"Nhãn xanh" với ngành du lịch thế giới không còn mới lạ, nhưng với Việt Nam vấn đề này đang trong giai đoạn lập đề án và thử nghiệm. Theo lộ trình của Tổng cục Du lịch, từ 2011, khách sạn Việt Nam sẽ được cấp nhãn xanh, nếu đủ tiêu chuẩn. Mục tiêu nhãn xanh có nhiều, nhưng mục tiêu lớn nhất là bảo vệ môi trường, hài hòa và thân thiện môi trường, không tàn sát môi trường để kiếm lợi trước mắt. Có thể nói mộc mạc, “nhãn xanh” là nhãn sạch, mà sạch thì ai cũng cần, ai cũng thích.

Bà Lê Mai Khanh, Phó vụ trưởng vụ Khách sạn (Tổng cục Du lịch) kiêm Tổng thư kí Hiệp hội khách sạn Việt Nam đã có cuộc trao đổi với Phóng viên báo Quân đội nhân dân. 

Khách sạn Gài Gòn- Hạ Long, một trong những khách sạn đi đầu trong việc giữ gìn môi trường ở tỉnh Quảng Ninh. Ảnh: Thiện Văn

Phóng viên (PV): “Nhãn xanh” là gì, nó có ý nghĩa thiết thực chứ, thưa bà?

Bà Lê Mai Khanh: “Nhãn xanh” (hay còn gọi là nhãn sinh thái, nhãn môi trường) được áp dụng cho các sản phẩm, dịch vụ du lịch đủ tiêu chuẩn. Nhãn xanh có các tiêu chí cụ thể như: Sử dụng hợp lý tài nguyên, năng lượng, giảm chất thải, kiểm soát ô nhiễm, quản lý và bảo vệ môi trường.

Nhiều nước trên thế giới như Mỹ, Nhật Bản, Xin-ga-po và các nước EU đã thực hiện việc dán “nhãn xanh” cho các khách sạn từ nhiều năm nay. Việc làm này không chỉ có tác động tích cực tới những người kinh doanh du lịch, mà còn giúp các du khách xây dựng thói quen văn minh khi đi du lịch, hạn chế việc xả rác, nước thải bừa bãi hay có các hành vi làm ô nhiễm môi trường du lịch.

Một nghiên cứu mới nhất của EU gần đây cho thấy, việc áp dụng “nhãn xanh” cho các sản phẩm, dịch vụ du lịch đã làm giảm đáng kể những tác hại của du lịch tới môi trường và tài nguyên. Những nơi có môi trường trong sạch, không bị ô nhiễm thường là những điểm đến hấp dẫn đối với du khách.

Việc lưu trú tại các khách sạn đã được cấp “nhãn xanh” vừa là cách để du khách bảo vệ sức khỏe của mình, vừa là dịp để họ thể hiện trách nhiệm với việc bảo vệ môi trường.

PV: Gắn bó hơn 20 năm với ngành Khách sạn, bà thấy hiện trạng hệ thống khách sạn Việt Nam hiện nay có gì đáng nói?

Bà Lê Mai Khanh: Hơn 10 năm trở lại đây, hệ thống cơ sở lưu trú du lịch ở nước ta có sự phát triển mạnh mẽ cả về số lượng và chất lượng, góp phần quan trọng vào sự phát triển của ngành Du lịch Việt Nam và tham gia phục vụ thành công nhiều sự kiện quan trọng của quốc gia và các sự kiện quốc tế diễn ra tại Việt Nam. Tính đến cuối năm 2009, cả nước có khoảng 10.900 cơ sở lưu trú du lịch với 215.000 buồng, trong đó có 326 khách sạn từ 3 đến 5 sao với 33.606 buồng.

Tuy nhiên, sự phát triển “nóng” đó cũng đã bắt đầu xuất hiện những tác động tiêu cực đến môi trường do các cơ sở lưu trú du lịch sử dụng nhiều tài nguyên đất (mà hầu hết là ở các vị trí đắc địa), năng lượng, nước, vật tư hàng hóa; đồng thời tạo ra nhiều chất thải làm ô nhiễm môi trường sinh thái, từ đó ảnh hưởng tới chất lượng sản phẩm du lịch và sự phát triển bền vững của du lịch Việt Nam.

Để khắc phục thực trạng này, Vụ Khách sạn đang tập trung nhân lực, vật lực để xây dựng đề án áp dụng dán nhãn xanh cho các cơ sở lưu trú du lịch ở nước ta. Đây là một giải pháp thiết thực, cấp bách nhằm nâng cao chất lượng điểm đến và hình ảnh du lịch Việt Nam trong thời kỳ hội nhập quốc tế. 

PV: Bao giờ đề án “nhãn xanh” cho các cơ sở lưu trú du lịch ở nước ta được áp dụng trong thực tế?

Bà Lê Mai Khanh: Trong giai đoạn 2009-2010, chúng tôi xây dựng hệ thống đánh giá, chứng nhận và cấp “Nhãn xanh Việt Nam” thử nghiệm đối với một số loại hình dịch vụ, sản phẩm được lựa chọn. Năm nay, Vụ Khách sạn sẽ lựa chọn mẫu một số khách sạn từ 3 đến 5 sao ở cả ba miền Bắc, Trung, Nam để thực hiện và sang năm 2011 sẽ triển khai áp dụng rộng rãi việc cấp “Nhãn xanh Việt Nam” cho các khách sạn ở nước ta. Cùng với đó, chúng tôi phối hợp với các cơ quan chức năng xây dựng cơ sở dữ liệu về hệ thống được cấp “nhãn xanh” để liên kết với một số trang web về môi trường xanh trong và ngoài nước để quảng bá sâu rộng tới du khách và tiến tới tham gia mạng lưới “nhãn xanh” thế giới.

PV: Đưa những tiêu chí mới vào công tác quản lý chắc sẽ có nhiều khó khăn, bỡ ngỡ ban đầu?

Bà Lê Mai Khanh: Khó khăn nhất, theo tôi, đó là sức ì của một bộ phận người kinh doanh du lịch và cơ sở lưu trú du lịch không muốn đổi mới chính mình để theo kịp với sự phát triển mới. Thói quen làm ăn manh mún, lạc hậu của họ là một trong những tác nhân chính gây ra tình trạng ô nhiễm môi trường ở khá nhiều khu du lịch hiện nay. Do vậy, ngoài việc vận động, tuyên truyền, nâng cao nhận thức cho những người làm du lịch, cần phải có sự hướng dẫn, đôn đốc, kiểm tra thường xuyên, kịp thời để phát hiện và có biện pháp xử lý thích hợp đối với các cơ sở lưu trú du lịch vi phạm Luật bảo vệ môi trường.

Chúng ta đều biết rằng, môi trường đã trở thành vấn đề của toàn cầu, chứ không riêng gì của một quốc gia, lại càng không phải là “việc nội bộ” của ngành Du lịch. Do vậy, bên cạnh sự nỗ lực của những người làm du lịch, để bảo vệ được môi trường ở các cơ sở lưu trú du lịch, chúng tôi luôn mong muốn nhận được sự hợp tác, ủng hộ nhiệt tình của các du khách. Chấp hành nghiêm các quy định của các cơ sở lưu trú du lịch, thể hiện nếp sống văn minh, thanh lịch khi đi tham quan, nghỉ dưỡng, du ngoạn tại các danh lam thắng cảnh là du khách góp phần thiết thực vào việc giữ gìn môi trường sinh thái trong lành và tô đẹp thêm hình ảnh du lịch Việt Nam.

PV: Xin cảm ơn bà!

NGUYỄN VĂN HẢI (thực hiện)