Xóa đói nghèo, lập thế trận lòng dân

Bộ đội mở đường giúp nhân dân vùng sâu, vùng xa phát triển kinh tế - xã hội

Ngày 30-12, Bộ quốc phòng đã tổ chức Hội nghị tổng kết xây dựng khu kinh tế-quốc phòng giai đoạn 1998-2006. Tới dự có Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Nguyễn Sinh Hùng; Đại tướng Phạm Văn Trà, nguyên Bộ trưởng Bộ quốc phòng; lãnh đạo các bộ, ban ngành trung ương và địa phương; lãnh đạo, chỉ huy các cơ quan trực thuộc Bộ quốc phòng, các đoàn kinh tế-quốc phòng... Thượng tướng Phùng Quang Thanh, Bộ trưởng Bộ quốc phòng chủ trì Hội nghị. Phó Thủ tướng Nguyễn Sinh Hùng đã phát biểu ý kiến (lược ghi bài phát biểu được đăng trong số báo hôm nay)

Thực tiễn xuất hiện nhiều vấn đề cần tháo gỡ, điều chỉnh

Phát biểu khai mạc và kết luận Hội nghị, Thượng tướng Phùng Quang Thanh nhấn mạnh: Thực hiện Quyết định số 135/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, Bộ Quốc phòng đã triển khai xây dựng các khu kinh tế- quốc phòng để đỡ đầu, đón nhận khoảng 100.000 hộ dân đến lập nghiệp ở những vùng đất còn hoang hóa, biên giới, hải đảo. Qua 8 năm triển khai, kết quả bước đầu đã được Đảng, Nhà nước, chính quyền các địa phương và nhân dân ghi nhận. Tuy nhiên, thực tiễn cũng xuất hiện những vấn đề cần được tháo gỡ, điều chỉnh nhằm nâng cao hiệu quả hơn nữa, tạo bước chuyển mạnh mẽ trong thời gian tới phù hợp với cơ chế đổi mới và sự phát triển nhanh chóng của nền kinh tế đất nước trong thời kỳ hội nhập kinh tế.

Theo chỉ đạo của Trung ương Đảng và Chính phủ, để đánh giá thực chất hoạt động xây dựng các khu kinh tế-quốc phòng thời gian qua, Bộ Quốc phòng đã thành lập các đoàn khảo sát bao gồm nhiều cơ quan chức năng xuống hầu hết các đoàn kinh tế quốc phòng nắm tình hình. Đã có nhiều cuộc trao đổi, hội thảo giữa các cơ quan của Bộ Quốc phòng, giữa Bộ Quốc phòng với các cơ quan Trung ương và địa phương. Bộ Quốc phòng cũng chỉ đạo tất cả các đoàn phối hợp chặt chẽ với các cấp chính quyền địa phương xây dựng báo cáo tổng kết. Hội nghị này tổng kết hoạt động xây dựng các khu kinh tế-quốc phòng giai đoạn từ năm 1998 đến năm 2006, đánh giá những việc đã làm được của các Bộ ngành trung ương, chính quyền địa phương, bộ đội và nhân dân trong công cuộc xóa đói, giảm nghèo, xây dựng các khu kinh tế-quốc phòng. Hội nghị cũng tìm ra những thiếu sót, bất cập, nghiêm túc kiểm điểm, rút kinh nghiệm để công việc này ngày càng tốt hơn. Bộ Quốc phòng nghiên cứu, đề ra những biện pháp, chính sách phù hợp nhằm hoàn thành mục tiêu xây dựng các khu kinh tế-quốc phòng, tham gia tích cực vào sự nghiệp xóa đói, giảm nghèo, xây dựng thế trận quốc phòng-an ninh bảo vệ biên giới.

Nhân tố không thể thiếu để xóa đói nghèo

Thượng tướng Nguyễn Văn Rinh, Thứ trưởng Bộ quốc phòng trình bày Báo cáo của Bộ quốc phòng kiểm điểm những việc làm được, chưa làm được, đề ra phương hướng khắc phục, tạo đà cho việc triển khai tiếp theo. Báo cáo nêu rõ: Qua 8 năm quân đội triển khai xây dựng các khu kinh tế-quốc phòng đã có 19 đoàn kinh tế-quốc phòng được thành lập, làm nòng cốt cho việc triển khai xây dựng 19 khu kinh tế-quốc phòng tại vùng sâu, vùng xa, vùng đặc biệt khó khăn, chủ yếu là các địa bàn dọc biên giới đất liền theo sự chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ.

Nhờ vậy đã tạo nên một thế và lực mới cho quốc phòng- an ninh bảo vệ biên giới; sắp xếp, bố trí lại dân cư, xây dựng thế trận quốc phòng; đổi mới bức tranh về bố trí dân cư và cơ cấu dân cư dọc biên giới; đưa văn hoá, phát thanh truyền hình về thôn bản; triển khai Chương trình quân- dân y kết hợp, tổ chức khám chữa bệnh cho dân; tham gia xây dựng chính quyền cơ sở; xây dựng hạ tầng cơ sở, giúp dân phát triển sản xuất;

Báo cáo nhấn mạnh: Nhìn một cách tổng quát, qua 8 năm, chúng ta đã xây dựng được một hệ thống các khu kinh tế-quốc phòng đứng ở những vị trí then chốt dọc theo biên giới; đang dần dần trở thành điểm sáng về kinh tế, văn hoá, xã hội, thế trận lòng dân được tạo dựng, từ đó thế trận quốc phòng-an ninh được củng cố vững chắc. Các đoàn kinh tế-quốc phòng trở thành chỗ dựa cho chính quyền địa phương nơi đóng quân. Mô hình khu kinh tế-quốc phòng do Nhà nước giao cho quân đội triển khai thời gian qua đã nhận được sự đánh giá cao của các cấp lãnh đạo Đảng, Nhà nước và chính quyền địa phương; trở thành một nhân tố không thể thiếu trong công cuộc xóa đói, giảm nghèo, phát triển kinh tế, xã hội ở những vùng đặc biệt khó khăn của đất nước. Việc triển khai xây dựng khu kinh tế-quốc phòng đã được ghi vào Luật Quốc phòng.

Đại tướng Phạm Văn Trà, nguyên Bộ trưởng Bộ quốc phòng phát biểu ý kiến, nêu rõ những diễn biến chính cùng kinh nghiệm trong triển khai nhiệm vụ xây dựng khu kinh tế-quốc phòng. Đồng chí cũng đề nghị cán bộ, chiến sĩ quan tâm đến mối quan hệ với địa phương và nhân dân, xác định rõ mục tiêu, phương thức tiến hành tùy theo yêu cầu và hoàn cảnh cụ thể.

Lãnh đạo Cục kinh tế; các Binh đoàn 15 và 16; Đoàn B79 (Quân khu 2), Đoàn 4 (Quân khu 4); các tỉnh Lai Châu, Đồng Tháp, Lâm Đồng, Gia Lai và Thị xã Móng Cái (Quảng Ninh) phát biểu ý kiến. Các đại biểu làm rõ những nội dung Báo cáo của Bộ, nêu bài học kinh nghiệm, đề xuất vấn đề đang đặt ra trong thực tế để nâng cao hiệu quả của các khu kinh tế-quốc phòng.

Các đại biểu cũng thống nhất kiến nghị: Đối với Nhà nước, đề nghị rà soát, quy hoạch lại các khu kinh tế-quốc phòng để điều chỉnh, nhân rộng ở mức độ hợp lý nhằm nâng cao hiệu quả thiết thực của đầu tư. Đề nghị Chính phủ có một kênh vốn và nguồn vốn thích hợp đủ để bảo đảm thực hiện nhiệm vụ này. Cho phép Bộ Quốc phòng làm thí điểm mô hình Khu kinh tế biên giới và các điểm dân cư gần các đồn biên phòng theo kiểu khu kinh tế-quốc phòng, từ đó rút kinh nghiệm triển khai rộng trên phạm vi toàn tuyến biên giới. Đối với các vùng biên giới chưa có dân, khi dân đã đến, đủ điều kiện thì đề nghị quyết định thành lập ngay các xã mới để có bộ máy chính quyền, giúp dân sớm ổn định cuộc sống. Đối với Bộ Quốc phòng, nghiên cứu và có kết luận thoả đáng các vấn đề về tổ chức của đoàn kinh tế-quốc phòng như quân số biên chế, tên gọi các cấp, nhất là cấp trung đoàn, đội sản xuất, vấn đề chuyển sang hạch toán... Nghiên cứu chính sách cho cán bộ đoàn kinh tế-quốc phòng phục vụ trong khu vực biên giới; chính sách thu hút cán bộ, nhân viên kỹ thuật là người dân tộc; chính sách đào tạo nghề cho đồng bào dân tộc... để trình Chính phủ.

Dân vận - một nhiệm vụ quan trọng hàng đầu

Các đại biểu cho rằng: Công tác dân vận được xác định là một trong những nhiệm vụ quan trọng hàng đầu của các đoàn kinh tế-quốc phòng. 8 năm qua, lãnh đạo, chỉ huy, cán bộ, chiến sĩ, công nhân viên đã quán triệt sâu sắc, nghiêm túc tổ chức triển khai công tác dân vận, đạt được những thành tựu cơ bản. Qua các hoạt động phối hợp, kết hợp thực hiện các nhiệm vụ và làm công tác dân vận, mối quan hệ giữa các đoàn kinh tế quốc phòng và cấp ủy, chính quyền địa phương ngày càng gắn bó, mật thiết, tạo sức mạnh tổng hợp hoàn thành các nhiệm vụ.

Trong thời gian tới, công tác dân vận phải gắn chặt, xuyên suốt toàn bộ mục tiêu, chương trình dự án của các đoàn kinh tế-quốc phòng, đặc biệt là chương trình di dân, giãn dân, tăng cường quốc phòng-an ninh khu vực biên giới gắn với phát triển kinh tế-xã hội, xóa đói-giảm nghèo. Tập trung nâng cao ý thức trách nhiệm, tinh thần khắc phục khó khăn, gắn bó với địa bàn, với đồng bào, tâm huyết với nhiệm vụ; nhận thức đúng đắn vị trí chức năng, nhiệm vụ; có ý thức tự giác tu dưỡng rèn luyện, giữ vững đoàn kết nội bộ, đoàn kết quân-dân. Tự giác chấp hành nghiêm pháp luật, kỷ luật, khắc phục tư tưởng ngại khó khăn, gian khổ. Đổi mới nội dung, phương pháp, nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác dân vận. Thực hiện tốt phương châm "trọng dân, gần dân, hiểu dân, học dân, có trách nhiệm với dân".

Yêu cầu đặt ra là đưa các khu kinh tế-quốc phòng nằm trong chiến lược phát triển tổng thể kinh tế-xã hội của đất nước. Cần có sự đầu tư căn bản, phát huy các nguồn lực của các cấp, các ngành Trung ương, địa phương và của nhân dân. Việc tiếp tục mở rộng các khu kinh tế-quốc phòng là cần thiết, song phải chuẩn bị tốt các điều kiện, cơ sở hạ tầng và các vấn đề đảm bảo trước khi đưa dân đến.

Kết hợp quân - dân y rộng lớn hơn

Các đoàn kinh tế-quốc phòng đóng quân ở vùng còn có quá nhiều khó khăn, có những khó khăn về chăm sóc sức khoẻ và cứu chữa người bệnh, đó là: trình độ dân trí thấp, khá xa các cơ sở y tế phía sau, y tế tại chỗ không có hoặc có thì quá yếu; đường sá đi lại khó khăn và dễ bị chia cắt, việc vận chuyển người bệnh về phía sau để cứu chữa rất phức tạp. Những nơi này có nhiều ổ dịch bệnh như: sốt rét, sốt mò, sốt vàng da do xoắn khuẩn, dịch hạch…

Đến nay, tất cả các đoàn kinh tế-quốc phòng có một hệ thống tổ chức quân y khá hoàn chỉnh từ tuyến đội sản xuất đến các đơn vị ở cấp cao hơn. Binh đoàn 15, Binh đoàn 16 có bệnh viện và các đoàn khác đều có bệnh xá, trạm y tế quân dân y, làm nhiệm vụ chăm sóc, bảo vệ sức khoẻ cho nhân dân và bộ đội theo các loại mô hình do Cục Quân y đề xuất. Ngoài ra, quân y các đoàn phối hợp với quân y các đơn vị khác đứng chân trên địa bàn cùng củng cố mạng lưới y tế cơ sở, với 43 trạm y tế xã. Việc củng cố bằng nhiều hình thức như: đầu tư nâng cao năng lực hoạt động, củng cố toàn diện, giúp đỡ y tế xã, xây dựng cơ sở hạ tầng, đầu tư trang thiết bị, tăng cường lực lượng chuyên môn, hướng dẫn thực hành các kỹ thuật của tuyến cơ sở. Quân y các đoàn góp phần tích cực xây dựng mạng lưới y tế thôn bản. Các túi thuốc trang bị cho y tá thôn bản giúp cho công tác phát hiện sớm, điều trị những bệnh thông thường tại chỗ cho nhân dân địa phương đạt kết quả tốt. Bệnh xá quân dân y các đoàn còn tổ chức đào tạo nhân viên y tế cộng đồng trong vùng dự án. Đây là những hoạt động có ý nghĩa quan trọng góp phần xây dựng tiềm lực y tế quân sự tại các địa phương. Bệnh xá quân dân y, các đoàn tổ chức khám bệnh: 1.773.052 lượt người; nhận điều trị 135.565 bệnh nhân, trong đó 65.535 là bệnh nhân cấp cứu. Một số đoàn điều trị theo chế độ bảo hiểm y tế, là điểm mới cần nhân rộng.

Chủ trương kết hợp quân-dân y trong chăm sóc, bảo vệ sức khoẻ nhân dân và bộ đội vùng sâu, vùng xa nhất là ở các khu kinh tế-quốc phòng là một chủ trương đúng đắn nhằm thực hiện chính sách dân tộc của Đảng, bảo đảm sự công bằng cho mọi người được chăm sóc sức khỏe.

Bộ Quốc phòng cũng đã tặng cờ thi đua của Bộ cho 5 đơn vị và nhiều bằng khen cho các đơn vị khác.