Khuyến công là một trong những chính sách quan trọng của Nhà nước nhằm hỗ trợ phát triển công nghiệp nông thôn, thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế, tạo việc làm, nâng cao thu nhập cho người dân, góp phần thực hiện mục tiêu công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn.

Nguồn kinh phí khuyến công đã hỗ trợ hàng nghìn cơ sở công nghiệp nông thôn đầu tư đổi mới công nghệ

 Quang cảnh hội thảo.

Hội thảo hôm nay có ý nghĩa hết sức quan trọng, là diễn đàn để cơ quan quản lý nhà nước, các đơn vị thực hiện nhiệm vụ khuyến công Trung ương và địa phương cùng trao đổi, đánh giá toàn diện những kết quả đạt được, nhận diện các khó khăn, vướng mắc trong công tác lập, quản lý, sử dụng kinh phí khuyến công; xây dựng kế hoạch, tổ chức thực hiện và quản lý kinh phí khuyến công; đồng thời đóng góp ý kiến đối với các nội dung dự kiến sửa đổi cơ chế chính sách về khuyến công của Bộ Tài chính và Bộ Công Thương.

Phát biểu khai mạc Hội thảo, bà Nguyễn Thị Lâm Giang, Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công nêu rõ, trong những năm qua, công tác khuyến công Trung ương và địa phương đã được triển khai rộng khắp trên phạm vi cả nước và đạt được nhiều kết quả tích cực. Nguồn kinh phí khuyến công quốc gia đã hỗ trợ hàng nghìn cơ sở công nghiệp nông thôn đầu tư đổi mới công nghệ, ứng dụng máy móc thiết bị tiên tiến vào sản xuất; phát triển sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu; hỗ trợ đào tạo nghề, truyền nghề; tư vấn phát triển sản xuất, xúc tiến thương mại và nhiều nội dung thiết thực khác.

Thông qua hoạt động khuyến công, nhiều mô hình sản xuất hiệu quả đã được hình thành và nhân rộng; năng lực cạnh tranh của các doanh nghiệp nhỏ và vừa, hợp tác xã và cơ sở công nghiệp nông thôn từng bước được nâng cao; nhiều sản phẩm địa phương đã khẳng định được vị thế trên thị trường trong nước và quốc tế.

Tuy nhiên, trong bối cảnh hệ thống pháp luật về ngân sách nhà nước, đầu tư công, tổ chức chính quyền địa phương, cơ chế tự chủ của đơn vị sự nghiệp công lập và các quy định liên quan đã có nhiều thay đổi; đồng thời yêu cầu đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, cải cách thủ tục hành chính và chuyển đổi số ngày càng cao, một số quy định hiện hành về khuyến công cũng đã phát sinh những khó khăn, vướng mắc trong quá trình tổ chức thực hiện. Bên cạnh đó, yêu cầu nâng cao hiệu quả sử dụng ngân sách nhà nước, tăng cường công khai, minh bạch, siết chặt kỷ luật tài chính và nâng cao chất lượng các đề án khuyến công đòi hỏi các cơ quan quản lý nhà nước từ trung ương đến địa phương phải tiếp tục đổi mới tư duy, phương thức quản lý và tổ chức thực hiện.

Thực tiễn triển khai trong thời gian qua cho thấy vẫn còn một số nội dung cần tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện như: Công tác lập kế hoạch khuyến công gắn với nhu cầu thực tiễn của địa phương; chất lượng hồ sơ đề án; tiến độ thực hiện và giải ngân kinh phí; cơ chế phối hợp giữa các cơ quan liên quan; công tác kiểm tra, giám sát, đánh giá hiệu quả hỗ trợ sau đầu tư; cũng như việc ứng dụng công nghệ số trong quản lý, theo dõi và tổng hợp kết quả thực hiện chương trình; nội dung chi, mức chi các hoạt động khuyến công quốc gia.

Hội thảo thu hút đông đảo đại diện các bộ, ngành, nhà khoa học và đại diện các Sở Công Thương.

Nâng cao tính chủ động của địa phương và hiệu quả sử dụng nguồn lực khuyến công

Từ thực tiễn đó, hiện nay Bộ Tài chính đang nghiên cứu sửa đổi, bổ sung Thông tư số 28/2018/TT-BTC, Thông tư số 64/2024/TT-BTC quy định việc lập, quản lý, sử dụng kinh phí khuyến công nhằm bảo đảm phù hợp với các quy định pháp luật hiện hành và đáp ứng yêu cầu thực tiễn triển khai tại địa phương.

Bên cạnh đó, Bộ Công Thương cũng đang xây dựng dự thảo Thông tư quy định về xây dựng kế hoạch, tổ chức thực hiện và quản lý kinh phí khuyến công quốc gia nhằm thay thế các quy định hiện hành, bảo đảm đồng bộ với hệ thống pháp luật mới, nâng cao chất lượng công tác lập kế hoạch, tăng cường hiệu quả quản lý nhà nước, nâng cao tính chủ động của địa phương và hiệu quả sử dụng nguồn lực ngân sách nhà nước.

Thực tiễn cho thấy vẫn còn những nội dung cần tiếp tục hoàn thiện như công tác lập kế hoạch khuyến công gắn với nhu cầu thực tiễn của địa phương; chất lượng hồ sơ đề án; tiến độ thực hiện và giải ngân kinh phí; cơ chế phối hợp giữa các cơ quan liên quan; công tác kiểm tra, giám sát, đánh giá hiệu quả hỗ trợ sau đầu tư; cũng như việc ứng dụng công nghệ số trong quản lý, theo dõi và tổng hợp kết quả thực hiện chương trình.

Theo bà Nguyễn Thị Lâm Giang, hiện Bộ Tài chính đang nghiên cứu sửa đổi, bổ sung Thông tư số 28/2018/TT-BTC và Thông tư số 64/2024/TT-BTC về lập, quản lý, sử dụng kinh phí khuyến công nhằm bảo đảm phù hợp với các quy định pháp luật hiện hành và đáp ứng yêu cầu thực tiễn tại địa phương. Song song với đó, Bộ Công Thương cũng đang xây dựng dự thảo Thông tư quy định về xây dựng kế hoạch, tổ chức thực hiện và quản lý kinh phí khuyến công quốc gia nhằm thay thế các quy định hiện hành, bảo đảm đồng bộ với hệ thống pháp luật mới, nâng cao chất lượng công tác lập kế hoạch và hiệu quả quản lý nhà nước.

 Đại diện Sở Công Thương TP Hà Nội phát biểu tại hội thảo.

Tại hội thảo, ông Lê Tuấn Anh, Phó vụ trưởng Vụ Tài chính - Kinh tế ngành (Bộ Tài chính) cho biết, Bộ Tài chính - với vai trò cơ quan quản lý nhà nước về tài chính - ngân sách, Bộ luôn xác định bảo đảm nguồn lực cho hoạt động khuyến công là nhiệm vụ quan trọng, đồng thời yêu cầu việc sử dụng kinh phí phải tuân thủ các nguyên tắc của pháp luật về ngân sách nhà nước như đúng mục tiêu, đúng đối tượng, công khai và minh bạch.

Ông Lê Tuấn Anh cho biết, Thông tư số 28/2018/TT-BTC được ban hành trong bối cảnh trước đây, song đến nay một số nội dung đã bộc lộ những điểm cần cập nhật để phù hợp với thực tiễn. Mục tiêu của chính sách khuyến công không chỉ là hỗ trợ trực tiếp cho các cơ sở sản xuất công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp mà còn nhằm huy động các nguồn lực xã hội tham gia đầu tư phát triển sản xuất. Nguồn vốn ngân sách nhà nước đóng vai trò là “vốn mồi”, tạo hiệu ứng lan tỏa để thu hút thêm các nguồn lực khác. Mặc dù quy mô kinh phí không lớn nhưng đây là nguồn lực quan trọng góp phần kích thích đầu tư xã hội, nâng cao năng suất lao động và tạo nguồn thu cho ngân sách trong tương lai.

Tại hội thảo, các đại biểu đã tập trung thảo luận các vấn đề liên quan đến nguyên tắc hỗ trợ, nội dung chi, định mức chi, quy trình xây dựng và giao kế hoạch, cơ chế quản lý, thanh quyết toán kinh phí, phân cấp trách nhiệm giữa trung ương và địa phương, ứng dụng công nghệ số trong quản lý chương trình cũng như các giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn kinh phí khuyến công quốc gia.

Đây sẽ là cơ sở thực tiễn hết sức quan trọng để Bộ Tài chính nghiên cứu hoàn thiện dự thảo Thông tư về lập, quản lý và sử dụng kinh phí khuyến công, Bộ Công Thương hoàn thiện dự thảo Thông tư về xây dựng kế hoạch, tổ chức thực hiện và quản lý kinh phí khuyến công quốc gia, bảo đảm tính khả thi, đồng bộ và phù hợp với yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.