Đảm bảo “trục xương sống” truyền tải điện miền Trung trong cao điểm mùa khô 2026

Với vai trò là đơn vị nắm giữ mạng lưới truyền tải trọng yếu trên một địa bàn trải dài, địa hình phức tạp và thường xuyên chịu tác động của thời tiết khắc nghiệt, PTC2 thuộc Tổng công ty Truyền tải điện Quốc gia - EVNNPT đang đứng trước yêu cầu rất cao: Vừa phải bảo đảm vận hành an toàn, liên tục các tuyến 500kV, 220kV trọng điểm, vừa thích ứng với những biến động không ngừng của hệ thống điện.

Miền Trung - điểm nút chiến lược của hệ thống điện quốc gia

Trao đổi với phóng viên Báo Quân đội nhân dân, đồng chí Lê Đình Chiến, Giám đốc PTC2 chia sẻ, nếu nhìn trên bản đồ lưới điện, miền Trung giữ vị trí đặc biệt. Đây là khu vực trung chuyển quan trọng trên trục 500kV Bắc - Nam, nơi dòng điện không chỉ phục vụ phụ tải tại chỗ mà còn làm nhiệm vụ điều tiết, san tải và truyền tải công suất giữa các miền. Nói cách khác, bất kỳ biến động nào trên lưới điện miền Trung đều có thể tạo hiệu ứng lan tỏa ra phạm vi toàn quốc.

Khu vực miền Trung - Tây Nguyên cũng là nơi tập trung nhiều nguồn điện mới, đặc biệt là điện gió, điện mặt trời và các dự án năng lượng tái tạo quy mô lớn. Đây là tín hiệu tích cực cho chuyển dịch năng lượng, nhưng đồng thời cũng đặt ra thách thức vận hành không nhỏ. Khác với các nguồn truyền thống có khả năng phát ổn định, nguồn tái tạo phụ thuộc nhiều vào nắng, gió, khiến công suất phát có thể biến thiên rất nhanh trong ngày. Điều đó buộc lưới truyền tải phải có năng lực hấp thụ, giải tỏa và điều phối công suất tốt hơn, linh hoạt hơn.

Đồng chí Lê Đình Chiến, Giám đốc Công ty Truyền tải điện 2 (PTC2).

Trong mùa khô, khi phụ tải tăng mạnh do nắng nóng, sinh hoạt và sản xuất cùng gia tăng, vai trò của lưới truyền tải càng trở nên then chốt. Hệ thống không chỉ cần “mang đủ điện”, mà còn phải giữ được độ ổn định, tránh quá tải cục bộ, đồng thời hỗ trợ điều độ tối ưu giữa các loại nguồn điện.

Theo dự báo của Trung tâm Điều độ hệ thống điện quốc gia (NSMO) và Trung tâm Điều độ miền Trung (CSO), phụ tải khu vực miền Trung năm 2026 tiếp tục tăng cao, đặc biệt trong mùa khô với mức tăng trưởng trên 10%. Nguồn cung biến động mạnh do giá than, dầu, khí tăng cao vì yếu tố địa chính trị, cùng với phụ tải tăng đột biến ở các tỉnh công nghiệp và du lịch.

Trong bối cảnh đó, PTC2 đang quản lý 4.933km đường dây từ 110kV đến 500kV và 24 trạm biến áp với tổng dung lượng 11.658 MVA. Đồng chí Lê Đình Chiến nhấn mạnh: “Miền Trung giữ vai trò đặc biệt quan trọng, là cầu nối truyền tải điện từ các nguồn phát tại chỗ như thủy điện, nhiệt điện và năng lượng tái tạo ra miền Bắc. Khi giá nhiên liệu biến động mạnh, việc giải tỏa an toàn các nguồn năng lượng tại chỗ ở miền Trung lại càng mang ý nghĩa sống còn đối với hệ thống điện quốc gia”.

Công ty Truyền tải điện 2 ứng dụng công nghệ UAV trang bị camera ảnh nhiệt và AI để theo dõi và giám sát đường dây truyền tải điện.

Không chỉ là vận hành mà là quản trị rủi ro toàn diện

Để ứng phó với các tình huống truyền tải điện có thể phát sinh, PTC2 đã thành lập Ban chỉ đạo vận hành mùa khô theo chỉ đạo của EVN và EVNNPT. Các giải pháp được triển khai đồng bộ ngay từ đầu năm: Kiểm tra, thí nghiệm định kỳ đạt gần 97% trước tháng 3-2026; xử lý hành lang tuyến bằng cách chặt tỉa cây cao; siết chặt phụ kiện; vệ sinh sứ cách điện; ứng dụng UAV trang bị camera nhiệt phát hiện điểm nóng (nhiệt độ đường dây vượt 60 độ C là cảnh báo, trên 70-80 độ C phải xử lý khẩn); sử dụng LiDAR quét hành lang tuyến và AI nhận diện khiếm khuyết.

Giám đốc PTC2 cho biết thêm: “Để đảm bảo vận hành an toàn trong mùa khô, toàn bộ hệ thống đường dây và trạm biến áp đều được chúng tôi kiểm tra trực tiếp, kỹ lưỡng. Đơn vị tập trung xử lý hành lang tuyến, chặt tỉa cây cao có nguy cơ gãy đổ, xử lý tiếp địa và vệ sinh cách điện. Trước mùa nắng nóng, đơn vị cũng đã ký cam kết với chính quyền địa phương, lực lượng kiểm lâm và các lâm trường để phòng, chống cháy rừng. Chỉ một tàn lửa nhỏ cũng có thể gây cháy lan, ảnh hưởng nghiêm trọng đến hệ thống truyền tải”.

Một giải pháp xuyên suốt khác là tiết kiệm năng lượng trên toàn hệ thống. PTC2 đã lắp đặt hệ thống pin năng lượng mặt trời tự dùng tại các trạm biến áp và văn phòng, thay thế máy biến áp tổn hao cao bằng loại tổn hao thấp (giảm từ 100W xuống 70-80W tổn hao không tải mỗi ngày). Các biện pháp này của PTC2 đã giúp giảm tổn thất kỹ thuật, tối ưu chi phí và giảm áp lực lên lưới điện trong giờ cao điểm.

Cán bộ, công nhân Công ty Truyền tải điện 2 kiểm tra, bảo trì đường dây chuẩn bị cho cao điểm mùa khô 2026.

Đồng thời, PTC2 đẩy mạnh đầu tư hạ tầng với 14 dự án trong năm 2026, giá trị giải ngân gần 321,5 tỷ đồng. Các công trình trọng điểm gồm: Nâng công suất Trạm 500kV Đà Nẵng, cải tạo sơ đồ phía 500kV, nâng khả năng tải đường dây 220kV Dốc Sỏi – Dung Quất, đường dây Đông Hà – Huế mạch 3… Những dự án này nhằm tăng khả năng tiếp nhận và truyền tải công suất từ các nguồn điện mới, đặc biệt là Nhà máy Nhiệt điện Quảng Trạch 1 sắp hòa lưới điện quốc gia.

Với những nỗ lực trên, PTC2 không chỉ giữ vững trục xương sống truyền tải mà còn góp phần đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia. Khi Nhà máy Nhiệt điện Quảng Trạch I vận hành, nguồn điện chạy nền lớn này sẽ được truyền tải ổn định ra miền Bắc, giảm tải cho hệ thống trong mùa khô căng thẳng. Đây là minh chứng rõ nét cho năng lực và vai trò quan trọng của PTC2 trong bối cảnh nguồn cung biến động và nhu cầu điện tăng cao./.