Bốn năm trước, Đại hội Đảng bộ tỉnh Khánh Hòa lần thứ XV đã đưa vào Nghị quyết mục tiêu năm 2010 hoàn thành phổ cập trung học (PCTH) phổ thông toàn tỉnh. Thế nhưng đến thời điểm này, mới có 18/137 đơn vị xã, phường trong tỉnh đạt chuẩn, chiếm tỷ lệ 13,1%. Trong văn bản mới đây gửi đến lãnh đạo tỉnh xin điều chỉnh mục tiêu chương trình PCTH, Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Lưu Quốc Thanh nêu rõ: Không đặt mục tiêu tỉnh đạt chuẩn PCTH, mà chỉ nên xem chương trình này là nhằm nâng cao dân trí, tạo điều kiện thuận lợi để học sinh tốt nghiệp THCS có ý thức, động cơ, tự nguyện học tập ở các trường THPT, trung học giáo dục thường xuyên.
Nhìn lại chặng đường thực hiện PCTH ở Khánh Hòa, phải ghi nhận ngành Giáo dục và toàn xã hội đã “đầu tư” không ít tiền của cho chương trình. Gần 14 tỉ đồng từ ngân sách tỉnh đã chi cho các hoạt động: Điều tra trình độ văn hóa, thuê giáo viên giảng dạy; cung cấp sách vở, bút cho học sinh; hỗ trợ kinh phí cho các địa phương trong việc vận động học sinh ra lớp và cả việc... đưa học sinh đi thi tốt nghiệp. Tuy nhiên, kết quả thu được không như mong đợi. Từ năm 2006 đến nay, tỉnh đã huy động hơn 12.500 lượt học sinh đến lớp nhưng chỉ có gần 1.330 học sinh học xong chương trình lớp 12, được cấp giấy chứng nhận. Số học sinh phổ cập thi đỗ tốt nghiệp THPT chiếm tỷ lệ rất thấp: Năm học 2007- 2008 có 53/740 em thi đỗ (tỷ lệ 7,1%), đến năm học 2008-2009 có 22/589 em thi đỗ (bằng 3,73%).
Nguyên nhân của tình trạng trên là do: Đối tượng được huy động ra các lớp phổ cập nằm trong độ tuổi lao động, là lao động chính trong gia đình, khó có điều kiện để gắn bó với chương trình hoặc phải thường đi làm ăn xa; nhiều xã vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, đời sống người dân khó khăn, việc học chữ bị xem nhẹ. Nhưng cốt lõi là đại bộ phận học sinh thiếu ý thức và chuyên cần trong học tập, hay bỏ học, mất kiến thức cơ bản ở lớp dưới nên không tiếp thu kịp chương trình học; trong điều kiện cơ sở vật chất thiếu thốn, các em phải học và thi cùng chương trình của các Trung tâm giáo dục thường xuyên nên có sự chênh lệch khá xa. Một số cấp ủy, chính quyền địa phương chưa quan tâm đúng mức về chương trình, khoán trắng công tác này cho ngành giáo dục; sự phối hợp giữa các ngành liên quan như chưa chặt chẽ và đồng bộ.
Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Khánh Hòa đã đề xuất những biện pháp khắc phục như: Đối với các địa bàn miền núi, vùng dân tộc thiểu số, vùng khó khăn, cần mở các trường có nhiều cấp học, các lớp THPT ở các trường THCS nhằm tạo điều kiện thuận lợi và thu hút cho học sinh đến lớp; tuyển tối đa học sinh tốt nghiệp THCS vào lớp 10 các trường công lập. Bên cạnh đó, từ năm học 2009-2010, áp dụng việc không huy động học sinh ra các lớp phổ cập trung học ở các xã, phường mà cho phép các trường THPT mở các lớp bổ túc cho các đối tượng tự nguyện, có nhu cầu và động cơ học tập... Tuy nhiên, các đề xuất trên không nhắc đến yêu cầu đầu tư kinh phí khá lớn để mở rộng quy mô trường, lớp học. Lâu nay phần lớn học sinh được huy động ra lớp phổ cập được hưởng rất nhiều sự hỗ trợ của chương trình, nay phải tự đầu tư việc học chắc chắn sẽ không thu hút được học sinh... Sự nghiệp giáo dục cần có một quá trình đầu tư lâu dài, đừng chạy theo thành tích và cũng không nên nản lòng trước khó khăn như câu tục ngữ của Việt Nam “Chớ thấy sóng cả mà ngã tay chèo”.
TIÊN MINH