Tín dụng chính sách xã hội (CSXH) được thực hiện thông qua Ngân hàng Chính sách xã hội (NHCSXH) được coi là một trong những giải pháp sáng tạo, có tính nhân văn sâu sắc, củng cố lòng tin của nhân dân đối với Đảng, Nhà nước.

Góp phần đẩy lùi tín dụng “đen”

Trước đây, gia đình ông Lưu Quang Bông (xã Phước Sơn, huyện Ninh Phước, tỉnh Ninh Thuận) thuộc diện hộ nghèo, nhưng nhờ chăm chỉ làm ăn và được vay vốn từ NHCSXH, gia đình ông không chỉ lo được cho 4 người con học đại học, cao đẳng mà còn có của ăn của để. Nhìn lại chặng đường thoát nghèo, ông Bông chia sẻ: “Nếu không có Đảng, Nhà nước quan tâm, hỗ trợ nguồn vốn mồi đề làm kinh tế thì việc nuôi được 4 miệng ăn cũng đã khó. Nay các con được học hành, chắc chắn tương lai sẽ có công việc tốt để lo cho cuộc sống”.

Cũng giống như gia đình ông Bông, trên khắp cả nước đã có nhiều điển hình thoát nghèo nhờ vay vốn từ NHCSXH. Thông tin từ Ban Kinh tế Trung ương cho thấy, đến nay, đã có hơn 10 triệu lượt hộ được vay vốn từ NHCSXH; trong đó có hơn 2 triệu lượt hộ đã thoát nghèo một cách bền vững. Cùng với đó, đến nay, hơn 3,3 triệu hộ gia đình thông qua tín dụng của NHCSXH đã được sử dụng nước sạch và nước bảo đảm tiêu chuẩn vệ sinh; có 315.000 lượt học sinh, sinh viên được vay vốn để tiếp tục học tập vươn lên trong cuộc sống; hơn 1 triệu lượt người được vay vốn để tạo công ăn việc làm, có 21.000 lượt người được vay vốn đi xuất khẩu lao động…

Theo Phó tổng giám đốc NHCSXH Bùi Quang Vinh: Tín dụng CSXH không chỉ góp phần đạt mục tiêu giảm nghèo nhanh, bền vững, xây dựng nông thôn mới, thu hẹp khoảng cách giàu nghèo giữa các vùng, miền trên cả nước mà còn góp phần ngăn chặn nạn cho vay nặng lãi, tín dụng “đen”, bảo đảm an sinh xã hội; ổn định chính trị, an ninh, quốc phòng.

leftcenterrightdel
Người dân huyện Phúc Thọ, TP Hà Nội tiếp cận tín dụng chính sách xã hội. Ảnh: MINH CƯỜNG

Từ năm 2014 trở về trước, tín dụng CSXH dù là một công cụ hữu hiệu trong giảm nghèo bền vững, xây dựng nông thôn mới, nhưng ở nhiều địa phương, hoạt động này chưa thật sự được các cấp ủy, chính quyền quan tâm, cùng với đó, nguồn vốn cho chương trình này chưa thực sự bền vững. Chính vì vậy, theo đồng chí Nguyễn Văn Bình, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng ban Kinh tế Trung ương: Ban Bí thư đã ban hành Chỉ thị số 40 ngày 22-11-2014 nhằm kêu gọi sự vào cuộc, ý thức trách nhiệm của toàn hệ thống chính trị trong việc huy động các nguồn lực phục vụ cho hoạt động tín dụng chính sách. Tính đến ngày 31-10-2019, tổng nguồn vốn tín dụng chính sách để cho vay đối với hộ nghèo và các đối tượng chính sách khác đạt gần 212.000 tỷ đồng, tăng hơn 77.000 tỷ đồng so với thời điểm trước ban hành Chỉ thị số 40. Nguồn vốn này từ ngân sách nhà nước, từ chính quyền địa phương các cấp, qua tiền gửi các ngân hàng khác, đặc biệt là các ngân hàng thương mại quốc doanh của Nhà nước và từ các tổ chức, doanh nghiệp trong xã hội. “Những con số nói trên đã thể hiện sự vào cuộc hết sức quyết liệt của toàn hệ thống chính trị và toàn xã hội trong việc chăm lo cho người nghèo và các đối tượng CSXH. Từ kết quả này, có thể khẳng định, hoạt động tín dụng chính sách là một giải pháp rất đặc biệt, sáng tạo và nhân văn sâu sắc, thể hiện rõ bản chất ưu việt của Nhà nước Việt Nam", đồng chí Nguyễn Văn Bình bày tỏ.

Nâng cao chất lượng tín dụng chính sách

Giảm nghèo bền vững vẫn là một thách thức lớn trong bối cảnh hội nhập nhanh và sâu rộng đang làm giãn khoảng cách thu nhập giàu nghèo. Tái nghèo luôn rình rập bởi thiên tai, lũ lụt. Nguồn vốn ngân sách Trung ương dành cho giảm nghèo đã được Đảng, Quốc hội và Chính phủ ưu tiên dành nguồn lực nhưng còn có hạn so với nhu cầu của người nghèo và các đối tượng chính sách. Chính vì vậy, việc triển khai quyết liệt và có hiệu quả hơn Chỉ thị số 40 của Ban Bí thư Trung ương Đảng trong thời gian tới vẫn là điểm tựa quan trọng để tập hợp thêm nguồn lực trong công cuộc giảm nghèo bền vững, để không ai bị bỏ lại phía sau trong tiến trình phát triển của đất nước.

Với kinh nghiệm từ địa phương trong việc tham gia tích cực, hiệu quả vào việc thực hiện Chỉ thị số 40, Phó chủ tịch UBND tỉnh Sơn La Nguyễn Quốc Khánh nêu rõ: Việc cho vay ưu đãi đối với hộ nghèo và các đối tượng chính sách khác có vai trò quan trọng đối với việc giữ đất, giữ biên cương, đặc biệt ở các vùng đồng bào dân tộc thiểu số, vùng đặc biệt khó khăn, vùng sâu, vùng xa, nơi biên giới… Từ năm 2014 tới hết tháng 11-2019, trên địa bàn tỉnh Sơn La đã có 216 nghìn lượt hộ nghèo và các đối tượng chính sách được vay vốn; 15.600 lượt hộ mới thoát nghèo, cận nghèo được vay vốn thêm một chu kỳ sản xuất kinh doanh… “Trong đó, yếu tố then chốt quyết định đến hiệu quả tín dụng CSXH là phải thường xuyên tăng cường sự lãnh đạo của cấp ủy đảng, quản lý chính quyền, sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị”, ông Nguyễn Quốc Khánh cho hay.

Đề xuất giải pháp cụ thể để phát huy hiệu quả nguồn vốn tín dụng chính sách, ông Nguyễn Văn Chuyền (xã Cổ Loa, huyện Đông Anh, TP Hà Nội) đề nghị, cần mở rộng thêm đối tượng cho vay và hạng mục cho vay để người dân có nguồn vốn đầu tư sản xuất tốt hơn. Có ý kiến đề nghị NHCSXH ưu tiên nguồn vốn hỗ trợ thanh niên trong phong trào khởi nghiệp, nâng mức cho vay khởi nghiệp của thanh niên; tham mưu sửa đổi Nghị định số 61/2015/NĐ-CP ngày 9-7-2015 của Chính phủ, trong đó giảm bớt các thủ tục cho vay, nhất là với các dự án nông nghiệp.

Ngày 15-7, tại Hà Nội, Ban Kinh tế Trung ương sẽ phối hợp với Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, NHCSXH tổ chức Hội nghị sơ kết 5 năm thực hiện Chỉ thị số 40-CT/TW, ngày 22-11-2014 của Ban Bí thư khóa XI về “Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác tín dụng chính sách xã hội”. Hội nghị có sự tham dự của hơn 400 đại biểu trong nước và quốc tế tại điểm cầu Trung ương và hơn 1.200 đại biểu tại các điểm cầu địa phương.

KHÁNH AN