Phân cấp, nhưng không “khoán trắng”

CSGT công an tỉnh tập huấn cho công an xã thuộc huyện Hậu Lộc.

Lực lượng cảnh sát giao thông (CSGT) ở Thanh Hóa tuy đã được tăng cường, nhưng vẫn mỏng so với địa bàn của một tỉnh lớn với 27 huyện, thị xã, thành phố, hơn 3,7 triệu dân. Chỉ riêng việc quán xuyến các tuyến quốc lộ, tỉnh lộ, đường liên huyện, CSGT của tỉnh và các huyện, thị xã cũng đã rất vất vả, trong khi dân số khu vực nông thôn chiếm hơn 90%, hệ thống đường liên thôn, liên xã (hơn 16.300km) chiếm hơn 90% tổng chiều dài đường bộ toàn tỉnh, 4/5 số xe máy đăng ký, hoạt động ở địa bàn nông thôn, nhưng hầu như CSGT chưa có điều kiện “với tới”.

Trên các tuyến đường nông thôn, người dân điều khiển xe máy không có bằng lái, xe không biển kiểm soát, chở quá số người quy định… diễn ra khá phổ biến. Nhiều người vẫn quen với suy nghĩ: Đường làng đâu có CSGT kiểm tra, xử phạt. Theo trung tá Đào Đức Minh, Trưởng Phòng Cảnh sát giao thông đường bộ-đường sắt Công an tỉnh: Người dân khu vực nông thôn điều khiển phương tiện tham gia giao thông, nhất là trên các tuyến quốc lộ, tỉnh lộ thường vi phạm trật tự an toàn giao thông (TTATGT) dẫn đến tai nạn giao thông (TNGT) chiếm tỷ lệ cao, nhiều vụ nghiêm trọng; tai nạn, va quệt giao thông ở các tuyến đường thôn, xã cũng gia tăng… trong khi lực lượng công an cơ sở chưa được hướng dẫn cụ thể để kiểm tra, xử lý, ngăn chặn...

Từ thực tế địa phương và trên cơ sở các văn bản, quy định của Nhà nước, cuối năm 2006, Giám đốc công an tỉnh Thanh Hóa ban hành hướng dẫn số 144 về xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực TTATGT đường bộ của lực lượng công an xã, thị trấn, theo đó trưởng, phó công an xã và công an viên có chức năng, nhiệm vụ kiểm tra, xử lý các vi phạm hành chính về TTATGT theo thẩm quyền trong phạm vi quản lý của địa phương. Đây chính là “chìa khóa” để cấp ủy, chính quyền, công an cơ sở và cả hệ thống chính trị ở xã, thị trấn thực sự “vào cuộc”, tránh tình trạng hô hào chung chung…

Để dân hiểu, dân ủng hộ

Theo thượng tá Nguyễn Văn Bính, Phó giám đốc Công an tỉnh: Thanh Hóa có 614 xã, thị trấn với hơn 90% dân số ở nông thôn và cũng có tới 1/3 số vụ TNGT xảy ra ở địa bàn thôn, xã. Với hơn 7.500 trưởng, phó công an xã và công an viên, gắn bó chặt chẽ với địa bàn dân cư, quản lý trực tiếp nhiều lái xe và chủ phương tiện, gần 200 “bến xe gia đình”, nếu huy động lực lượng này “vào cuộc” sẽ mang lại hiệu quả lớn, tất nhiên phải thực hiện đúng chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và quy định của pháp luật...

Đây là cách làm mới, do vậy, điều quan trọng trước tiên là phải tuyên truyền, vận động đến từng thôn xóm, gia đình để người dân hiểu, tự giác chấp hành và ủng hộ lực lượng công an xã thực hiện. Các huyện tổ chức tập huấn, quán triệt cho 100% cán bộ chủ chốt UBND, trưởng, phó công an xã, công an viên, đặc biệt là chức năng nhiệm vụ, thẩm quyền xử lý, trình tự thủ tục tiến hành, hạn chế thấp nhất các trường hợp làm sai quy định. 7 huyện được Công an tỉnh chọn làm điểm, mỗi huyện, thị xã lại chọn từ 2 đến 4 xã, thị trấn để chỉ đạo thí điểm. Tuy vậy, thời gian đầu không ít người dân còn lạ lẫm khi thấy công an xã ra đường tuần tra, xử lý vi phạm, có trường hợp chống đối, không chấp hành... Giám đốc công an tỉnh lập các đoàn kiểm tra thực tế tại các xã, thị trấn, phát hiện, chấn chỉnh, tháo gỡ kịp thời những vướng mắc, tồn tại; phân công cụ thể tuyến đường, địa bàn quản lý, phương pháp phát hiện, kiểm tra, xử lý cũng như các hành vi vi phạm về trật tự công cộng, TTATGT công an xã được phép kiểm tra, xử lý… Công an xã tập trung giải quyết vi phạm đối với xe mô-tô, xe công nông, xe thô sơ, tự chế; các hành vi lấn chiếm hành lang an toàn, gây cản trở giao thông… trên địa bàn.

Chủ tịch UBND xã Minh Lộc (huỵên Hậu Lộc) Vũ Huy Đăng và Trưởng công an xã Lê Xuân Ứng rất nhiệt tình, tâm đắc với công tác này. Theo các anh, để thành công, trước hết phải tuyên truyền, chuẩn bị tư tưởng cho người dân, đặc biệt là các đối tượng tham gia giao thông. Điều đáng mừng là đến nay, việc công an xã “làm an toàn giao thông” đã được sự ủng hộ của tuyệt đại đa số người dân, bởi chính họ nhận thấy việc làm của chính quyền, công an xã là vì dân, giảm tai nạn, thương vong cho dân. Các trường hợp vi phạm, ngoài việc bị xử lý, xã còn thông báo trên hệ thống truyền thanh, có tác dụng giáo dục, răn đe, phòng ngừa tốt.

Nhiều bậc cha mẹ sắm xe máy cho con, nhưng luôn canh cánh nỗi lo mất an toàn, nay có công an xã làm nhiệm vụ trên đường cảm thấy an tâm hơn. Cũng không còn là “chuyện lạ” khi các mẹ, các chị nhắc chồng, con đi xe máy nhớ mang theo mũ bảo hiểm; không uống rượu, bia say, phóng nhanh, vượt ẩu, chở 2-3 người; không điều khiển xe máy khi chưa có bằng lái… Các vi phạm mất an toàn giao thông ở thôn, xã giảm hẳn, có thêm nhiều tuyến đường tự quản, an toàn của thôn xóm, dòng họ, của đoàn thanh niên, hội cựu chiến binh… Ông Chủ tịch UBND xã Nga An (huyện Nga Sơn) còn “cam kết”: Ngay cả mùa gặt, chính quyền cũng sẽ không để bà con phơi rơm rạ gây cản trở, mất an toàn giao thông…

Không “khoán trắng”

Sáu tháng thực hiện hướng dẫn 144, công an xã ở Thanh Hóa đã phát hiện, lập biên bản gần 5.500 trường hợp vi phạm TTATGT, tạm giữ 169 phương tiện, phạt tiền gần 2.400 trường hợp, nhắc nhở, cảnh cáo hơn 3.000 trường hợp. Nhiều xã, thị trấn còn thống kê, đưa vào quản lý toàn bộ số phương tiện ô tô, xe máy trên địa bàn. Có huyện đầu tư cả trăm triệu đồng in ấn tài liệu tuyên truyền, lắp đặt, bổ sung biển báo giao thông trên các tuyến đường thôn, xã… Đặc biệt, gần 200 “bến xe gia đình” trên địa bàn các huyện, thị xã được rà soát, quản lý; công an xã thường xuyên kiểm tra lượng hành khách, ghi sổ nhật trình, ngăn chặn tình trạng xe lèn khách ngay từ khi xuất bến…

Ông Hoàng Văn Phượng, Phó chủ tịch UBND huyện Hậu Lộc khẳng định: Cách làm của Thanh Hóa thực sự đề cao vai trò của cấp ủy, chính quyền, công an, các ban, ngành, đoàn thể xã, thị trấn trong bảo đảm TTATGT từ cơ sở, tránh tình trạng thụ động, ỷ lại cho ban an toàn giao thông và công an huyện, tỉnh. Tuy nhiên, để công an xã hoàn thành tốt nhiệm vụ, cần sớm cấp phát thống nhất trang bị, phương tiện làm việc cho công an xã, có chế độ bồi dưỡng thỏa đáng để anh em gắn bó với nhiệm vụ.

Công an tỉnh đã phân cấp, quy định rõ trách nhiệm, tuyến đường, địa bàn đối với lực lượng CSGT cấp tỉnh, CSGT-trật tự cấp huyện, thị xã và công an xã, thị trấn, nhằm tránh chồng chéo, gây phiền hà cho người, phương tiện tham gia giao thông. Tuy nhiên, việc phân cấp không có nghĩa là “khoán trắng”, mà lực lượng cấp trên thường xuyên chỉ đạo, phối hợp tuần tra kiểm soát, xử lý vi phạm, không bỏ trống địa bàn, tuyến đường. Sự phối hợp này càng cần thiết, có hiệu quả trong giải quyết các tuyến, địa bàn trọng điểm, phức tạp; kiềm chế TNGT ở các “điểm đen”, trong những thời điểm nhu cầu đi lại của người dân tăng đột biến.

Bài và ảnh: PHẠM QUÂN - LONG THANH