Ngày 25-11-1998, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 1067/QĐ-TTg về việc xây dựng và quản lí tủ sách pháp luật ở xã, phường, thị trấn, các cơ quan, đơn vị hành chính. Sau hơn 10 năm triển khai Quyết định của Thủ tướng Chính phủ, 100% các tỉnh, thành phố trong cả nước đều xây dựng được tủ sách pháp luật tại cấp xã, trong đó tỉnh thấp nhất cũng đạt 80% số xã có tủ sách pháp luật.

Ảnh minh họa/internet.

Một số địa phương làm tốt công tác này là, tỉnh Quảng Ngãi có 350 tủ sách pháp luật đa dạng, phong phú, mẫu mã đẹp, với tổng kinh phí gần 400 triệu đồng. Ở Lào Cai, UBND tỉnh đã chỉ đạo 100% số xã, phường, thị trấn xây dựng được tủ sách pháp luật với hệ thống tài liệu phong phú, số đầu sách từ 100 đến 250 cuốn. Còn ở tỉnh Vĩnh Long có 5 mô hình tủ sách pháp luật với hơn 19.800 đầu sách các loại, trong đó có 423 tủ sách ở cơ quan, trường học, doanh nghiệp, 107 tủ sách pháp luật ở cấp xã, 91 tủ sách điểm bưu điện văn hóa xã và 388 tủ sách, kệ sách pháp luật ở khóm, ấp...

Theo các cơ quan chức năng, tủ sách pháp luật ở cấp xã thường được trang bị đủ 4 bộ phận sách, báo theo sự chỉ đạo thống nhất của Ban Chỉ đạo Trung ương; trong đó văn bản quy phạm pháp luật trung ương chiếm 70%; văn bản quy phạm pháp luật địa phương chiếm 10%; tài liệu hỏi đáp pháp luật 10%; tài liệu hướng dẫn nghiệp vụ tư pháp và phổ biến, giáo dục pháp luật 10%. Đây được coi là nguồn kiến thức, kho tư liệu lớn đối với cán bộ tư pháp nói riêng và cán bộ địa phương nói chung; đóng vai trò quan trọng, là công cụ hữu ích hỗ trợ việc tìm hiểu pháp luật, áp dụng pháp luật trong hoạt động quản lí điều hành của cán bộ chính quyền tại địa phương. Đây cũng là một kênh thông tin tuyên truyền, phổ biến pháp luật hiệu quả, góp phần cải thiện tình trạng thiếu hiểu biết về pháp luật trong nhân dân. Tuy nhiên, hoạt động của các tủ sách pháp luật ở một số địa phương vẫn còn thiếu sự thống nhất và hiệu quả mang lại chưa cao. Để khắc phục tình trạng này, ngày 25-1-2010, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đã kí Quyết định số 06/2010/QĐ-TTg về việc xây dựng, quản lí, khai thác tủ sách pháp luật (Quyết định có hiệu lực từ ngày 2-4-2010). Nội dung của Quyết định nêu rõ: Việc xây dựng, quản lí, khai thác tủ sách pháp luật của UBND xã, phường, thị trấn (cấp xã) và tủ sách pháp luật ở cơ quan hành chính Nhà nước, tổ chức kinh tế, đơn vị sự nghiệp, đơn vị vũ trang nhân dân, nhà trường và cơ sở giáo dục khác của hệ thống giáo dục quốc dân, của cơ quan Nhà nước, tổ chức chính trị-xã hội, lực lượng vũ trang nhân dân là một trong các hình thức, biện pháp phổ biến, giáo dục pháp luật. Do vậy, cần kết hợp với việc xây dựng các điểm sinh hoạt văn hoá ở địa phương, cơ quan, đơn vị và bảo đảm hoạt động ổn định, lâu dài nhằm duy trì, nâng cao hiệu quả xây dựng, quản lí, khai thác các tủ sách pháp luật hiện có. Địa điểm phải thuận tiện cho cán bộ, nhân dân trong việc đọc, mượn sách, báo, tài liệu pháp luật; việc xây dựng, quản lí, khai thác cần theo hình thức, biện pháp phù hợp với đặc thù từng vùng, miền, từng cơ quan, đơn vị và phải bảo đảm tiết kiệm, khai thác sử dụng có hiệu quả. UBND cấp xã, cơ quan, đơn vị ra quyết định xây dựng chịu trách nhiệm quản lí trực tiếp. Cơ quan tư pháp, tổ chức pháp chế hướng dẫn về nghiệp vụ xây dựng, quản lí, khai thác tủ sách pháp luật cho các địa phương, cơ quan, đơn vị.

Tủ sách pháp luật phải có đủ các văn bản quy phạm pháp luật liên quan trực tiếp đến nhân dân và hoạt động của cơ quan, chính quyền địa phương. Ngoài ra, còn phải bổ sung tài liệu pháp luật phổ thông như sách hỏi đáp, bình luận, giải thích pháp luật về quyền và nghĩa vụ công dân; Công báo và các báo, bản tin pháp luật của Trung ương và địa phương phải được cập nhật thường xuyên. Kinh phí xây dựng, quản lí do ngân sách cấp xã bảo đảm. Tủ sách pháp luật của cơ quan, đơn vị được dự toán trong ngân sách hàng năm theo quy định. Hàng năm, căn cứ đặc điểm vùng, miền và dân số của từng xã, Chủ tịch UBND cấp tỉnh quy định mức chi cụ thể cho mỗi tủ sách pháp luật cấp xã với định mức tối thiểu 2 triệu đồng/tủ. Riêng với các xã thuộc 61 huyện nghèo cần có định mức cao hơn nhằm đảm bảo có đủ số sách, tài liệu luân chuyển giữa các bản, làng.

Thủ tướng cũng yêu cầu các tỉnh tự cân đối ngân sách để bố trí nguồn thu ngân sách của địa phương chi xây dựng, quản lý tủ sách pháp luật. Tỉnh nào chưa tự cân đối được ngân sách thì ngân sách Trung ương sẽ cấp kinh phí. Riêng các xã thuộc 61 huyện nghèo thì ngân sách Trung ương cấp toàn bộ. Cần lưu ý là sách, báo, tài liệu của tủ sách pháp luật phải được vào sổ và bảo quản theo quy định Nhà nước về tài sản công. Người nào làm mất, hư hỏng phải có nghĩa vụ bồi thường.

GIANG LONG