Mặc dù những ngành nghề truyền thống vẫn tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong quá trình phát triển kinh tế của tỉnh Cao Bằng nhưng do tính chất sản xuất nhỏ lẻ, tự cung, tự cấp; mẫu mã, công dụng chậm thay đổi, tính cạnh tranh thấp nên nhiều sản phẩm của các làng nghề cũng đang gặp khó khăn, thậm chí có nguy cơ mất nghề.

Dạy chị em phụ nữ học dệt thổ cẩm (ảnh: Internet).

Để bảo tồn và phát triển nghề truyền thống trước sự cạnh tranh của thị trường từ năm 2002-2004, Sở Công nghiệp Cao Bằng đã tiến hành phối hợp với một số địa phương xây dựng 4 dự án phát triển làng nghề truyền thống cho 4 xã có nghề phát triển từ lâu đời là nghề dệt thổ cẩm ở Nước Hai (huyện Hoà An) và Lũng Nọi (huyện Hà Quảng), nghề dệt vải ở Phúc Sen (huyện Quảng Yên) và nghề đan chiếu cói ở Quang Trọng của huyện Thạch An.

Mặc dù được đầu tư với nguồn vốn lớn 1,734 tỷ đồng song đến nay hiệu quả các dự án trên phát huy rất thấp. Tình trạng chung ở 4 làng nghề hiện nay là hình ảnh những máy dệt do không được lắp đặt đồng bộ nên phần lớn không hoạt động được, số lượng người học thành nghề không nhiều. Trong khi đó, mặc dù thị trường của mặt hàng này tiêu thụ mạnh ở các điểm du lịch trong và ngoài tỉnh nhưng lại đòi hỏi chất lượng và mẫu mã rất cao, với những cơ sở mới thì việc tiêu thụ lại mang tính chất ký gửi, giới thiệu hàng khi bán được mới lấy được tiền.. càng tạo thêm khó khăn cho sự phát triển của các dự án.

Ngay cả những xã có đông chị em phụ nữ tham gia học và làm nghề như Hội phụ nữ xã Phúc Sen, huyện Quảng Yên với 3 tổ gồm 17 chị em nhưng do khó khăn về nguyên liệu, vốn, thị trường nên chỉ sau thời gian ngắn triển khai dự án đã phải dừng hoạt động.

Trong nỗ lực khôi phục và phát triển nghề truyền thống của Cao Bằng, do nhiều nguyên nhân nên việc triển khai các dự án trong thời gian qua chưa đạt kết quả như mong muốn. Khắc phục thực trạng trên, trong thời gian tới đề nghị ngành chức năng của tỉnh cần kịp thời rà soát, thống kê rõ về khó khăn cũng như tiềm năng, khả năng phục hồi, phát triển của từng nghề, làng nghề để từ đó có kế hoạch đầu tư kinh phí cho phù hợp. Đồng thời triển khai cụ thể, đồng bộ tránh tình trạng vốn đầu tư lớn nhưng không sát thực dẫn đến hiệu quả thấp, khó khăn vẫn tồn tại như thời gian qua.

Mai Thị Duyến-(thị xã Cao Bằng, tỉnh Cao Bằng)