Học viên thực tập nghề hàn tại Trường dạy nghề số 9 Bộ Quốc phòng. Ảnh: Nguyễn Minh Hoài

Theo thông tin của Cục Quản lý lao động ngoài nước thì thị trường lao động tại Séc được khởi động lại từ cuối năm 2006, nhưng đến nay số lao động Việt Nam tại thị trường này vẫn chưa thực sự đáp ứng được nhu cầu của các chủ sử dụng.

Theo ông Đào Công Hải, Phó cục trưởng Cục Quản lý lao động ngoài nước, mặc dù Séc là thị trường mới được Cục cho phép doanh nghiệp xuất khẩu lao động khai thác nhưng lại được xem như thị trường truyền thống của Việt Nam. Thực tế, bắt đầu từ thập kỷ 80 của thế kỷ trước, khi Hiệp định hợp tác lao động giữa Việt Nam và Tiệp Khắc được ký kết, hàng vạn lao động Việt Nam đã được nước bạn tiếp nhận. Những năm cao điểm, lao động Việt Nam tại đây lên tới 40.000 người. Năm 1993, khi hai bang của Tiệp Khắc được tách ra thành hai quốc gia độc lập, nước Cộng hòa Séc ra đời, thị trường lao động vẫn được duy trì nhưng số lượng giảm dần. Sự chênh lệch về thu nhập giữa lao động trong nhà máy và lao động buôn bán tự do khiến nhiều lao động bỏ nhà máy đi làm ngoài, và thị trường Séc gần như “đóng băng” với lao động Việt Nam.

Cũng theo ông Hải, thị trường lao động Cộng hòa Séc đang được xem là thị trường tiềm năng. Sự thiếu hụt nhân công ở các nhà máy, công trường chính là cơ hội cho các doanh nghiệp xuất khẩu lao động Việt Nam. Nếu làm tốt, các doanh nghiệp có thể đưa được hàng vạn lao động sang đây. Một điểm hấp dẫn nữa của thị trường này chính là thu nhập. Bình quân mức lương lao động ở Séc là 18.000 curon/tháng, tương đương 900USD. Lao động phổ thông của ta được hưởng lương cơ bản không dưới mức 500USD/ tháng, lao động có nghề là khoảng 600 - 700USD/tháng, chưa kể tiền làm thêm giờ. Mức lương này không thua kém các khu vực Đông Bắc Á và vượt hẳn so với thị trường lao động Trung Đông. Thị trường lao động Séc mở ra nhiều cơ hội thuận lợi nhưng doanh nghiệp Việt Nam có khai thác hiệu quả và duy trì được sự ổn định? Về vấn đề trên, ông Hải cho rằng, các doanh nghiệp phải phối hợp với các cá nhân và tổ chức để tìm hiểu kỹ nhu cầu tiếp nhận lao động nước ngoài của chủ sử dụng lao động nước sở tại, công việc người lao đông sẽ làm và mức lương mà họ được hưởng. Đặc biệt, các doanh nghiệp phải chú ý đến giấy phép tiếp nhận lao động nước ngoài của chủ sử dụng lao động và thủ tục cho phép người lao động nhập cảnh theo quy định của cơ quan chức năng thuộc Cộng hòa Séc.

Thực tế, đã có những sự cố liên quan đến thủ tục nhập cảnh lao động tại thị trường trên. Một số doanh nghiệp sau khi đã làm xong công tác tuyển chọn lao động, vì không tìm hiểu kỹ đã bị “kẹt” tại khâu visa và không thể đưa lao động vào Cộng hòa Séc. Một vấn đề nữa khiến thị trường Séc chưa thể ổn định là phí môi giới khiến người lao động vẫn đang phải chịu nhiều thiệt thòi. Người chủ sử dụng lao động bao giờ cũng muốn thuê lao động với giá rẻ, còn phía môi giới lại muốn được hưởng phí môi giới cao, do đó, nhiều doanh nghiệp đã tự làm giảm giá trị của chính lao động mình. Đã đến lúc cơ quan chức năng phải đưa ra một mức phí môi giới hợp đồng cụ thể, một quy định chung khi đưa lao động đi làm việc tại Cộng hòa Séc.

HÀ VŨ