Là một giáo viên tôi có một vài góp ý nhỏ cho quy chế thi mới được áp dụng trong kỳ thi vừa qua như sau:

Bàn luận sau khi hoàn thành bài thi. Ảnh: Xuân Dũng

1 - Điều 21, khoản 12 về trách nhiệm của thí sinh (quy chế thi tốt nghiệp THPT được áp dụng kỳ thi vừa qua) có nêu: “Đối với môn thi tự luận, thí sinh chỉ được ra khỏi phòng thi khi hết 2/3 thời gian làm bài của môn thi và phải nộp bài thi kèm theo đề thi, giấy nháp”. Trong thực tế, ở kỳ thi tốt nghiệp vừa rồi, các hội đồng thi thực hiện không thống nhất điều khoản trên. Nhiều hội đồng thi hiểu: hết 2/3 thời gian làm bài (đối với các môn tự luận) thì thí sinh chỉ được phép đi ra uống nước, vệ sinh... xong rồi quay trở lại phòng thi ngồi hoặc tiếp tục làm bài cho đến hết thời gian làm bài, có lệnh thu bài, nộp bài thì mới được ra về. Có hội đồng thi lại hiểu: hết 2/3 thời gian làm bài (đối với các môn tự luận) thì thí sinh không chỉ được phép đi ra uống nước, vệ sinh... mà còn được nộp bài, đề thi, giấy nháp (nếu như đã làm xong), đi ra trước, không phải quay trở lại phòng thi nữa. Thực hiện theo hướng thứ hai thường gây mất trật tự, nhốn nháo khu vực thi, hội đồng thi khó kiểm soát được diễn biến thí sinh ra sớm, ảnh hưởng không tốt đến tâm lý các thí sinh vẫn còn làm bài trong phòng thi khi thời gian làm bài chưa hết. Thực tế này đã từng xảy ra ở nhiều hội đồng thi trong kỳ thi tốt nghiệp vừa qua. Do điều khoản đó của quy chế thi chưa xác định cụ thể, rõ ràng nên ở từng hội đồng thi có cách hiểu và thực hiện khác nhau như thế. Chúng tôi đề nghị Bộ Giáo dục-Đào tạo cần nghiêm túc xem xét điều chỉnh lại điều khoản ấy theo hướng rõ ràng, hợp lý như sau: “Đối với môn thi tự luận, thí sinh chỉ được ra khỏi phòng thi khi hết 2/3 thời gian làm bài của môn thi, phải nộp bài thi kèm theo đề thi, giấy nháp và phải quay trở lại phòng thi cho đến khi hết thời gian làm bài môn thi đó”.

2 - Thực tế, trong nhiều kỳ thi tốt nghiệp THPT thường xảy ra trường hợp khi làm bài tờ giấy thi bị bẩn, xóa bỏ nhiều, không ưng ý, thí sinh xin thay tờ giấy thi khác, làm lại từ đầu. Vậy thì trong trường hợp đó giám thị xử lý như thế nào đây? Do trong quy chế thi không nêu tình huống và hướng giải quyết tình huống ấy nên mỗi giám thị có cách làm riêng của mình, có người không thu tờ giấy thi làm hỏng đó, để cho thí sinh tự xử lý, có người thì thu để trên bàn giám thị hoặc đem bỏ đi. Cách xử lý của thanh tra ủy quyền của Bộ khi phát hiện trường hợp đó cũng thiếu thống nhất, người thì yêu cầu giám thị thu lại tờ giấy thi, người thì lập biên bản giám thị khi để cho thí sinh tự xử lý, đem ném vứt tờ giấy thi hỏng vào sọt rác khi hết thời gian làm bài, được phép ra về. Để giải quyết thấu đáo, thống nhất các trường hợp nêu trên thì quy chế thi tốt nghiệp THPT của Bộ ở các năm tới phải bổ sung thêm cách xử lý cho những trường hợp đó. Theo chúng tôi ý này nên ghi thêm vào mục 11, điều 21, nói về trách nhiệm của thí sinh như sau: nếu trong trường hợp thí sinh thay tờ giấy khác, thì tờ giấy thi hỏng, bỏ trước phải đem nộp lại ngay cho giám thị, giám thị có trách nhiệm quản lý và nộp lại cho lãnh đạo hội đồng thi sau buổi thi kết thúc.

3 - Đối với thí sinh tự do ngoài các hồ sơ quy định như học sinh đang học lớp 12 thì phải có thêm: Đơn xin dự kỳ thi tốt nghiệp THPT + Giấy xác nhận của trường THPT nơi học lớp 12 hoặc nơi đăng ký dự thi và xác nhận không trong thời gian bị kỷ luật cấm thi (tại khoản 1b, điều 11 về Hồ sơ dự thi). Quy định như vậy đối với thí sinh tự do là sơ hở, thiếu chặt chẽ, nhà trường làm sao biết được trong thời gian ở nhà, địa phương thí sinh tự do đã làm gì, có đủ điều kiện để dự thi hay không? Cho nên, ngoài các loại hồ sơ, giấy tờ nêu trên, thí sinh tự do rất cần: Giấy chứng thực của chính quyền địa phương, nội dung ghi rõ: trong thời gian ở địa phương thí sinh đó không vi phạm pháp luật, không trong thời gian bị truy cứu trách nhiệm hình sự.

4 - Trong tờ giấy bọc bài thi, Bộ Giáo dục-Đào tạo có thâu tóm vắn tắt công việc của các giám thị. Ở mục 11, phần 2 và mục 21, phần 3 có sự chồng chéo, mâu thuẫn nhau, khiến giám thị không biết nên thực hiện mục nào cho phải. Mục 11, Bộ yêu cầu giám thị, trong thời gian làm bài, cho thí sinh ký tên vào tờ ghi tên, ghi điểm. Đến mục 21 (phần hết thời gian làm bài), Bộ lại quy định thí sinh nộp bài thi cho giám thị 2 và ký tên vào tờ ghi tên, ghi điểm. Đã ký trước đó rồi thôi, còn chỗ đâu để thí sinh ký nữa? Chúng tôi đề nghị Bộ nên xem xét và loại bỏ mục gây chồng chéo, mâu thuẫn trên trong tờ giấy bọc bài thi.

ĐỖ TẤN NGỌC