Thu phí tùy tiện, không bảo đảm an toàn

Phà Vĩnh Thịnh thường xuyên chở quá tải nhưng hành khách không có phao cứu sinh.

Một bến phà nhưng giá cước ở hai bờ khác nhau. Ngày 21-6-2008, đi xe máy qua bến phà này bốn lượt, mỗi lần tôi bị thu một mức cước. Ban ngày, giá vé qua phà từ phía bờ Vĩnh Tường là 3.000 đồng/người + xe máy, nhưng khi đi từ bờ phía thành phố Sơn Tây sang, nhân viên thu tiền đòi 5.000 đồng (thu tiền mặt chứ không bán vé). Ô tô 4 chỗ ngồi bị thu cước 25.000 đồng trong khi giá quy định của Bộ Tài chính là 15.000 đồng. Thấy bất hợp lý, tôi và một số hành khách thắc mắc thì nhân viên thu phí thản nhiên trả lời: "Bến này khác với bên kia. Không đi thì mời quay lại". Điều lạ là tại bến phà phía thành phố Sơn Tây không hề có bảng thông báo mức cước phí. Chỉ có một bảng nội quy ghi rất chung chung "Hành khách qua phà phải mua vé hoặc trả tiền cho người thu phí trực tiếp".

Cước qua phà Vĩnh Thịnh ban ngày và buổi tối cũng khác nhau. 20 giờ ngày 25-6, đi xe máy từ Sơn Tây sang Vĩnh Tường, tôi phải trả 15.000 đồng tiền cước. Lúc này, ô tô qua phà cũng phải trả cước cao gấp hai lần ban ngày. Khoảng 30 hành khách đi cùng chuyến với tôi rất bất bình vì bị thu cước tùy tiện nhưng vẫn phải bấm bụng trả tiền vì nếu không đi phà thì chỉ còn cách... ngủ tại bờ sông.

Để hiểu thêm về việc thu cước qua phà Vĩnh Thịnh, chúng tôi hỏi một số người dân gần khu vực bến. Anh Vũ Văn G. ở thôn An Lão (xã Vĩnh Thịnh, huyện Vĩnh Tường, tỉnh Vĩnh Phúc) là người thường xuyên qua phà cho biết:

- Việc thu cước tùy tiện ở bến phà này diễn ra từ lâu. Mức cước ở hai bờ không chỉ chênh nhau gần gấp đôi, mà vào buổi tối và các ngày lễ, Tết, cước từ bờ Sơn Tây sang Vĩnh Thịnh thu cao gấp 2 đến 3 lần. Tết Nguyên đán Mậu Tý vừa qua, người đi xe máy qua phà vào ban ngày phải trả 10.000 đồng; ban đêm, "nhà phà" thu từ 20 đến 40 nghìn đồng/xe máy. Ô tô cũng phải chịu cước cao gấp 2-3 lần mức quy định. Việc thu phí tùy tiện với giá quá cao gây thiệt hại lớn cho người dân.

Thu cước cao, nhưng việc bảo đảm an toàn cho hành khách ở bến phà Vĩnh Thịnh lại luôn trong tình trạng… rất nguy hiểm. Cả hai đầu bến phà đều có độ dốc lớn nhưng không có hành lang an toàn, không có nơi tập kết hàng và điểm dừng đỗ phương tiện nên rất hay xảy ra ùn tắc. Nếu ô tô lên, xuống phà chẳng may bị mất phanh thì chắc chỉ còn cách… lao thẳng xuống sông. Nghiêm trọng hơn, 6 chiếc phà đang hoạt động tại đây thường xuyên chở đầy người và phương tiện, khách đứng chen lấn cả trên thành phà, nhưng không ai được phát áo phao. Quan sát tôi thấy mỗi phà chỉ có khoảng 20 chiếc phao (bằng 1/3 số khách mỗi chuyến) nhưng chủ phà chằng buộc cẩn thận có lẽ chỉ để… trang trí, đối phó với sự kiểm tra của các cơ quan chức năng.

Quy định về việc thu cước của bến phía Sơn Tây ghi chung chung, tạo điều kiện để chủ phà thu phí tùy tiện.

Để hiểu rõ những bất hợp lý trong việc thu phí và bảo đảm an toàn ở bến phà Vĩnh Thịnh, chúng tôi đã làm việc với lãnh đạo Ban quản lý bến phà. Ông Nguyễn Thế Đại, Trưởng Ban quản lý thừa nhận có sự chênh lệch giá cước giữa hai bờ và giải thích:

- Nguyên nhân dẫn đến chênh lệch cước là do bến phà đang có hai đơn vị khai thác. Bên huyện Vĩnh Tường do Công ty Quản lý và sửa chữa đường bộ tỉnh Vĩnh Phúc quản lý, bán vé theo đúng quy định của Bộ Tài chính. Còn bến bên thành phố Sơn Tây, chính quyền sở tại đang cho tư nhân đấu thầu. Người nhận thầu thu phí cao hơn mức quy định để thu lời. Từ năm 2007 đến nay, Sở Giao thông Vận tải Vĩnh phúc đã nhiều lần gửi công văn cho Sở Giao thông Vận tải Hà Tây và UBND thành phố Sơn Tây, đề nghị bán vé qua phà theo đúng quy định của Bộ Tài chính, nhưng đến nay bến phía Hà Tây vẫn chưa bán vé, chủ bến vẫn thu tiền trực tiếp với mức cao.

Trao đổi với bà Nguyễn Thị Minh Tú, Trưởng phòng quản lý vận tải thuộc Sở Giao thông Vận tải tỉnh Hà Tây, chúng tôi được biết: Bến phà Vĩnh Thịnh được Cục Đường bộ giao cho Sở Giao thông Vận tải Vĩnh Phúc quản lý, chịu trách nhiệm thu phí cả hai bờ từ tháng 7-2007. Tuy nhiên, do thành phố Sơn Tây đang cho tư nhân đấu thầu khai thác, nên hai bên thống nhất tạm lùi thời gian bàn giao bến phà để người nhận thầu chuyển đổi nghề. Tuy nhiên, thời hạn người nhận thầu phía Hà Tây phải bàn giao chưa được xác định cụ thể?

Trả lời câu hỏi vì sao mức phí qua phà từ phía Hà Tây cao hơn bên Vĩnh Phúc, bà Tú cho biết: “Sở đã nhiều lần nhắc nhở, nhưng chủ bến vẫn không bán vé, thu phí cao là sai. Sắp tới chúng tôi sẽ kiểm tra, chấn chỉnh!”.

Việc thu phí tùy tiện và mất an toàn ở bến phà Vĩnh Thịnh diễn ra đã lâu nhưng các cơ quan chức năng của tỉnh Hà Tây chưa có biện pháp xử lý khiến người dân rất bất bình. Đề nghị Bộ Giao thông Vận tải sớm chỉ đạo kiểm tra, khắc phục ngay những bất hợp lý trên.

Bài và ảnh: HUY QUANG