Ngày 27-3, Tòa án nhân dân (TAND) thành phố Hà Nội xét xử phúc thẩm công khai vụ án hình sự “hủy hoại tài sản” và “gây rối trật tự công cộng” tại khu đất 178 Nguyễn Lương Bằng (Hà Nội) đối với 8 bị cáo, trong đó 7 bị cáo: Ngô Thị Dung, Nguyễn Thị Việt, Lê Quang Kiện, Lê Thị Hợi, Phạm Chí Năng, Nguyễn Đắc Hùng, Thái Thanh Hải cùng bị truy tố về hai tội "hủy hoại tài sản" và "gây rối trật tự công cộng"; riêng bị cáo Nguyễn Thị Nhi bị truy tố về tội "gây rối trật tự công cộng”. Hội đồng xét xử do Thẩm phán Nguyễn Quốc Hội làm chủ tọa.
Ngay đầu giờ sáng, tại khu vực đầu đường Nguyễn Trãi, thành phố Hà Đông (Hà Nội) gần khu vực diễn ra phiên tòa, khoảng 10 linh mục, trong đó có một số linh mục của Nhà thờ Thái Hà dẫn đầu các nhóm người diễu hành, tụ tập đông người ngay giữa phố, gây mất trật tự và cản trở giao thông. Các hành vi có tổ chức nhằm lôi kéo, kích động dân thường. Trong phòng xét xử, một số bị cáo đã không chấp hành nghiêm nội quy, quy định của phiên tòa, nhất là 3 bị cáo Dung, Việt, Năng. Bị cáo Dung nhiều lần bị chủ tọa nhắc nhở, nhưng vẫn tiếp tục tái phạm, buộc lực lượng chức năng phải tạm thời đưa bị cáo ra ngoài.
Vẫn quanh co chối tội
Theo hồ sơ của cơ quan chức năng, hành vi đập phá tường rào Công ty Cổ phần May Chiến Thắng của một số linh mục và giáo dân Giáo xứ Thái Hà để chiếm dụng khu đất, lập bàn thờ, treo ảnh, treo thánh giá, hành lễ, cầu nguyện là trái pháp luật. Tại phiên xét xử sơ thẩm cũng như phúc thẩm, 7 bị cáo đều thừa nhận đã đập phá bức tường của Công ty cổ phần May Chiến Thắng (bị cáo Nhi không tham gia); 8 bị cáo đều thừa nhận đã tham gia cùng nhiều người cầu nguyện tại khu vực lô đất của Công ty cổ phần May Chiến Thắng và còn đánh cồng chiêng nhằm “gây áp lực” với chính quyền.
Tuy nhiên, tại phiên tòa phúc thẩm, các bị cáo vẫn cố tình biện minh rằng mình không vi phạm. Khi HĐXX hỏi các bị cáo: “Đất đó không phải của các bị cáo, vậy vì sao các bị cáo đến đập phá đất của cơ quan, tổ chức cầu nguyện trái với quy định của Pháp lệnh Tín ngưỡng, tôn giáo gây mất trật tự công cộng…” thì các bị cáo trả lời quanh co. Đại diện cụm dân cư số 1, cụm dân cư 1B của hai phường Quang Trung, Ô Chợ Dừa và đại diện Công ty cổ phần May Chiến Thắng cũng đã dẫn chứng việc các bị cáo cùng nhiều người dùng loa phóng thanh để cầu kinh, đánh cồng chiêng, đi lại trong khu vực sản xuất của doanh nghiệp gây mất trật tự trị an xã hội, cản trở hoạt động bình thường của cơ quan, nhà nước, tổ chức kinh tế, gây thiệt hại đến hoạt động sản xuất kinh doanh của công ty, ảnh hưởng tới đời sống sinh hoạt của bà con nhân dân và trật tự giao thông trong khu vực, khiến bà con bức xúc…
Căn cứ vào các chính sách quản lý về đất đai, Công ty cổ phần May Chiến Thắng là đơn vị có quyền sử dụng hợp pháp khu đất 178 Nguyễn Lương Bằng và bức tường do công ty xây dựng là thuộc quyền sở hữu của công ty. Các bị cáo do bị xúi giục của một số người, đã bất chấp pháp luật, đập phá tường rào bảo vệ của công ty, gây thiệt hại trị giá 3.479.990 đồng. Hành vi của các bị cáo đã cấu thành tội “hủy hoại tài sản” quy định tại khoản 1, Điều 143 Bộ luật Hình sự.
Các bị cáo không chỉ một lần mà đã nhiều lần có mặt tại khu đất trên, dùng loa phóng thanh để cầu kinh, đánh cồng chiêng, đi lại trong khu vực sản xuất của doanh nghiệp, kéo dài liên tục trong nhiều ngày… vi phạm vào mục 2, Điều 8 và Điều 25 của Pháp lệnh Tín ngưỡng tôn giáo, gây thiệt hại nghiêm trọng hoạt động sản xuất kinh doanh của Công ty cổ phần May Chiến Thắng, ảnh hưởng nghiêm trọng tới sinh hoạt, đời sống của nhân dân trong khu vực.
Tiếp tục giao chính quyền quản lý, giáo dục
Bản án sơ thẩm đã căn cứ vào quy định tại Điều 45 của Bộ Luật Hình sự, xem xét đến tính chất, mức độ nguy hiểm đối với hành vi phạm tội của các bị cáo, vai trò, nhân thân, các tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự, tính nhân đạo trong chính sách hình sự của Đảng và Nhà nước để quyết định hình phạt đối với các bị cáo là phù hợp. Các bị cáo đều được hưởng tình tiết giảm nhẹ, do hiểu biết pháp luật còn hạn chế, nhận thức của các bị cáo bị tác động bởi những thông tin không chính xác về nguồn gốc đất đai của một số cơ sở tôn giáo. Đặc biệt một số giáo sĩ xứ Thái Hà, đứng đầu là linh mục chính xứ Vũ Khởi Phụng đã cố tình không hiểu luật pháp, bất hợp tác với chính quyền. Một số giáo sĩ, linh mục còn cổ vũ, kích động giáo dân có những hành vi phạm pháp luật. Với những hành vi đó, Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội cảnh cáo các ông Vũ Khởi Phụng và một số giáo sĩ Nhà thờ Thái Hà như: Nguyễn Văn Hải, Nguyễn Văn Thật, Nguyễn Ngọc Nam Phong.
Tòa phúc thẩm nhận định: Bản án sơ thẩm tuyên các bị cáo phạm tội “hủy hoại tài sản” và “gây rối trật tự công cộng” là có căn cứ, đúng pháp luật. Các bị cáo đã được hưởng chính sách khoan hồng. Căn cứ kết quả xét hỏi và tranh luận tại phiên tòa, khi trình bày lời luận tội, đại diện Viện Kiểm sát đề nghị hội đồng xét xử không chấp nhận kháng cáo của các bị cáo và giữ nguyên mức án mà tòa án cấp sơ thẩm đã tuyên. Theo đó, các bị cáo Việt, Dung, Kiện, Nhi bị tuyên phạt từ 12 đến 15 tháng tù cho hưởng án treo. Các bị cáo Hợi, Hùng, Năng bị phạt cải tạo không giam giữ từ 12 đến 15 tháng; bị cáo Hải bị tuyên mức hình phạt cảnh cáo. Tòa giao các bị cáo về chính quyền địa phương nơi cư trú để quản lý và giáo dục trong thời hạn thử thách.
Với sự phối hợp của các cơ quan chức năng, phiên tòa đã diễn ra đúng kế hoạch, bảo đảm tính nghiêm minh của pháp luật và an toàn.
MINH CHÂU-ANH QUÂN