Thêm cơ hội mới cho nguời béo phì

Ảnh minh họa

Những ai có thể trở nên béo phì?

Theo các bác sĩ nội tiết, béo phì là khái niệm chỉ trạng thái cơ thể tích quá nhiều mỡ. Bệnh béo phì có thể chia làm 2 dạng lớn là béo phì đơn thuần và bệnh béo phì có tính kế tiếp. Trong đó dạng béo phì đơn thuần chiếm đa số, các yếu tố liên quan được biết đến là di truyền, dinh dưỡng không hợp lý, thói quen lười vận động.

Căn cứ vào nguyên nhân gây bệnh người ta có thể chia bệnh béo phì có tính kế tiếp thành các loại là: bệnh béo phì do vùng dưới đồi não, béo phì do thuỳ thể (tuyến yên), béo phì do giảm chức năng giáp trạng, tuyến thượng thận… Trong dạng béo phì này thì ở người trưởng thành bệnh do chứng tổng hợp và giảm chức năng tuyến giáp trạng, còn ở trẻ có thể do ảnh hưởng của vùng dưới đồi não (do u, bướu). Chính vì vậy đối với một người mắc chứng béo phì, điều quan trọng trước tiên là phải xem xét những nguyên nhân gây ra béo phì có tính kế tiếp, sau đó mới xét những yếu tố gây ra béo phì đơn thuần, có như vậy mới tìm ra được tác nhân chính xác để điều trị hiệu quả.

Béo phì đang gia tăng ở thành thị

Tại Việt Nam khi mà vấn đề suy dinh dưỡng trẻ em vẫn còn ở mức 30% thì lại bắt đầu phải đối mặt với một vấn đề sức khoẻ mới, đó là tình trạng thừa cân, béo phì đặc biệt là ở trẻ em thành thị. Kết quả thống kê của Viện Dinh dưỡng quốc gia cho thấy, có gần 20% người ở độ tuổi từ 30 đến 65 bị thừa cân, béo phì, do chế độ ăn, luyện tập không hợp lý. Tại Bệnh viện phụ sản Trung ương, rất nhiều bà mẹ mang thai đến khám thai và sinh con có cân nặng quá mức bình thường. TS Lê Anh Tuấn, Phó giám đốc bệnh viện cho biết, với thể trạng của phụ nữ Việt Nam hiện nay hầu hết dưới 1m60cm, cân nặng cần thiết trong quá trình mang thai tăng trong vòng từ 9 đến 12kg là đảm bảo. Tuy nhiên một hiện thực cho thấy là khi đời sống kinh tế được cải thiện người ta chăm sóc nhiều hơn đến dinh dưỡng và các bà “bầu” đã ăn uống vô tội vạ, như một kiểu “ăn lấy được”. Hậu quả là trọng lượng cơ thể không tương xứng với cân nặng, thai quá to khiến họ không thể sinh theo đường tự nhiên mà phải phẫu thuật lấy thai. Những người tăng cân quá mức này nếu khi chuyển dạ không được mang đến bệnh viện kịp thời có thể gặp những tai biến nguy hiểm cho cả mẹ và con. TS Tuấn cũng cho biết những trẻ sinh ra trên 4 kg có nhiều nguy cơ như người mẹ có thể mắc phải đái tháo đường, trẻ lớn lên cũng dễ mắc chứng béo phì và hội chứng rối loạn chuyến hoá (đái tháo đườnghoặc bệnh tim mạch). Điều kiện ăn uống không hợp lý cộng với thói quen lười vận động, khiến các sản phụ vẫn tiếp tục tăng cân sau sinh. Những phụ nữ thời con gái cân nặng ở khoảng 45- 50 kg thì sau sinh con có cân nặng 70- 80 kg không phải là hiếm, thậm chí còn nhiều hơn nữa.

Béo phì không chỉ ảnh hưởng đến thẩm mỹ mà còn gây ra nhiều bất tiện trong sinh hoạt, nguy hiểm hơn là nó gây ra nhiều chứng bệnh, làm giảm tuổi thọ và mất nhiều chi phí điều trị. Theo thống kê, người béo phì có tỷ lệ mắc bệnh tim và tắc nghẽn mạch máu não cao gấp 2 lần người có cân nặng bình thường, những căn bệnh như nhồi máu cơ tim, tăng huyết áp…đều rất phổ biến, như vậy tuổi thọ của những đối tượng này giảm khoảng từ 4 đến 8 năm so với người bình thường, chưa kể đến những trường hợp đột tử. Người béo phì còn giảm khả năng lao động và nhất là sức bền trong vận động, chức năng hô hấp, sinh sản cũng bị hạn chế, các bệnh gan mật hay mắc phải nhất là sỏi mật, gan nhiễm mỡ, gút… và điều đặc biệt phổ biến là dễ mắc các bệnh nội tiết, trong đó đái tháo đường là biến chứng hay gặp nhất.

Nội soi đặt đai dạ dày có phải là biện pháp tối ưu?

TS. BS Trần Bình Giang (Khoa phẫu thuật cấp cứu bụng - Bệnh viện Việt Đức), người chủ trì thực hiện ca phẫu thuật nội soi này cho biết, biện pháp này là đưa một cái đai vào dạ dày, làm cho dạ dày biến thành 2 ngăn, ngăn trên chỉ có dung tích 15ml (tương đương 3 thìa thức ăn). Khi thức ăn xuống đến ngăn đầu tiên chưa kịp xuống ngăn thứ 2 thì não bộ đã được hệ thống thần kinh báo no, người bệnh không có cảm giác muốn ăn tiếp nữa. Để duy trì hoạt động, cơ thể sẽ phải huy động nguồn năng lượng sẵn có, kết quả là người bệnh đốt cháy được calo dư thừa bấy lâu nay và giảm được cân. Theo BS Giang biện pháp này có thể giảm được từ 10- 12 kg/ tháng, ông cũng nói rằng để hiệu quả hơn phải kết hợp với dinh dưỡng ít đạm, mỡ giàu vitamin, chất xơ và phải thường xuyên luyện tập thì mới mang lại kết quả giảm cân bền vững.

Các chuyên gia dinh dưỡng và nội tiết cũng cho biết để phòng bệnh béo phì không nên ăn nhiều thịt, mỡ động vật nhất là thịt lợn, phủ tạng động vật, nhưng nên ăn cá, đồ hải sản, nên ăn nhiều rau xanh, trái cây tươi. Mỗi ngày cần luyện tập ít nhất 30 phút với điều kiện cơ thể phải toát mồ hôi như vậy mới đốt cháy được năng lượng và khiến cơ thể dẻo dai hơn.

Vương Thuý