Như vậy “mạch” tăng trưởng xuất khẩu so với cùng kỳ năm 2025 của cà phê Việt đã bị tạm “ngắt”. Nguyên nhân đầu tiên khiến kim ngạch cà phê xuất khẩu của Việt Nam bị sụt giảm là do giá cà phê xuất khẩu bình quân 7 tháng đầu năm 2026 ước đạt 4.537 USD/tấn, giảm 19,9% so với cùng kỳ năm 2025. Đức, Italy và Nhật Bản là 3 thị trường tiêu thụ cà phê lớn nhất của Việt Nam, chiếm thị phần lần lượt là 13,5%, 7,9% và 7,2%. 

Nguyên nhân thứ hai, so với cùng kỳ năm 2025, các thị trường lớn, truyền thống này đều ghi nhận sự sụt giảm về kim ngạch. Cụ thể giá trị xuất khẩu cà phê sang thị trường Đức giảm 20,9%, thị trường Italy giảm 6,5%, thị trường Nhật Bản giảm 9%, giảm mạnh nhất ở thị trường Malaysia với mức giảm 23,7%. Chính điều này cho thấy dù khối lượng xuất khẩu tăng, giá trị thu về vẫn không theo kịp do giá bán giảm.

Tuy nhiên trong bối cảnh kim ngạch xuất khẩu cà phê ở 3 thị trường lớn: Đức, Italy và Nhật Bản sụt giảm khá mạnh.

Trồng cà phê tại tỉnh Sơn La.

Thị trường Trung Quốc trở thành “điểm sáng” hiếm hoi đối với cà phê, mức tăng cao nhất trong nhóm 15 thị trường xuất khẩu lớn nhất của cà phê Việt với mức xuất khẩu tăng tới 76,1%. Điều này cũng cho thấy dư địa mở rộng thị trường này vẫn còn, song mức tăng chưa đủ bù đắp sự sụt giảm tại các thị trường truyền thống.

Trong nước, sau nhiều phiên biến động, giá cà phê đã vượt mốc 90.000 đồng/kg, tạo động lực để nhiều hộ trồng cà phê bán hàng chốt lời sau thời gian dài chờ giá phục hồi. Tuy nhiên, lượng cà phê còn lại trong dân không nhiều nên giao dịch vẫn diễn ra khá thận trọng.

Theo Hiệp hội Cà phê - Ca cao Việt Nam (Vicofa), thị trường cà phê đang bước vào giai đoạn nhiều thách thức khi cung vượt cầu trên phạm vi toàn cầu. Nguồn cung tăng thêm chủ yếu đến từ Brazil, trong khi nhu cầu tiêu thụ thế giới chỉ tăng nhẹ trong vài niên vụ gần đây.

Vicofa dự báo sản lượng cà phê toàn cầu niên vụ 2025-2026 có thể đạt khoảng 180 triệu bao, tăng gần 8 triệu bao so với niên vụ trước. Khi nguồn cung trở nên dồi dào hơn, xu hướng giảm giá nhiều khả năng sẽ còn kéo dài trong những tháng tới.

Hiệp hội Cà phê - Ca cao Việt Nam cho rằng, việc Brazil liên tục mở rộng sản lượng đang khiến cạnh tranh trên thị trường quốc tế ngày càng gay gắt, đặc biệt ở phân khúc cà phê Robusta - mặt hàng xuất khẩu chủ lực của Việt Nam.

Theo các chuyên gia, mục tiêu tăng trưởng kim ngạch xuất khẩu cà phê năm 2026 có thể rất khó đạt được như kỳ vọng. Lý do không chỉ do giá xuất khẩu giảm sâu mà do tác động của biến đổi khí hậu, đặc biệt là hiện tượng El Nino, nhiều khu vực tại châu Á, trong đó có Việt Nam đang đối mặt với tình trạng nắng nóng và khô hạn kéo dài, có thể ảnh hưởng đến quá trình sinh trưởng, ra hoa và kết trái của cây cà phê. Nếu điều kiện bất lợi tiếp diễn, sản lượng niên vụ 2026-2027 có nguy cơ suy giảm, tác động trực tiếp đến nguồn cung xuất khẩu.

Để thúc đẩy kim ngạch xuất khẩu mặt hàng cà phê tăng trong thời gian tới, đặc biệt các tháng còn lại của năm 2026, Việt Nam cần tăng cường xúc tiến thương mại tại các thị trường còn nhiều dư địa như: Trung Quốc, Nga, Hàn Quốc, Algeria và nhóm thị trường cà phê đặc sản, hữu cơ tại Bắc Âu. Cùng với đó, cần hỗ trợ doanh nghiệp kết nối với các chuỗi bán lẻ lớn tại châu Á và châu Âu nhằm mở rộng đầu ra cho các sản phẩm cà phê chế biến, gia tăng giá trị và hiệu quả kinh tế.