QĐND - Lợi dụng chỗ quen biết và sự thiếu hiểu biết của người dân, một “cò ngân hàng” là Nguyễn Văn Hiệp đã yêu cầu 15 hộ dân xã Cần Kiệm, huyện Thạch Thất (Hà Nội) cần vay vốn để làm ăn phải ký vào các loại giấy tờ ủy quyền, chuyển nhượng tài sản. Mãi đến khi Cục Thi hành án dân sự TP Hà Nội thông báo làm thủ tục phát mại tài sản, đất đai, những người dân này mới biết mình bị lừa.  

Gửi trứng cho ác

Kể từ hôm nghe UBND xã thông báo tài sản đất đai nhà mình sẽ bị phát mại, bà Nguyễn Thị Vui, 50 tuổi xóm Liên Kết, xã Cần Kiệm đứng ngồi không yên. Bà Vui bức xúc: “Chả thiết làm gì nữa các chú ạ, lúa đã gặt về, đóng bao vứt ngổn ngang đầy sân, nhưng hôm nay mới gượng dậy phơi đấy. Nó lừa thế này thì người dân chúng tôi đau quá”. 

Bà Nguyễn Thị Vui bức xúc trình bày sự việc gia đình mình bị "cò ngân hàng" lừa.

Năm 2008, bà Vui có ý định vay 50 triệu đồng để mở xưởng gỗ cho con trai cả làm mộc. Nguyễn Văn Hiệp, người cùng làng đến nhà chơi và tư vấn nếu cần vay tiền cứ đưa Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (sổ đỏ) để anh ta vay giúp với lãi suất 1,1%/tháng, thấp hơn lãi ngân hàng thời điểm đó. Tin tưởng, bà Vui đã không ngần ngại trao sổ đỏ cho Hiệp. Sau đó, Hiệp đưa trước cho vợ chồng bà 10 triệu đồng. Một tháng sau, Hiệp gọi vợ chồng bà Vui tới Công ty TNHH điện máy Thanh An (Công ty Thanh An) ký vào Hợp đồng vay tiền với chủ đại diện tên là Lê Thị Dung, Giám đốc công ty (hộ khẩu thường trú tại Triệu Sơn, Thanh Hóa). Thời hạn vay 48 tháng, trả lãi vào ngày mồng 4 hằng tháng, trả nợ gốc 6 tháng một lần. Thế nhưng mới được 4 đến 5 tháng, vợ chồng bà lên công ty trả lãi thì Công ty Thanh An “không cánh” đã bay đi đâu mất rồi. Trong lúc chưa biết xử trí ra sao thì bà nhận được thông báo gia đình sẽ bị phát mại mảnh vườn 571m2”.

Không chỉ có vợ chồng bà Vui, mà trong làng còn nhiều người khác cũng bị Nguyễn Văn Hiệp cùng đồng bọn lừa. ông Cấn Văn Đương một nạn nhân cho biết: “Cũng chỉ vì quá tin tưởng vào mối thân quen với Nguyễn Văn Hiệp, tôi đã ký vào một loạt các loại giấy tờ với Công ty Thanh An mà không xem nội dung các giấy tờ ấy ra sao. Mãi đến khi nhận được thông tin căn nhà của gia đình bị phát mại do Công ty Thanh An không trả được nợ gốc và lãi đúng hạn, tôi mới lên hỏi Ngân hàng thì được cán bộ ngân hàng cho biết, trong số giấy tờ mà tôi đã ký có cả giấy đồng ý bán đất cho Công ty Thanh An”.

Ông Kiều Văn Bao, một nạn nhân khác tiếp lời: “Vào thời điểm năm 2008 biết gia đình tôi nhiều lần lên vay vốn ngân hàng ở Bình Phú nhưng không được, Nguyễn Văn Hiệp đã đến nhà bảo cứ đưa sổ đỏ, anh ta sẽ vay cho với lãi suất thấp hơn ngân hàng. Quả thật, khi giao sổ đỏ cho Hiệp được ít hôm gia đình tôi đã được vay ngay 50 triệu đồng. Một thời gian sau, tôi đến công ty trả cả gốc lẫn lãi và yêu cầu lấy lại sổ đỏ thì họ trả lời chưa đến hạn. Mãi gần đây tôi mới biết sổ đỏ của gia đình mình đã bị Công ty Thanh An thế chấp cho Ngân hàng Công thương, sau đó bỏ trốn biệt tăm”.

Bài học đau xót 

Qua tìm hiểu chúng tôi được biết, sau khi Công ty Thanh An “bốc hơi” khỏi địa bàn, phía Ngân hàng Công thương đã cử cán bộ về xã Cần Kiệm kiểm kê tài sản của các hộ dân trong diện vay. Lúc này các hộ dân mới biết Công ty Thanh An vay ngân hàng gần 5 tỷ đồng. Trong lần tiếp xúc giữa đại diện ngân hàng với người dân, có ý kiến được đưa ra là số tiền mà Công ty Thanh An vay sẽ được chia đều cho các hộ vay tiền của công ty này (180 triệu đồng /hộ), nếu các hộ trả đủ sẽ được nhận lại sổ đỏ. Thế nhưng hầu hết các hộ đều không đồng ý, vì số tiền họ vay rất ít, hầu hết chỉ từ 20 đến 30 triệu đồng, chỉ có một vài hộ được vay 50 triệu đồng, nay phải trả 180 triệu đồng là quá vô lý.

Ngày 8-10-2012, trao đổi với chúng tôi, ông Kiều Văn Tưởng, Phó chủ tịch UBND xã Cần Kiệm cho biết: Theo thống kê, toàn xã có 15 hộ vay tiền của Công ty Thanh An và tổng số tiền vay là 500 triệu đồng. Do sự hiểu biết hạn chế, lại cần tiền gấp, các hộ dân đã ký vào nhiều loại giấy tờ như giấy thế chấp, ủy quyền, chuyển nhượng tài sản, cam kết... Sau khi gom được sổ đỏ của người dân rồi, Công ty Thanh An đã đem ra Ngân hàng Công thương thế chấp sổ đỏ để vay 4 tỷ 991 triệu đồng.

Do phía Công ty Thanh An đã không làm tròn nghĩa vụ của người vay với ngân hàng, nên phía ngân hàng mới phải kiện ra tòa. Khi Tòa án nhân dân TP Hà Nội xét xử thì Công ty Thanh An không cử đại diện tham gia (thực chất họ đã trốn từ lâu), nên tòa đã xử truy thu toàn bộ tài sản của công ty, yêu cầu Cục Thi hành án dân sự TP Hà Nội thực hiện xử lý. Ngày 4-4-2012, UBND xã Cần Kiệm nhận được thông báo số 30 của Cục Thi hành án dân sự TP Hà Nội về việc trong thời gian tới sẽ làm thủ tục kê biên, phát mại tài sản của Công ty Thanh An, trong đó có tài sản là đất đai do 15 hộ dân trong xã đang sử dụng.

Ông Kiều Văn Tưởng, Phó chủ tịch UBND xã nhấn mạnh: “Đây là bài học xót xa. Thời gian tới, UBND xã phải có nghĩa vụ hợp tác với Cục Thi hành án dân sự TP Hà Nội trong việc tiến hành xử lý tài sản mà phía Công ty Thanh An đã thế chấp với ngân hàng, nhưng để bảo vệ quyền lợi cho người dân địa phương, chúng tôi kiến nghị với các cơ quan chức năng khẩn trương vào cuộc điều tra làm rõ hành vi lừa đảo trên của Nguyễn Văn Hiệp, Công ty Thanh An và xử lý nghiêm trước pháp luật. Về phía UBND xã, chúng tôi sẽ đẩy mạnh hơn nữa việc tuyên truyền, nâng cao hiểu biết về pháp luật cho người dân trong xã. Bên cạnh đó, cần chủ động phối hợp với các cơ quan chức năng để tạo điều kiện giúp người dân tiếp cận nguồn vốn ngân hàng trực tiếp, nhanh chóng.

Bài và ảnh: Phạm Kiên