QĐND - Theo thống kê của Sở Cảnh sát phòng cháy, chữa cháy (PCCC) Thành phố Hồ Chí Minh, từ năm 2005 đến 2010, trên địa bàn thành phố đã xảy ra gần 2000 vụ cháy, làm 66 người chết và 266 người bị thương, thiệt hại về vật chất hơn 600 tỷ đồng. Tại các tỉnh, thành phố phía Nam nói chung và Thành phố Hồ Chí Minh nói riêng, mùa khô vẫn là thời điểm diễn ra nhiều vụ cháy bởi thời tiết nắng nóng, hanh khô.

Mới đây nhất, ngày 22-4, vụ cháy tại Công ty TNHH Hằng Phong, Khu công nghiệp Tân Tạo, huyện Bình Chánh, gây thiệt hại khoảng 20 tỷ đồng. Nguyên nhân cháy do bất cẩn trong khâu kiểm tra, chỉnh lửa bật lửa ga. Mặc dù hệ thống máy bơm PCCC của công ty có đầy đủ, hồ chứa nước đầy, nhưng không có người vận hành được dù công ty này đã từng trình hồ sơ có đến 25 thành viên được huấn luyện về PCCC. Điều đó cho thấy, việc PCCC không thể chỉ bằng hình thức mà phải luôn gắn với ý thức, trách nhiệm của mỗi người. Theo Thượng tá Hoàng Văn Thắng, Phó trưởng phòng Phòng Hướng dẫn, chỉ đạo về phòng cháy, Sở Cảnh sát PCCC Thành phố Hồ Chí Minh, trong năm 2010, trên địa bàn thành phố đã xảy ra 190 vụ cháy làm 5 người chết, 48 người bị thương, thiệt hại ước tính 108 tỷ đồng. Trong đó, có 53 vụ cháy xảy ra trong các doanh nghiệp vừa và nhỏ. Trong 3 tháng đầu năm nay, trên địa bàn thành phố cũng đã xảy ra 41 vụ cháy.

Dù đã có rất nhiều bài học từ các vụ cháy, nhưng vi phạm về an toàn PCCC vẫn không giảm. Chỉ trong quý 1 năm 2011, Sở Cảnh sát PCCC Thành phố Hồ Chí Minh đã xử phạt 809 tổ chức, cá nhân vi phạm an toàn PCCC với 938 lỗi vi phạm, tổng số tiền phạt gần 1,3 tỷ đồng. Các lỗi bị xử lý nhiều nhất là vi phạm về trang bị, bảo quản và sử dụng phương tiện PCCC (chiếm tỷ lệ 22%), vi phạm quy định về thoát nạn trong PCCC (13,7%), vi phạm trong quản lý sử dụng điện (12,7%).

Cảnh sát Phòng cháy, chữa cháy Thành phố Hồ Chí Minh diễn tập phòng cháy, chữa cháy tại nhà cao tầng.

Gần đây nhất, Phòng Cảnh sát PCCC quận Bình Tân đã kiểm tra và ra quyết định tạm đình chỉ hoạt động 30 ngày đối với cơ sở nhựa Vĩnh Hồng và hộ kinh doanh thu mua giấy phế liệu Nguyễn Thị Bạch Dung (phường Tân Tạo A, quận Bình Tân) do vi phạm an toàn về hệ thống điện, bố trí sắp xếp hàng hóa cản trở lối thoát nạn.

Tại quận 2, kiểm tra 32 cơ sở kinh doanh và sử dụng khí dầu mỏ hóa lỏng LPG (gas), cơ quan chức năng đã phát hiện 4 lỗi vi phạm về an toàn PCCC, ra 3 quyết định xử phạt vi phạm hành chính vì không có biện pháp chống cháy khi sử dụng thiết bị điện, không mua bảo hiểm cháy nổ bắt buộc theo quy định, không bảo dưỡng phương tiện PCCC định kỳ.

Trên địa bàn quận 1 và quận 10, 13/50 cơ sở kinh doanh và sử dụng khí dầu mỏ hóa lỏng LPG bị phát hiện vi phạm qua các đợt kiểm tra trong tháng 4.

Ngày 6-3-2007, UBND Thành phố Hồ Chí Minh đã ra quyết định ngưng hoạt động 61 cửa hàng kinh doanh xăng, dầu trên địa bàn thành phố do vi phạm hoặc không bảo đảm các điều kiện về an toàn PCCC. Thế nhưng qua kiểm tra thực tế đầu năm 2011, Sở Cảnh sát PCCC Thành phố Hồ Chí Minh cho biết, vẫn còn 11 cửa hàng kinh doanh xăng, dầu trên địa bàn hai huyện Bình Chánh và Hóc Môn không chấp hành quyết định trên. Cũng trong lĩnh vực kinh doanh xăng dầu, cửa hàng xăng dầu Quốc Thống tại địa chỉ 4400-4402 đường Nguyễn Cửu Phú, phường Tân Tạo A, quận Bình Tân là một điển hình về vi phạm an toàn PCCC. Dù bị xử lý từ năm 2004 với các lỗi vi phạm như không có Giấy phép xây dựng, Giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh xăng dầu, Giấy chứng nhận thẩm duyệt về PCCC, không được kiểm tra thi công, nghiệm thu theo quy định, không có giấy chứng nhận đủ điều kiện về PCCC, mặt bằng kinh doanh không bảo đảm khoảng cách an toàn PCCC và đã bị đình chỉ hoạt động, xử phạt nhiều lần nhưng cửa hàng này vẫn lén lút hoạt động trái phép.

Tại Thành phố Hồ Chí Minh, nhiều nơi có nguy cơ cháy nổ cao, trong khi tình trạng thiếu ý thức, vi phạm an toàn PCCC vẫn khá phổ biến trong nhân dân. Đó là việc sử dụng lửa, điện, khí đốt hóa lỏng, thắp hương thờ cúng, đốt vàng mã tùy tiện, không bảo đảm các điều kiện an toàn PCCC ở các khu dân cư. Mới đây nhất là vụ cháy ngày 17-4 làm chết hai người tại căn nhà số 167 đường Lãnh Binh Thăng, quận 11. Kết quả điều tra ban đầu là do chủ nhà đốt hương, đèn thờ cúng ban đêm rồi đi ngủ. Còn tại các khu nhà cao tầng, vụ cháy tại chung cư 727 đường Trần Hưng Đạo, quận 5, vào ngày 14-3 vừa rồi, dù chưa gây thiệt hại lớn, nhưng nguyên nhân cháy do rác, cho thấy ý thức PCCC của người dân rất kém. Dù là tòa cao ốc mới được xây dựng, trang thiết bị và hệ thống PCCC đầy đủ và hiện đại, nhưng ngày 15-1, tòa nhà Hội sở phía Nam Ngân hàng Techcombank, quận 1, vẫn xảy ra cháy tại phòng máy chủ trên tầng 14, nguyên nhân ban đầu là do thiết bị sử dụng điện.

Phòng cháy hơn chữa cháy. Thành phố Hồ Chí Minh có gần 250.000 cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ, hoạt động đa dạng ở nhiều ngành nghề, lĩnh vực, tiềm ẩn nguy cơ cháy nổ cao, các cơ quan chức năng và chính quyền địa phương các cấp cần phối hợp chặt chẽ, thường xuyên kiểm tra công tác phòng, chống cháy nổ; chú trọng xây dựng lực lượng PCCC tại chỗ; kiên quyết xử lý những cơ quan, đơn vị, cá nhân, những cơ sở sản xuất không bảo đảm an toàn PCCC. Đồng thời, đẩy mạnh tuyên truyền sâu rộng đến từng hộ dân, cơ sở sản xuất, cơ quan, doanh nghiệp nâng cao ý thức về phòng, chống cháy nổ... bảo đảm an toàn về người, tài sản của Nhà nước và nhân dân.

Bài và ảnh: XUÂN CƯỜNG