Quy định chặt để bảo đảm chất lượng đầu ra

QĐND Online - Sớm ban hành Luật Giáo dục đại học (GDĐH) là yêu cầu cấp thiết, nhằm tạo cơ sở pháp lý vững chắc, thống nhất cho sự phát triển và thực hiện các mục tiêu của giáo dục đại học. Tuy nhiên, qua thảo luận ở tổ sáng 4-11, nhiều đại biểu quốc hội cho rằng, cần bổ sung và quy định cụ thể để bảo đảm được chất lượng giáo dục đại học…

Theo đánh giá của Uỷ ban Văn hoá, Giáo dục, Thanh niên, Thiếu niên và Nhi đồng của Quốc hội, việc xây dựng dự thảo Luật GDĐH bảo đảm đúng trình tự, thủ tục, phù hợp với Hiến pháp; nội dung cơ bản không mâu thuẫn với hệ thống pháp luật hiện hành; hầu hết các vấn đề lớn của GDĐH đã được đề cập trong dự thảo luật; một số quy định trong các văn bản dưới luật về tổ chức, tài chính tài sản, đào tạo, nghiên cứu khoa học, hợp tác quốc tế,… được thực tiễn kiểm nghiệm và có tính ổn định đã được pháp điển hóa.

Đại biểu Nguyên Thanh Phương (đoàn Cần Thơ) phát biểu ý kiến

Tuy nhiên, dự thảo luật vẫn chưa thể chế hóa rõ ràng một số chủ trương, chính sách lớn, chưa giải quyết thấu đáo, triệt để một số vấn đề quan trọng như phân tầng các cơ sở GDĐH, quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm của cơ sở GDĐH, cơ chế, chính sách đối với các cơ sở GDĐH tư thục phi lợi nhuận và các cơ sở GDĐH tư thục vì lợi nhuận hợp lý,… Đồng thời dự thảo luật, chưa xử lý tốt mối quan hệ giữa Luật Giáo dục hiện hành (luật chung) và Luật GDĐH (luật chuyên ngành); một số điều, khoản thay vì phải được quy định cụ thể ngay trong luật lại được giao cho các văn bản dưới luật, sẽ gây khó khăn và chậm trễ cho việc triển khai thi hành luật trong thực tiễn.

Đại biểu Đặng Thành Tâm (đoàn TP Hồ Chí Minh) chỉ ra, việc xã hội hoá giáo dục đại học đang được tiến hành mạnh, hiện nay, nước ta đã có nhiều đại học tư thục. Tuy nhiên, trong dự thảo luật lại không thấy chương nào quy định về đại học tư thục. Đây là nội dung cần sớm bổ sung vào dự thảo để phù hợp với mục tiêu xã hội hoá.

Cũng nói về đại học tư thục, đại biểu Nguyễn Thanh Hải (đoàn Hoà Bình) cho rằng, Nhà nước cũng cần có đầu tư cho đại học tư thục. Nhiều đại biểu cũng đồng tình với ý kiến này với lý do, thực chất việc hỗ trợ, đầu tư cho đại học công hiện nay là việc hỗ trợ cho sinh viên, để đào tạo ra trí thức cho đất nước. Cũng là sinh viên, nhưng khi học ở trường đại học tư thục lại không nhận được hỗ trợ này. Đây là vấn đề cần xem xét, điều chỉnh lại theo hướng vì mục tiêu đào tạo trí thức, nhân tài cho đất nước.

Tại buổi thảo luận, nhiều đại biểu lo lắng về tình trạng chất lượng đào tạo sinh viên hiện nay. Đại biểu Nguyên Thanh Phương (đoàn Cần Thơ) và đại biểu Phạm Thị Trung (đoàn Kon Tum) đều cho rằng, tình trạng đào tạo đại học của Việt Nam hiện nay là “đầu vào chặt, đầu ra lỏng”. Trong giáo dục đại học hiện nay, quá tập trung cho việc tuyển đầu vào mà không quản lý được chất lượng đầu ra. Thực tế này khá trái ngược với việc đào tạo đại học trên thế giới, dễ đầu vào trong khi rất chặt chẽ ở đầu ra.

Đánh giá về dự thảo luật, Uỷ ban Văn hoá, Giáo dục, Thanh niên, Thiếu niên và Nhi đồng nhấn mạnh: Dự thảo luật đã chú trọng tới nội dung kiểm định chất lượng đào tạo với việc dành một chương (Chương VII) quy định về bảo đảm chất lượng đào tạo và kiểm định chất lượng GDĐH. Tuy nhiên, các quy định liên quan đến vấn đề này trong Dự thảo Luật mới chỉ dừng lại ở mức độ đề ra các nguyên tắc cơ bản và khái quát, chưa đủ cụ thể và cũng chưa đề cập rõ trách nhiệm, quyền hạn của cơ sở GDĐH trong công tác kiểm định chất lượng đào tạo.

Ủy ban đề nghị, quy định việc tham gia kiểm định chất lượng đào tạo là bắt buộc đối với cơ sở GDĐH và áp dụng các hình thức kiểm định chất lượng bắt buộc, kiểm định chất lượng tự nguyện theo hướng việc kiểm định chất lượng đào tạo phục vụ nhu cầu quản lý của nhà nước thì do cơ quan quản lý nhà nước về GDĐH chỉ định, còn việc kiểm định nhằm bảo đảm và nâng cao chất lượng đào tạo thì cơ sở GDĐH tự lựa chọn về thời điểm và tổ chức kiểm định chất lượng giáo dục. Cần quy định rõ trong luật về quy trình, chu kỳ kiểm định, quy trình công khai hóa kết quả kiểm định chất lượng đào tạo; chính sách ưu tiên, khuyến khích cơ sở GDĐH tham gia kiểm định chất lượng đào tạo; quy định việc sử dụng kết quả kiểm định làm căn cứ để phân loại chất lượng đào tạo của cơ sở GDĐH, trên cơ sở đó có chính sách đầu tư, giao nhiệm vụ đào tạo, nghiên cứu KH-CN và trao quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm cho cơ sở GDĐH cũng như chế tài đối với cơ sở GDĐH không đạt yêu cầu kiểm định chất lượng đào tạo. Ngoài ra, cần có các quy định cụ thể hơn về điều kiện thành lập và thẩm quyền công nhận, cho phép hoạt động đối với các cơ sở kiểm định chất lượng giáo dục độc lập; việc công nhận kết quả kiểm định chất lượng đào tạo giữa các tổ chức kiểm định chất lượng giáo dục; giải quyết tranh chấp về kết quả kiểm định chất lượng đào tạo; công tác đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ kiểm định viên...

Bài và ảnh: Xuân Dũng