QĐND - Dịch sốt xuất huyết (SXH) bắt đầu lan rộng tại tỉnh Nghệ An từ ngày 16-8, đến nay đã xảy ra ở 3 huyện Quỳnh Lưu, Diễn Châu và Nam Đàn, với hơn 500 người mắc bệnh. Ngành y tế, chính quyền và nhân dân các địa phương đã triển khai các biện pháp dập dịch. Tuy nhiên, dù nhận thức được nguy cơ dịch bệnh, nhưng người dân vẫn còn thờ ơ, tỏ ra chủ quan trước sự đe dọa sức khỏe của chính mình. 

Phun thuốc Permethrin diệt muỗi vằn mang mầm bệnh ở các hộ dân.

 

Dịch đang tiếp tục lan rộng

Đã hơn một tháng qua, kể từ sau cơn bão số 3 đổ bộ vào vùng Quỳnh Lưu, Diễn Châu, Nghi Lộc và thành phố Vinh, dịch SXH đã xuất hiện. Ca bệnh đầu tiên được phát hiện ngày 16-8 tại xã Quỳnh Long, huyện Quỳnh Lưu với triệu chứng bệnh nhân sốt cao, có các biểu hiện lâm sàng điển hình của bệnh SXH. Ngay sau khi phát hiện, ngành y tế đã phối hợp với chính quyền địa phương triển khai nhiều biện pháp chống dịch. Nhưng, đến ngày 17-9, dịch SXH vẫn tiếp tục lan rộng tại 6 xã Quỳnh Long, Quỳnh Thuận, Tiến Thủy, Quỳnh Phương, Quỳnh Liên và Quỳnh Nghĩa.

Với ý định tìm gặp giám đốc Trung tâm y tế huyện Diễn Châu để nắm tình hình, nhưng thật bất ngờ khi xe chở chúng tôi tiến thẳng vào Nhà khách 15B, thị trấn Diễn Châu, nơi có tấm biển đề “Nhận đặt tiệc, tổ chức đám cưới, hội nghị”. Thấy tôi ngạc nhiên, bác sĩ Nguyễn Hữu Cầu, Giám đốc Trung tâm truyền thông giáo dục sức khỏe tỉnh Nghệ An giải thích: Trung tâm y tế huyện chưa có trụ sở, nên thuê mấy phòng ở đây làm việc tạm. 

Anh Cao Văn Tương, Giám đốc Trung tâm y tế huyện Diễn Châu đưa chúng tôi xuống Trạm y tế xã Diễn Tân để nắm tình hình. Ban chỉ đạo chống dịch SXH của xã đã có mặt đầy đủ thành phần. Bản kế hoạch phòng, chống dịch được photo phát cho từng người. Giống như hiệp đồng một trận đánh, các xóm trưởng, cán bộ chủ trì các ban, ngành, đoàn thể báo cáo tình hình, kiến nghị, đề xuất; rồi giám đốc Tương phát biểu chỉ đạo, hướng dẫn các biện pháp cần làm ngay để chống dịch; Phó chủ tịch xã Lê Văn Chinh phân công nhiệm vụ cho mọi người. Trong khi cuộc họp đang diễn ra thì bệnh nhân được tiếp tục chuyển đến Trạm y tế xã. Cháu Nguyễn Thị Hồng Nhung, 3 tuổi rưỡi nằm mê man trên giường bệnh. Trong phòng bệnh đều xếp 2 người/giường.

Cũng thời điểm này, tại xã Diễn Hạnh có 24 người đã “dính” bệnh và lực lượng phòng dịch của xã đang tích cực triển khai phun hóa chất Permethrin  để phòng dịch.    

Khoảng cách giữa nhận thức và hành động!

Chúng tôi được biết, hơn hai chục năm nay, xã Diễn Hạnh không có dịch SXH. Tuy vậy, bà Tăng Thị Hạnh ở xóm 3 vẫn nói cho chúng tôi biết rành mạch toàn bộ cách thức phòng, chống, chữa bệnh SXH. Những kiến thức đó bà tiếp thu được từ hệ thống loa truyền thanh xã và qua lời tuyên truyền của cán bộ y tế. Và dù bà Hạnh biết chắc rằng các dụng cụ chứa nước là nơi muỗi vằn đẻ trứng, cần phải lật úp lại sau khi sử dụng, song thực tế trong nhà bà vẫn còn nhiều chum, thùng, mảnh vỡ chứa đầy nước. Bà Hạnh nói do “bận việc, rồi sơ suất nên… quên”.

Nhân viên y tế Trạm xá xã Diễn Tân chăm sóc bệnh nhân dịch sốt xuất huyết.

 

Ngày 21-9, đoàn chuyên gia y tế tỉnh Nghệ An về xã Diễn Hạnh tiến hành giám sát tại ổ dịch, kết quả điều tra cho thấy: mật độ muỗi 2,4 con/1 hộ điều tra; 80% hộ có muỗi vằn; 18% dụng cụ chứa nước có bọ gậy v.v.. Đây là những nguồn mang mầm bệnh nguy hiểm. Ông Tăng Ngọc Thức, Phó chủ tịch UBND xã Diễn Hạnh thừa nhận, dù xã đã triển khai các biện pháp phòng, chống dịch rất bài bản, công tác tuyên truyền, vận động nhân dân được đẩy mạnh, song nhiều người dân chưa tích cực hưởng ứng, tự giác thực hiện. Lý giải điều này, ông Thức cho rằng, đây là khoảng cách giữa “nhận thức và hành động”. Một điều rất nghịch lý là hiện trên địa bàn xã đồng thời xảy ra dịch SXH ở người và dịch tai xanh ở lợn. Điều nghịch lý là trong khi người dân thờ ơ với nguy cơ sẽ đến cho mình, thì họ lại rất quan tâm tới việc chống dịch... cho lợn sao cho có hiệu quả!?

Dập dịch, khá đơn giản! 

Theo bác sĩ Hoàng Minh Đức, cán bộ Viện vệ sinh dịch tễ Trung ương, để dập dịch có hiệu quả, thì cần phải diệt hết bọ gậy, bởi sau 7 ngày bọ gậy nở thành muỗi, bắt đầu một chu kỳ mới: hút máu người, mang vi-rút gây bệnh lan truyền làm bùng phát dịch trên diện rộng. Chỉ cần làm vệ sinh môi trường, lật úp các dụng cụ chứa nước sau khi dùng, thả cá vào giếng khơi, bể chứa nước, bỏ muối và dầu vào các lốp xe hỏng là có thể ngăn chặn muỗi vằn sinh sản và có thể chặn được dịch!

Nếu đúng như vậy thì việc phòng, chống dịch SXH cũng khá đơn giản! Bởi vậy, bên cạnh việc triển khai các biện pháp chuyên môn, ngành y tế và chính quyền các cấp cần tổ chức tuyên truyền, vận động người dân nâng cao nhận thức, tự giác làm tốt hơn nữa việc phòng, chống dịch tại chính gia đình mình.

Bài và ảnh: Trần Hoài - Từ Thành