Nhiều điều bất an

Hiện trường vụ cháy tầng hầm chung cư 17 tầng, Cầu Diễn, Từ Liêm, Hà Nội.

Trang, thiết bị có cũng như không

Qua khảo sát chúng tôi nhận thấy, công tác phòng cháy, chữa cháy (PCCC) hiện nay ở các chung cư cao tầng đang có sự phân biệt giữa nhà kinh doanh và loại nhà cho... tái định cư. Tại các khu đô thị Linh Đàm, Vĩnh Phúc, Nam Trung Yên, Dịch Vọng... đều được bố trí đầy đủ hệ thống PCCC như bình bọt, ống nước, hệ thống chuông báo cháy (có nơi tự động), bể nước phục vụ riêng cho PCCC theo quy định. Thế nhưng, tại một số nơi những thiết bị đó đã được tháo đi, để dồn vào một nơi... ít người biết.

Tại các khu nhà tái định cư, hộp chứa đồ cứu hỏa hầu như trống rỗng, còn hệ thống báo cháy tự động thì đã bị ngắt. Nhà để xe thường là dưới tầng một, không có khu nhà cao tầng nào có đất để làm nhà để xe ở ngoài sân. Trong nhà xe, rất khó tìm được các đồ dùng chữa cháy, bởi hầu hết đã được cất kỹ. Nói chung, việc bảo đảm PCCC ở các khu chung cư phục vụ cho tái định cư kém xa so với các khu chung cư xây để kinh doanh.

Một bảo vệ ở khu tái định cư Đền Lừ cho biết: “Nhà mới đưa vào sử dụng được vài tháng, nhưng một số dụng cụ chữa cháy đã bị kẻ gian lấy cắp. Để an toàn tài sản, lực lượng bảo vệ đã chủ động cất hết vào kho, bao giờ cần dùng thì lại lấy ra”. Các Ban quản lý chung cư Vĩnh Phúc, Đền Lừ... cho biết thêm, hệ thống báo cháy tự động ở chung cư có nhiều chuyện bi hài. Nhiều nhà còn đun bếp than, vì thế lúc nấu nướng họ không quan sát và hệ thống báo cháy tự động kêu liên hồi, nhưng khi chạy đến nơi thì chỉ có khói, chưa có lửa. Nhiều lần như thế khiến mọi người chủ quan. Cuối cùng bảo vệ các tòa nhà đã chọn biện pháp rất nguy hiểm là ngắt bỏ hệ thống báo cháy cho đỡ... nhức đầu!

Đâu rồi trách nhiệm của nhà quản lý?

Trở lại vụ cháy tầng hầm tòa nhà A chung cư 17 tầng, khu Mỹ Đình 1, nếu không được Cảnh sát PCCC huyện Từ Liêm ứng cứu thì hơn 30 xe ô tô để tại tầng hầm, cộng với hơn 200 lít dầu và 2 máy phát điện dự phòng đã phát nổ và đây sẽ là vụ hỏa hoạn thảm khốc.

Bức xúc trước những bất cập trong công tác PCCC, ngày 8-7-2008 vừa qua, 256 hộ (hơn 1.000 nhân khẩu) đang sinh sống tại khu chung cư đã có đơn kiến nghị đến cơ quan chức năng. Qua nội dung đơn phản ánh và trao đổi với một số người dân cho thấy, lực lượng bảo vệ khu chung cư quá mỏng, rất lúng túng khi có tình huống và thiếu tinh thần trách nhiệm. Khi xảy ra cháy, tại khu nhà 17 tầng (chung cư Mỹ Đình 1) chỉ có 2 nhân viên bảo vệ, nhưng đám cháy lại do người dân phát hiện và gọi điện báo cứu hỏa chứ không phải hai nhân viên bảo vệ(?!). Bộ máy quản lý của Xí nghiệp quản lý nhà Ba Đình trình độ tổ chức và quản lý cũng bộc lộ nhiều hạn chế. Khi hỏa hoạn xảy ra, người dân đã gọi điện báo cho ông Giám đốc Kiều Thanh Vân ba lần nhưng ông trả lời là “Nhầm máy(?). Chỉ khi ông Quân, Trưởng ban Quản lý dự án khu vực Cầu Diễn gọi điện báo gay gắt thì ông Vân mới đến. Chủ đầu tư nói chung và bà Cấn Thị Thanh Huyền, Tổng giám đốc Công ty nói riêng cũng chưa thực sự quan tâm đúng mức tới việc chăm sóc khách hàng và những kiến nghị chính đáng, hợp pháp của cư dân. Hệ thống trang thiết bị, hạ tầng cơ sở phục vụ cho công tác PCCC còn thiếu và bất hợp lý. Đặc biệt là hệ thống đường thông với các chung cư liền kề như An Lạc, Mỹ Đình 2... đến nay vẫn chưa được đấu nối nên rất khó cho việc cơ động lấy nước chữa cháy của xe cứu hỏa ở các chung cư liền kề. Luật quy định khu chung cư phải có bộ máy tự quản, nhưng đến nay ở chung cư này vẫn chưa chính thức thành lập. Toàn bộ cư dân chưa được tập huấn, hướng dẫn những kiến thức tối thiểu về PCCC nên khi có sự cố xảy ra, nhiều người hoảng loạn, mạnh ai nấy chạy. Người không tìm được đường thoát thì leo cả ra ban công rất nguy hiểm. Người thoát được thì chỉ biết tập trung dưới sân nhìn đám cháy hoành hành mà chẳng biết làm gì...

Tuy đám cháy được kịp thời dập tắt, nhưng đây là bài học cảnh tỉnh cho các chủ đầu tư và các cư dân sống tại các chung cư về việc thực hiện nghiêm túc, triệt để Luật PCCC.

Những vấn đề cần được giải quyết

Ông Trần Kim Ngọc, Trưởng ban Quản trị lâm thời, đại diện cho tập thể dân cư đang sinh sống tại chung cư 17 tầng Cầu Diễn đã gửi kiến nghị đến Ban lãnh đạo Tổng công ty Đầu tư và phát triển nhà Hà Nội cùng các cơ quan chức năng nêu các bất cập và những vấn đề cần tập trung giải quyết đối với khu chung cư.

Theo Đại tá Nguyễn Tiến Đạt, Trưởng phòng Cảnh sát PCCC, Công an TP Hà Nội, không phải đến bây giờ mới nhận thấy các bất cập trong PCCC ở các khu chung cư, tuy nhiên, để khắc phục cần phải có sự phối hợp đồng bộ, ra tay quyết liệt của nhiều cấp, nhiều lực lượng và đòi hỏi phải có thời gian. Theo quy định, hiện tại lực lượng Cảnh sát PCCC thành phố Hà Nội chia hạng các tòa nhà cao tầng để tiến hành quản lý, áp dụng các phương pháp PCCC... Về lâu dài, với chung cư Mỹ Đình 1 cũng như với các chung cư cao tầng cần phải kiểm tra, rà soát để hoàn thiện ngay hệ thống phòng, chống cháy, nổ theo quy định của pháp luật. Các cơ quan quản lý làm việc với Phòng cảnh sát PCCC, Công an Thành phố Hà Nội để xây dựng hoàn chỉnh phương án PCCC, làm thêm hệ thống chữa cháy tự động. Các trang, thiết bị PCCC cần được bổ sung đầy đủ và để đúng vị trí. Cần nghiên cứu lại thiết kế các khu nhà, nên mở thêm lối ra cho các tầng hầm làm sao để thuận tiện cho cả công tác chữa cháy và hoạt động cứu hộ, cứu nạn. Cán bộ, nhân viên xí nghiệp quản lý nhà và một bộ phận dân cư phải thường xuyên được tập huấn kiến thức về PCCC. Nên trang bị hệ thống loa phóng thanh để hướng dẫn cư dân sơ tán khi sự cố xảy ra.