PV: Xin Thứ trưởng cho biết, Diễn đàn Pháp luật ASEAN năm 2026 được tổ chức trong bối cảnh nào và vì sao Việt Nam lựa chọn chủ đề này?

Thứ trưởng Nguyễn Thanh Tịnh: Diễn đàn diễn ra trong bối cảnh chuyển đổi số và sự phát triển mạnh mẽ của AI đang tác động sâu rộng đến đời sống kinh tế - xã hội, trong đó có công tác xây dựng và thi hành pháp luật. AI mở ra nhiều cơ hội nâng cao chất lượng hoạch định chính sách, hoàn thiện pháp luật và hỗ trợ tổ chức thi hành pháp luật.

Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Tịnh trả lời phỏng vấn của báo chí về Diễn đàn Pháp luật ASEAN năm 2026. 

Đối với ASEAN, AI là một trong những động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng và chuyển đổi số. Tuy nhiên, các nước thành viên còn khác biệt về thể chế, trình độ phát triển, hạ tầng số và năng lực ứng dụng công nghệ, ảnh hưởng đến khả năng hợp tác, kết nối và liên thông dữ liệu. Vì vậy, việc tăng cường trao đổi kinh nghiệm, chia sẻ thực tiễn và thúc đẩy hợp tác khu vực là yêu cầu cấp thiết, góp phần tạo sức mạnh cộng hưởng và nâng cao tiếng nói của ASEAN.

Trong khuôn khổ Diễn đàn Lãnh đạo Tương lai ASEAN-G7 lần thứ hai tại Nhật Bản vào tháng 9-2025, các nước đã thống nhất, AI trong lĩnh vực pháp luật và tư pháp là lĩnh vực hợp tác mới, quan trọng và giàu tiềm năng.

Việt Nam cũng đã ban hành Luật Trí tuệ nhân tạo vào tháng 12-2025, tạo cơ sở pháp lý cho nghiên cứu, phát triển và ứng dụng AI an toàn, có trách nhiệm, đồng thời thể hiện chính sách chủ động hội nhập và tham gia định hình các chuẩn mực, khung quản trị toàn cầu về AI.

Trên cơ sở đề xuất của Việt Nam tại Hội nghị Bộ trưởng Tư pháp ASEAN lần thứ 13 và Hội nghị Quan chức Pháp luật cao cấp ASEAN lần thứ 24 vào tháng 11-2025, Việt Nam đăng cai Diễn đàn năm 2026 với chủ đề về AI. Đây là vấn đề thời sự, phù hợp xu thế phát triển của thế giới và các định hướng lớn về đổi mới công tác xây dựng, thi hành pháp luật, phát triển khoa học, công nghệ và chuyển đổi số.

Bộ Tư pháp kỳ vọng Diễn đàn tạo không gian để các nước ASEAN chia sẻ kinh nghiệm, tìm kiếm giải pháp ứng dụng AI an toàn, có trách nhiệm, góp phần xây dựng hệ thống pháp luật hiện đại, minh bạch và thích ứng với kỷ nguyên số.

PV: Theo Thứ trưởng, việc đăng cai Diễn đàn năm 2026 có ý nghĩa như thế nào đối với Việt Nam?

Thứ trưởng Nguyễn Thanh Tịnh: Việc tiếp tục đăng cai Diễn đàn thể hiện vai trò chủ động, tích cực và có trách nhiệm của Việt Nam trong ASEAN, góp phần nâng cao vị thế của Việt Nam trong hợp tác pháp luật khu vực, đồng thời khẳng định hình ảnh một quốc gia chủ động đóng góp sáng kiến, thúc đẩy đối thoại và hợp tác vì sự phát triển chung của Cộng đồng ASEAN.

Diễn đàn cũng phù hợp với các chủ trương lớn của Đảng về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và đổi mới công tác xây dựng, thi hành pháp luật. Kỳ vọng Diễn đàn sẽ huy động trí tuệ, tầm nhìn của khu vực, giúp Việt Nam tìm kiếm các giải pháp chính sách cụ thể, góp phần thực hiện hiệu quả các mục tiêu phát triển đất nước.

Đặc biệt, việc lựa chọn AI làm chủ đề vừa kế thừa các kỳ Diễn đàn trước, vừa mở ra hướng tiếp cận mới, chuyển từ hợp tác truyền thống sang hợp tác mang tính ứng dụng, chủ động thực thi và giải quyết các vấn đề thực tiễn. Qua đó, góp phần nâng cao chất lượng thể chế, duy trì nền tảng đối thoại về pháp luật, tư pháp trong kỷ nguyên số và khẳng định vai trò tích cực, chủ động của Việt Nam trong khu vực.

PV: Xin Thứ trưởng cho biết thời gian, địa điểm và quy mô của Diễn đàn?

Thứ trưởng Nguyễn Thanh Tịnh: Diễn đàn diễn ra từ ngày 18 đến 19-8-2026 tại Hà Nội, theo hình thức trực tiếp. Dự kiến có khoảng 150 đại biểu, gồm lãnh đạo Chính phủ, các bộ, ngành Việt Nam; đại diện Bộ Tư pháp và Trưởng ASLOM của 10 nước ASEAN, Ban Thư ký ASEAN, đại sứ các nước ASEAN tại Việt Nam, đại diện EU, một số nước đối tác và các tổ chức quốc tế như UNDP, UNICEF, OECD.

Diễn đàn có sự tham gia của các lãnh đạo, diễn giả, chuyên gia từ nhiều quốc gia, với các phiên thảo luận về chính sách, công nghệ và kinh nghiệm thực tiễn trong ứng dụng AI.

PV: Diễn đàn hướng tới những mục tiêu gì, thưa Thứ trưởng?

Thứ trưởng Nguyễn Thanh Tịnh: Diễn đàn nhằm chia sẻ kinh nghiệm, thực hành tốt của các nước ASEAN về ứng dụng AI trong xây dựng và thi hành pháp luật; nâng cao năng lực số của các cơ quan pháp luật, tư pháp và đội ngũ cán bộ; đồng thời tăng cường hợp tác quốc tế và liên kết khu vực về chuyển đổi số, ứng dụng AI.

Xa hơn, Diễn đàn góp phần hoàn thiện khung pháp lý hiện đại, hài hòa, thích ứng với những thách thức mới của kỷ nguyên số, hướng tới một Cộng đồng ASEAN có nền quản trị pháp luật hiệu quả và bền vững.

PV: Những nội dung nổi bật nào sẽ được thảo luận tại Diễn đàn?

 Thứ trưởng Nguyễn Thanh Tịnh: Chương trình kết hợp chia sẻ kinh nghiệm, trao đổi chính sách và thảo luận chuyên sâu, tập trung vào thực trạng ứng dụng AI trong xây dựng pháp luật; phát triển cổng thông tin pháp luật quốc gia; kinh nghiệm xây dựng khung pháp lý cho AI; AI hỗ trợ người dân, doanh nghiệp tiếp cận pháp luật; AI tạo sinh trong hoạt động công và định hướng tăng cường hợp tác giữa các cơ quan pháp luật, tư pháp ASEAN.

Đặc biệt, các phiên thảo luận bàn tròn sẽ tập trung vào những vấn đề mới như “AI cho Chính phủ số” và “Khai thác AI cho quản trị thông minh”, qua đó làm rõ cơ hội và thách thức trong quá trình ứng dụng AI.

PV: Bộ Tư pháp Việt Nam kỳ vọng sẽ thu được những kết quả gì sau Diễn đàn?

 Thứ trưởng Nguyễn Thanh Tịnh: Chúng tôi kỳ vọng Diễn đàn không chỉ dừng ở trao đổi học thuật mà tạo nền tảng cho những hợp tác thực chất giữa các nước ASEAN. Những kinh nghiệm, sáng kiến được chia sẻ sẽ là cơ sở để các nước hoàn thiện chính sách, nâng cao năng lực ứng dụng AI trong hoạt động pháp luật và tư pháp.

Đối với Việt Nam, kinh nghiệm quốc tế sẽ là nguồn tham khảo quan trọng để tiếp tục đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật, triển khai hiệu quả các chủ trương lớn về hoàn thiện thể chế và chuyển đổi số quốc gia.

Việt Nam mong muốn cùng các nước ASEAN xây dựng hệ sinh thái hợp tác cởi mở, chia sẻ kinh nghiệm và hỗ trợ lẫn nhau, để AI thực sự trở thành động lực nâng cao chất lượng xây dựng và thi hành pháp luật, đóng góp vào sự phát triển bền vững của Cộng đồng ASEAN trong kỷ nguyên số.

PV: Trân trọng cảm ơn Thứ trưởng!