Thông hầm metro, bước tiến giao thông Hà Nội

Hoàn thành khoan 4km hầm tuyến Nhổn-ga Hà Nội

Tính đến thời điểm hiện tại, TP Hà Nội đang vận hành 2 tuyến ĐSĐT gồm Cát Linh-Hà Đông và đoạn trên cao tuyến Nhổn-ga Hà Nội. Trong khi 13km tuyến ĐSĐT Cát Linh-Hà Đông đã được đưa vào khai thác từ năm 2021, thì tuyến ĐSĐT Nhổn-ga Hà Nội mới vận hành 8,5km đoạn trên cao (Nhổn-Cầu Giấy) từ năm 2024, còn đoạn dưới ngầm (Cầu Giấy-ga Hà Nội) dài 4km vẫn đang trong quá trình thi công.  

Với sự nỗ lực của các đơn vị liên quan, ngày 13-4 đã đánh dấu cột mốc quan trọng của dự án tuyến ĐSĐT Nhổn-ga Hà Nội khi máy đào hầm TBM (Tunnel Boring Machine) số 2 mang tên “Táo bạo” đã chính thức về đích an toàn tại ga ngầm S12 (ga Hà Nội). Đây là chiếc máy TBM cuối cùng hoàn thành hành trình khoan hầm dài 4km, đi qua 4 ga ngầm là S9 (Kim Mã), S10 (Cát Linh), S11 (Văn Miếu) và S12 (ga Hà Nội). Sự kiện được các chuyên gia đánh giá không chỉ có ý nghĩa quan trọng trong tiến độ chung của dự án mà còn khẳng định năng lực của chủ đầu tư và các nhà thầu Việt Nam trong việc làm chủ công nghệ thi công hầm đô thị phức tạp.

Máy đào hầm TBM số 2 về đích an toàn tại ga ngầm S12. Ảnh do Ban Quản lý Đường sắt đô thị Hà Nội cung cấp

Theo thông tin từ Ban Quản lý Đường sắt đô thị Hà Nội, máy đào hầm TBM 2 “Táo bạo” bắt đầu hành trình từ ga S9 vào ngày 3-2-2025. Máy đã liên tục vượt qua các ga S10 vào ngày 15-9-2025, ga S11 vào ngày 13-1-2026 và đến ngày 13-4-2026, máy TBM 2 đã hoàn thành công tác thi công toàn bộ hầm. 

Trong suốt hành trình của mình, máy TBM 2 đã hoạt động an toàn, lắp đặt hàng nghìn vòng vỏ hầm (segment), tuân thủ nghiêm ngặt các tiêu chuẩn kỹ thuật, bảo đảm an toàn cho các công trình trên mặt đất, đặc biệt khi đi qua các khu vực đông dân cư và có nhiều công trình di sản. Cùng với việc máy TBM 1 mang tên “Thần tốc” đã hoàn thành khoan ống hầm số 1 vào ngày 1-12-2025, sự kiện máy TBM 2 “Táo bạo” về đích đã chính thức nối thông toàn bộ các tuyến hầm của dự án. Sau khi hoàn thành công tác khoan hầm, các máy TBM sẽ được tháo dỡ, bàn giao mặt bằng để các gói thầu thiết bị tiến hành lắp đặt và thử nghiệm. Cùng với đó, dự án tiếp tục thi công các hạng mục kết cấu còn lại trong hầm, hoàn thiện dốc hạ ngầm (RAMP), các ga ngầm, đường chuyển làn, gara và thi công hoàn thiện đường ven hồ Thủ Lệ...

Ban Quản lý Đường sắt đô thị Hà Nội cho biết, dự án tuyến ĐSĐT Nhổn-ga Hà Nội là dự án giao thông trọng điểm của Thủ đô, góp phần giảm ùn tắc giao thông, cải thiện hệ thống vận tải công cộng, bảo vệ môi trường và thúc đẩy phát triển đô thị bền vững. Trong suốt quá trình thi công, lực lượng chức năng đã sử dụng hệ thống quan trắc địa kỹ thuật để liên tục theo dõi tình hình dịch chuyển và sụt lún của mặt đất, cũng như tình trạng ổn định của các công trình trên bề mặt. Tuy gặp nhiều thách thức kỹ thuật và khó khăn trong quá trình thi công nhưng các đơn vị đã phối hợp chặt chẽ, kịp thời khắc phục và xử lý triệt để, bảo đảm an toàn cho người dân và công trình.

Đoạn ngầm tuyến Nhổn-ga Hà Nội dự kiến vận hành từ cuối năm 2027

Bên cạnh việc tăng tốc hoàn thành đoạn ngầm tuyến ĐSĐT Nhổn-ga Hà Nội để đưa vào hoạt động, ngành ĐSĐT Thủ đô cũng tập trung nâng cao chất lượng vận hành trên các tuyến metro đang hoạt động. Theo Công ty TNHH Một thành viên Đường sắt Hà Nội (Hà Nội metro), trong quý I-2026, tổng số lượt tàu vận hành đạt trên 39.900 lượt. Tổng quãng đường vận hành đạt hơn 433.000km. Lượng hành khách đạt hơn 4,85 triệu lượt, tăng gần 3% so với cùng kỳ. 

Bên cạnh đó, TP Hà Nội tiếp tục triển khai các dự án metro mới để hoàn thiện mạng lưới ĐSĐT của thành phố, phục vụ thuận tiện nhu cầu đi lại của người dân. Theo quy hoạch đến năm 2030, Hà Nội dự kiến hoàn thành 8 tuyến và đoạn tuyến ĐSĐT với tổng chiều dài khoảng 130km. Đến năm 2045, tầm nhìn đến năm 2065 thành phố sẽ có 15 tuyến ĐSĐT với tổng chiều dài 617km. Để đạt được các mục tiêu đề ra, cuối năm 2025, TP Hà Nội đã đồng thời khởi công thêm 2 tuyến metro là Văn Cao-Hòa Lạc và Nam Thăng Long-Trần Hưng Đạo.

Tuyến Văn Cao-Hòa Lạc có chiều dài khoảng 39,6km, gồm các đoạn đi ngầm, đi trên cao và mặt đất. Tuyến đi qua các phường: Tây Hồ, Ngọc Hà, Giảng Võ, Láng, Yên Hòa, Từ Liêm, Đại Mỗ, Tây Mỗ, Xuân Phương; các xã: Sơn Đồng, Dương Hòa, An Khánh, Quốc Oai, Kiều Phú, Tây Phương, Hạ Bằng, Yên Xuân, Hòa Lạc thuộc TP Hà Nội. Sau khi hoàn thành, dự án sẽ kết nối khu vực trung tâm Thủ đô với hành lang phát triển phía Tây, nơi tập trung Khu công nghệ cao Hòa Lạc, các đô thị vệ tinh và hệ thống giáo dục, nghiên cứu lớn của Hà Nội. 

Trong khi đó, tuyến Nam Thăng Long-Trần Hưng Đạo đi qua các khu vực lõi đô thị, dân cư đông đúc có nhu cầu đi lại lớn, góp phần giảm tải cho hệ thống giao thông đường bộ, đặc biệt tại các trục xuyên tâm và khu vực trung tâm lịch sử. Tuyến có chiều dài gần 11km với 10 nhà ga tại các điểm: Xuân Đỉnh, Ngoại Giao Đoàn, Tây Hồ Tây, Bưởi, Quần Ngựa, Bách Thảo, Hồ Tây, Hàng Đậu, Hoàn Kiếm và Trần Hưng Đạo. Theo kế hoạch, dự án sẽ hoàn thành và đưa vào khai thác thương mại trong năm 2029.

Việc khởi công thêm 2 tuyến ĐSĐT là dấu mốc khẳng định quyết tâm chính trị của TP Hà Nội trong việc xây dựng, phát triển mạng lưới ĐSĐT trở thành trụ cột của hệ thống giao thông công cộng. Sau giai đoạn vận hành ổn định và từng bước tạo thói quen đi lại bằng tàu điện metro của người dân với các tuyến hiện có, việc khởi công thêm các tuyến mới cho thấy Hà Nội đang phát triển mạng lưới ĐSĐT một cách bài bản mang tầm nhìn chiến lược.