Khuôn viên nhỏ Viện Răng Hàm Mặt (RHM) Quốc gia (Hà Nội) những ngày đầu đông trời se se lạnh nhưng lòng người thì ấm lại. Hàng chục cháu bé, đứa còn ẵm ngửa, đứa chạy lon ton, ngơ ngác, tròn xoe những đôi mắt nhưng nụ cười thì thật thương cảm. Đấy là những cháu bé bị dị tật bẩm sinh (khuyết tật vòm miệng) từ Cao Bằng, Quảng Ninh, Bình Dương, Đồng Tháp... về Hà Nội thực hiện phẫu thuật miễn phí, tạo hình môi miệng...

Sinh nở là hạnh phúc lớn nhất trong đời của các bậc làm cha mẹ. Đứa con là niềm hy vọng, tài sản quý giá nhất trên đời của mỗi gia đình. Tuy nhiên, trong số các trẻ sinh ra, vì các nguyên nhân khác nhau bởi yếu tố nội tại và ngoại lai (sự tác động về vật lý, hóa học, môi trường…) nhiều trẻ em bị dị tật bẩm sinh khuyết hở vòm miệng (dân gian thường gọi là sứt môi, hở hàm ếch). Ước tính ở nước ta, mỗi năm có gần 2.000 cháu sinh ra không may mắn ở dạng này, trong số đó có một phần do hậu quả chất độc da cam trong chiến tranh để lại. Đây thực sự là con số làm đau lòng những bậc cha mẹ và lương tâm của cả cộng đồng. Chính vì vậy, Chính phủ Việt Nam và những người giàu lòng hảo tâm, bè bạn quốc tế đã, đang tiếp tục có nhiều việc làm để giúp các em có thể nở nụ cười tươi vui hơn với đời, hòa nhập với cộng đồng.

Khó có thể diễn tả nỗi lòng quặn thắt của các bậc cha mẹ khi đứa con dứt ruột đẻ ra không lành lặn, các cháu trở nên mặc cảm, nhút nhát trong cuộc sống. Nhìn anh Ngô Văn Nam ở Gia Bình, Bắc Ninh nhọc nhằn đút cho con trai những thìa cơm, rồi cố gắng uốn nắn cháu phát âm, mới thấy nỗi cực riêng. Bác sĩ Lý Hán Thành (Khoa phẫu thuật Hàm mặt, Viện RHM) cho biết: Thường các cháu bị dị tật vòm miệng, môi sẽ phát âm không chuẩn, khó khăn trong việc ăn uống, dễ bị mắc các bệnh viêm nhiễm đường hô hấp. Kể từ năm 1989, sau ca phẫu thuật đầu tiên tại Bệnh viện Nhi Trung ương được tiến hành, cho đến nay đã có hàng chục nghìn cháu được phẫu thuật với sự tham gia của nhiều bệnh viện, nhiều tổ chức nhân đạo trong và ngoài nước. Sáng 5-12, tôi đã tìm đến Viện RHM Quốc gia, nơi đang phối hợp với Hội phẫu thuật tạo hình hàm mặt Hàn Quốc tổ chức tháng phẫu thuật nhân đạo cho trẻ khuyết tật môi, miệng, dự kiến cho 100 cháu đến từ nhiều địa phương trong cả nước. Toàn bộ chi phí phẫu thuật, thuốc điều trị, giường bệnh và chăm sóc được miễn phí hoàn toàn. Ngoài ra, mỗi cháu còn được hỗ trợ thêm hơn 200 nghìn tiền đi lại và ăn uống. PGS, TS Trịnh Đình Hải, Viện trưởng viện RHM Quốc gia cho biết: Tham gia vào hoạt động nhân đạo này, đoàn Hàn Quốc cử 15 giáo sư, bác sĩ, phẫu thuật viên với nhiều giáo sư hàng đầu về phẫu thuật hàm mặt sang Việt Nam. Bên cạnh tính nhân đạo, đây còn là dịp để bạn chuyển giao kỹ thuật, kinh nghiệm, dụng cụ, vật liệu trong lĩnh vực phẫu thuật hàm mặt cho phía ta.

Viện RHM Quốc gia là nơi đã hợp tác với nhiều tổ chức quốc tế (Vietnam OUTREACH, Interplast của Ô-xtrây-li-a; C.A.M.A của Mỹ, các hội phẫu thuật tạo hình của Đức) để tổ chức các đợt phẫu thuật cho trẻ em. PGS Trịnh Đình Hải khẳng định, bất cứ trẻ em nào trong cả nước bị dị tật bẩm sinh dạng này sẽ được Viện tư vấn và phẫu thuật, đặc biệt là trẻ em ở các địa phương vùng xa xôi, khó khăn. Số điện thoại liên hệ của Viện: 048269727. PGS Trịnh Đình Hải tâm sự:

- Trẻ em sinh ra không may bị khuyết tật môi, vòm miệng để lại cho các gia đình sự bất hạnh, mặc cảm, lo buồn và vất vả trong chăm sóc, nuôi dưỡng các cháu. Các cháu có khuyết tật, nếu không được phẫu thuật sớm sẽ bị mặc cảm, tủi thẹn và là trở ngại lớn trong giao tiếp, hòa nhập cộng đồng. Chính vì thế mà các thầy thuốc của Viện sẽ cố gắng hết sức mình để mang lại niềm vui cho các cháu.

Tôi vào khu phẫu thuật, tận mắt chứng kiến sự miệt mài của các thầy thuốc Hàn Quốc và Việt Nam. Ba bàn mổ tiến hành phẫu thuật liên tục từ sáng đến tối. Bằng tình cảm, trách nhiệm của những người thầy thuốc, họ tập trung công sức cho các công việc phẫu thuật và hậu phẫu. Bác sĩ Đào Bích Thủy ánh mắt ngời niềm vui:

- Chúng tôi đồng cảm với sự thiệt thòi, với nỗi đau của các cháu, vì thế bằng kinh nghiệm và cả tấm lòng của mình, chúng tôi sẽ cố gắng hết sức để giúp các cháu tìm lại những nụ cười tươi hơn, hòa nhập với cộng đồng tốt hơn.

Các thầy thuốc Hàn Quốc cũng vui mừng không kém, GS Min Byong il, Giám đốc quỹ môi, vòm miệng il Ryong, người có 39 năm cầm dao mổ lĩnh vực tạo hình hàm mặt đồng cảm:

- Những năm trước đây, ở đất nước chúng tôi, nhiều trẻ em sinh ra cũng bị khuyết tật, đấy là sự bất hạnh. Cần phải giúp các em bớt đi nỗi bất hạnh và người thầy thuốc càng phải làm tốt, tốt từng đường kim, mũi chỉ, mang tính thẩm mỹ cao.

Giáo sư cũng đánh giá cao khả năng, trình độ của đội ngũ các phẫu thuật viên Viện RHM nói riêng và của Việt Nam nói chung.

Niềm vui của các cháu, của bố mẹ, người thân các cháu là khôn tả. Chị Lê Thị Phương ở Cẩm Na, Yên Hưng (Quảng Ninh) có con gái Phạm Thị Hạnh, 28 tháng tuổi, cháu bị khuyết tật cả môi và vòm miệng. Năm trước cháu cũng được phẫu thuật hở môi tại Viện RHM, trông nét môi của cháu khá đẹp, chỉ có một đường sẹo nhỏ. Lần này, cháu được phẫu thuật vòm miệng (hàm ếch). Chị Phương rất vui mừng, xúc động bày tỏ lòng biết ơn đối với các thầy thuốc bởi nhà nghèo, chị không có đủ tiền để đưa con đi bệnh viện phẫu thuật. Tôi cũng đã hồi hộp cùng cả nhà cháu Ngô Quỳnh Anh (sinh tháng 3-2005, quê Uông Bí, Quảng Ninh) đợi ca phẫu thuật hơn hai giờ đồng hồ giúp làm thay đổi cuộc đời cho cháu. Thay cho nụ cười ngượng ngập, ca phẫu thuật sẽ tìm lại cho cháu nét môi đáng yêu. Tôi tin rằng, chỉ sau một tuần nữa, đôi vành môi xinh xinh của cháu sẽ cất lên tiếng gọi cha, gọi mẹ thân thương, tròn trĩnh. Như vậy, sẽ bớt đi những cậu bé, cô bé mặc cảm với cuộc đời, thay vào đó là cuộc sống mới bình đẳng, chan hòa hơn…

Nụ cười là cả ngàn lời ước, góp thêm một nụ cười tròn, một giọng nói trong trẻo, một gương mặt tươi vui, một bản lĩnh tự tin… là ước vọng của bao người cho cuộc đời thêm đẹp, thêm vui…


NGÔ ANH THU