hội.

Đồng chí Nguyễn Hưng Tĩnh đề xuất: “Cần tiếp tục rà soát, bổ sung, hoàn thiện các quy chế phối hợp; xác định rõ trách nhiệm của từng cơ quan, đơn vị trong tổ chức thực hiện. Đồng thời, tăng cường trao đổi thông tin, chia sẻ kinh nghiệm, phối hợp xây dựng kế hoạch tuyên truyền theo từng chuyên đề, từng nhóm đối tượng, chú trọng những lĩnh vực pháp luật đang được xã hội quan tâm và những vấn đề phát sinh từ thực tiễn địa phương”.

Phải có sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị

Các tham luận tại tọa đàm đều thống nhất: Ở đâu có sự quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy, chỉ huy; có sự phối hợp, vào cuộc tích cực của cả hệ thống chính trị địa phương thì ở đó, công tác tuyên truyền, PBGDPL đạt được nhiều kết quả tích cực và ngược lại. “Phải phát huy sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị. Thực tiễn cho thấy nơi nào có sự phối hợp chặt chẽ giữa cấp ủy, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể và lực lượng vũ trang thì nơi đó công tác tuyên truyền, PBGDPL đạt hiệu quả cao hơn”, đồng chí Nguyễn Hưng Tĩnh nhấn mạnh.

Chia sẻ về hiệu quả mô hình “BĐBP Lào Cai đồng hành cùng thôn, bản nói không với tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống”, Đại tá Nguyễn Ngọc Anh cho rằng, ngoài nỗ lực, trách nhiệm của BĐBP còn có sự vào cuộc tích cực của các địa phương và vai trò rất lớn của trưởng các dòng họ, người có uy tín ở thôn, bản. Khi nghe tin có gia đình chuẩn bị làm lễ ăn hỏi cho con chưa đủ tuổi, BĐBP cùng đại diện cấp ủy, chính quyền địa phương, người có uy tín trực tiếp đến tận nơi tuyên truyền, mang theo cả những hình ảnh trực quan về hệ lụy của việc sinh con khi chưa đủ tuổi, hình ảnh những đứa trẻ dị tật do kết hôn cận huyết.

Kết quả là nhiều đám cưới tảo hôn đã được hủy bỏ ngay phút chót. Đại tá Nguyễn Ngọc Anh chia sẻ thêm: “Có những đám cưới tảo hôn, cận huyết thống mà cô dâu, chú rể ở hai xã khác nhau, nếu không phối hợp tốt thì khó có thể tuyên truyền, ngăn chặn”.

Trung tá Nguyễn Văn Thuyên, Chính trị viên phó Ban CHQS phường Nam Cường, tỉnh Lào Cai cho biết: “Việc tuyên truyền, PBGDPL và triển khai thực hiện Đề án 1371 trên địa bàn phường đã đạt được những kết quả tích cực nhờ sự quan tâm, vào cuộc trách nhiệm của cả hệ thống chính trị. Đảng ủy, UBND phường Nam Cường lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện đồng bộ công tác tuyên truyền, PBGDPL nên trách nhiệm của từng lực lượng rõ ràng, rõ việc, công tác phối hợp nhuần nhuyễn, có nhiều thuận lợi”.

Theo đồng chí Đào Trọng Hai, Đảng ủy xã Việt Hồng luôn xác định công tác tuyên truyền, PBGDPL và thực hiện Đề án 1371 không phải của riêng lực lượng vũ trang, mà là trách nhiệm của cả hệ thống chính trị dưới sự lãnh đạo trực tiếp của cấp ủy Đảng. Ngay từ đầu nhiệm kỳ, Đảng ủy xã đã đưa nội dung lãnh đạo công tác này vào nghị quyết lãnh đạo hằng năm; chỉ đạo UBND xã cụ thể hóa bằng kế hoạch thực hiện; phân công rõ trách nhiệm cho từng cơ quan, ban, ngành, đoàn thể; đồng thời, phát huy vai trò tham mưu nòng cốt của Ban CHQS xã trong phối hợp với Công an xã, công chức tư pháp-hộ tịch, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam xã và các tổ chức chính trị-xã hội triển khai đồng bộ các hoạt động tuyên truyền pháp luật đến từng thôn, bản và từng nhóm đối tượng. Vì vậy, Ban CHQS xã, Công an xã và các nhà trường trên địa bàn thường xuyên phối hợp tổ chức các buổi tuyên truyền ngoại khóa về Luật Nghĩa vụ quân sự, Luật An ninh mạng, Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ, kỹ năng phòng, chống bạo lực học đường, phòng, chống ma túy và phòng, chống đuối nước với nhiều hình thức gần gũi...