Rừng Phú Gia bị xà xẻo

Từ giữa năm 2007, sau khi Hội đồng nhân dân tỉnh Thừa Thiên - Huế thông qua đề án quy hoạch lại 3 loại rừng, tình trạng đua nhau lấn chiếm đất rừng ở phía Nam đèo Phú Gia (thị trấn Lăng Cô, huyện Phú Lộc) đã diễn ra ồ ạt.

Một cánh rừng bị chặt phá chỉ còn trơ gốc.

Rừng bị lấn phá ngay trước mặt các cơ quan chức năng

Những tháng gần đây, khi mùa trồng rừng mới bắt đầu, tình trạng đua nhau chặt phá, lấn chiếm rừng ở đèo Phú Gia (thuộc rừng phòng hộ Bắc Hải Vân) diễn ra ồ ạt. Tại khoảnh 2 và 3 của tiểu khu 244, nơi có nhiều dải rừng tự nhiên phục hồi sau chiến tranh, những đối tượng lấn chiếm đất lâm nghiệp đã ngang nhiên chặt phá, đốt bỏ cây rừng không thương tiếc. Cảnh tượng rừng tự nhiên bị chặt phá ngổn ngang, đốt cháy trơ trụi vẫn ngày ngày diễn ra trước mắt nhiều người. Chỉ cách Quốc lộ 1A chưa đầy 1km theo đường chim bay, mọi hoạt động lấn chiếm đất đai, chặt phá rừng ở núi Phú Gia đều nằm trong tầm kiểm soát của các lực lượng chức năng, nhưng rừng tự nhiên và đồi núi vẫn bị bỏ mặc cho kẻ xấu tung hoành. Chỉ tính riêng từ nửa cuối năm 2007 đến nay, đã có khoảng hơn 20ha rừng và đất lâm nghiệp phía nam đèo Phú Gia bị thâu tóm, chặt phá.

Khi chúng tôi đem chuyện đất rừng bị xâu xé thắc mắc với Ban Quản lý rừng phòng hộ Bắc Hải Vân, Giám đốc Trần Văn Lộc, cho rằng: Khu vực kể trên không thuộc chức năng “quản lý” của đơn vị tôi. Ban Quản lý chỉ có nhiệm vụ “bảo vệ” rừng thuộc Dự án 661 trước đây chuyển sang (bao gồm cả khoảnh 2 và 3 của tiểu khu 244). Dựa vào “lá bùa” đề án quy hoạch 3 loại rừng của Hội đồng nhân dân tỉnh vừa được ban hành, ông Lộc giải thích vòng vo rằng, các vị trí đất rừng nêu trên không thể gọi là “rừng tự nhiên” vì đã được chuyển đổi quy hoạch (trên giấy) thành rừng sản xuất(?). Tuy nhiên, trước đó không lâu, đích thân ông Trần Quốc Hùng - Phó giám đốc Ban Quản lý rừng phòng hộ Bắc Hải Vân - lại ký văn bản yêu cầu hạt Kiểm lâm Phú Lộc phối hợp xử lý nghiêm hành vi vi phạm Luật Bảo vệ rừng, với lý do: “Trên địa bàn của Ban Quản lý đang xảy ra tình trạng tự ý lấn chiếm, phát quang để lấy đất lâm nghiệp trồng rừng của một số hộ dân thuộc tiểu khu 244, với tính chất, quy mô lớn và xảy ra nhiều nơi”.

Trách nhiệm thuộc về ai?

Tiếp xúc với chúng tôi, ông Trần Văn Lộc tìm cách đùn đẩy trách nhiệm quản lý và bảo vệ rừng tại vùng núi Phú Gia cho chính quyền địa phương. Ông Lộc tỏ thái độ quan liêu rằng, đất rừng bị lấn chiếm đến đâu, Ban Quản lý mới phối hợp xử lý đến đó mà không thể có giải pháp ngăn chặn(?). Còn phía UBND thị trấn Lăng Cô lại lấy lý do đất rừng chưa được bàn giao cho địa phương, nên khăng khăng “quy” trách nhiệm cho Ban Quản lý rừng phòng hộ Bắc Hải Vân và hạt Kiểm lâm Phú Lộc.

Tại đây, từng có những khoảnh rừng tự nhiên, rừng phục hồi đẹp mắt đúng ra phải được bảo vệ để phát triển du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng tương lai tại Lăng Cô. Trong buổi gặp mặt đầu Xuân Mậu Tý - 2008 của các nhà đầu tư du lịch với lãnh đạo huyện Phú Lộc, các nhà đầu tư đều có chung quan điểm: Lăng Cô có bãi biển đẹp thôi là chưa đủ, một trong những vấn đề quan trọng là giữ gìn bảo vệ môi trường, nhất là rừng. Thế nhưng thật đáng buồn do tình trạng “cha chung không ai khóc” nên diện tích rừng bị xâm chiếm tại Phú Gia từ những đám nhỏ ban đầu nay đã lan ra trên diện rộng và có dấu hiệu bị bỏ mặc.

Phạt tiền để được trồng rừng trên đất lấn chiếm

Theo xác định bước đầu của UBND thị trấn Lăng Cô, hiện có khoảng mười hộ dân tham gia lấn chiếm đất rừng tại vùng nam đèo Phú Gia. Bình quân, mỗi trường hợp tự ý thâu tóm từ 2 đến 4ha đất rừng. Điển hình là trường hợp ông Lương Bình, ở thôn Lập An, thị trấn Lăng Cô xâm chiếm 4ha đất rừng đã bị UBND huyện Phú Lộc xử phạt hành chính 15 triệu đồng vì “vi phạm về quản lý, bảo vệ rừng và quản lý lâm sản”. Nhiều trường hợp vi phạm khác đã được lập hồ sơ, nhưng danh tính và hành vi cụ thể vẫn được Ban Quản lý rừng phòng hộ Bắc Hải Vân cố tình che giấu, với những lý do bất bình thường. Ông Lê Văn Tình - Chủ tịch UBND thị trấn Lăng Cô - tỏ vẻ bức xúc: “Chúng tôi đang ráo riết xác minh mối quan hệ và kiểm tra ai đã đứng đằng sau những trường hợp lấn chiếm đất rừng tại Phú Gia thời gian qua”. Tuy bị xử phạt hành chính khá nặng, nhưng số diện tích đất rừng mà ông Lương Bình công khai lấn chiếm hiện đã được “phủ kín” trở lại bằng cây bạch đàn con mới trồng. Kiểu “phạt để tồn tại” nêu trên khiến dư luận lo ngại, nguy cơ chặt phá rừng, lấn chiếm đất công tại núi Phú Gia sẽ ngày càng lan rộng.

Có một thực tế phũ phàng đang tồn tại ở địa phương này, đó là khi hàng chục hộ dân nghèo chuyên nghề nung vôi ngay dưới chân đèo Phú Gia vẫn chưa biết tìm đâu mảnh đất cắm dùi do phải chuyển đổi nghề nghiệp vì tương lai chung của một đô thị du lịch Lăng Cô “không khói” thì tại Lăng Cô, rừng, đất rừng đang bị xà xẻo từng ngày và đứng trước nguy cơ rơi vào tay các “đại gia” lắm tiền nhiều của.

Bài, ảnh: Quân Bình