Nghiêm trị kẻ tiếp tay lâm tặc

Những cây giáng hương có đường kính 1 mét chỉ còn trơ gốc.

Ngày 11-4-2008, trong buổi làm việc với chúng tôi, lãnh đạo Vườn Quốc gia Yoóc Đôn thừa nhận thời gian gần đây đã xảy ra tình trạng cán bộ kiểm lâm của vườn “bắt tay” với lâm tặc.

Giáng hương bị “xẻ thịt” không thương tiếc

Không có kẻ tiếp tay, lâm tặc không thể lộng hành, dựng lán trại, lập công trường khai thác, vận chuyển hàng trăm cây gỗ giáng hương (gỗ hương, thuộc nhóm II a) ra khỏi rừng. Hậu quả của sự lộng hành trên, đang dần biến Vườn Quốc gia Yoóc Đôn thành rừng nghèo kiệt.

Sáng sớm 11-4-2008, nhận được điện thoại từ Vườn Quốc gia Yoóc Đôn (nằm trên địa bàn tỉnh Đắc Lắc và Đắc Nông), nhóm nhà báo chúng tôi vội lên đường để cùng lãnh đạo vườn kiểm tra những vùng rừng bị lâm tặc tàn phá. Từ đại bản doanh của vườn thuộc xã Krông Na, huyện Buôn Đôn, theo tỉnh lộ 1 và đường vào buôn Đrang Phốc, chúng tôi đi chừng 20km nữa là vào tới vùng lõi của Vườn Quốc gia Yoóc Đôn. Con đường nối tỉnh lộ 1 với buôn Đrang Phốc cũng chính là “huyết mạch” của gỗ lậu. Theo lời anh Đoàn Xuân Thiện, Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Đảng ủy Vườn Quốc gia Yoóc Đôn, thì đây là con đường duy nhất từ buôn ra trung tâm xã Krông Na. Trên đoạn đường hơn 10km này, vườn đã thành lập 2 Trạm kiểm lâm số 4 và số 5, với biên chế 14 cán bộ, nhân viên. Nếu 2 trạm này làm hết trách nhiệm thì trong khoảng thời gian từ tháng 5 năm ngoái đến nay không thể xảy ra tình trạng lâm tặc chuyển hàng trăm xe gỗ giáng hương ra khỏi rừng.

Từ Trạm kiểm lâm số 4, theo đường lâm sinh chúng tôi bắt đầu xuyên rừng bằng ô tô. Cuối mùa khô, rừng khộp nóng như lửa đốt. Và càng nóng hơn khi anh Thiện nói tới gỗ quý trong Vườn Quốc gia Yoóc Đôn bị tấn công tứ bề. Minh chứng cho lời anh Thiện là ngay dọc đường đi, có nhiều con đường lâm tặc đã mở để khai thác gỗ, những nhát chém trên thân cây dọc đường lâm tặc dùng đánh dấu địa điểm có gỗ giáng hương. Theo con đường ngoằn nghèo với nhiều khúc cua gấp, ô tô tiếp tục đưa chúng tôi băng qua những cánh rừng khộp để tới bãi gỗ giáng hương bị lâm tặc triệt hạ từ hơn tháng trước. Việc ô tô, xe cày đi xuyên rừng và có thể cơ động đến mọi chỗ, cho thấy lâm tặc có thể “tấn công” từ nhiều hướng, với nhiều thủ đoạn. Được biết, hiện tại Vườn Quốc gia Yoóc Đôn có 80 kiểm lâm viên với 10 trạm và 1 hạt kiểm lâm, nhưng phải quản lý và bảo vệ 115.545ha rừng đặc dụng, bình quân mỗi kiểm lâm viên bảo vệ 1.400ha rừng, vì vậy nếu thiếu trách nhiệm với rừng thì chuyện rừng “chảy máu” là không thể tránh khỏi.

Cùng các anh Hà Văn Cầu, Phó giám đốc vườn; Đoàn Xuân Thiện và cán bộ Trạm kiểm lâm số 4, chúng tôi đo đếm từng cây gỗ giáng hương cổ thụ đã bị đốn, thân cưa thành từng khúc có chiều dài từ 3 đến 6 mét, đường kính từ 40cm đến hơn 1 mét. Trong vòng bán kính rừng chừng 60 mét, tại tiểu khu 441 có tới 12 cây giáng hương bị lâm tặc khai thác, với tổng khối lượng gỗ lên đến 17m³. Trong rừng khộp của Vườn Quốc gia Yoóc Đôn, cây giáng hương rất dễ nhận, bởi thân cao, và về mùa khô lá vẫn xanh, cây trổ hoa thơm. Gỗ giáng hương có màu nâu hồng mịn, cứng, đẹp và thơm mùi trầm hương, rất thích hợp cho việc làm cửa nhà và đồ mộc cao cấp, nên có giá bán rất cao. Theo tìm hiểu của chúng tôi, tại bìa rừng, lâm tặc thường bán gỗ với giá 4-6 triệu đồng/m³ và khi chuyển tới thành phố Buôn Ma Thuột sẽ có giá 20 triệu đồng/m³, còn tại Thành phố Hồ Chí Minh có giá 70 triệu đồng/m³. Thực trạng đang diễn ra ở Vườn Quốc gia Yoóc Đôn cho thấy, việc khai thác gỗ ở đây diễn ra trên quy mô lớn, có tổ chức và trong thời gian dài.

Anh Thiện xót xa khi nói ra những lời gan ruột: “Các anh thử tính xem, lợi nhuận khai thác giáng hương cao như thế, lâm tặc chỉ cần bỏ ra vài trăm triệu đồng (tương đương 10m³ gỗ thôi) để mua chuộc những người có trách nhiệm, khi ấy chúng ung dung mang ra khỏi rừng vài trăm mét khối là đã thu bạc tỷ rồi. Ấy là còn chưa kể tới chuyện những tên đầu nậu đứng đằng sau thuê người dân địa phương đốn hạ và vận chuyển gỗ ra khỏi rừng với giá rẻ mạt, sau đó chúng mang đi tiêu thụ”.

Tại tiểu khu 443 nằm cách tiểu khu 441 không xa, một bãi gỗ giáng hương 46 cây đã bị lâm tặc đốn hạ vào dịp Tết Nguyên đán Mậu Tý, lượng gỗ lâm tặc lấy đi 56m³, phần còn lại khoảng 20m³. Theo tính toán, để chuyển được 56m³ gỗ từ nơi khai thác ra bìa rừng cần khoảng 60 chuyến xe công nông. Và từ bìa rừng phải cần 10 chuyến xe tải mới chở hết gỗ, trong khi chỉ có một con đường, với 2 trạm kiểm lâm kiểm soát, vậy mà gỗ vẫn đi trót lọt (?). Công khai hơn, tại các tiểu khu 477 và 484 nằm bờ Nam dòng Sê-rê-pốc có tới hơn 100 cây giáng hương cổ thụ bị lâm tặc xẻ thịt. Tại đây, lâm tặc dựng lán trại, tổ chức khai thác giáng hương trong thời gian dài. Theo tính toán của cán bộ Vườn Quốc gia Yoóc Đôn, tại hai tiểu khu này, lâm tặc đã đưa ra khỏi rừng 200m³ gỗ. Lượng gỗ này, nếu tiêu thụ tại Buôn Ma Thuột, lâm tặc bỏ túi tới 4 tỷ đồng.

Cần làm rõ đường dây khai thác gỗ trái phép

Hiện trường lâm tặc khai thác giáng hương.

Ngày 9-4-2008, Ủy ban Kiểm tra Đảng ủy Vườn Quốc gia Yoóc Đôn có văn bản số 08/UBKT-ĐU-VQG “Về việc kiểm tra, thống kê khối lượng gỗ tại vườn bị tàn phá”. Văn bản khẳng định: “Từ cuối năm 2006 đến nay, chẳng những không hạn chế được nạn phá rừng, mà rừng còn bị tàn phá, hủy hoại một cách tàn nhẫn. Số lượng các loại gỗ quý như giáng hương, cẩm lai, cà te, trắc đen trong vườn hiện còn rất ít, phần lớn những cây còn sót lại đều chưa đến tuổi trưởng thành. Đặc biệt từ tháng 5-2007 đến nay, lâm tặc mở chiến dịch đầu tư tài chính cho một số người dân địa phương, ngang nhiên vào rừng khai thác gỗ quý hiếm. Trong khi đó, lực lượng kiểm lâm của vườn có tổ chức tuần tra kiểm soát, nhưng chỉ phát hiện được những gốc cây trơ trọi và cành, ngọn còn lại. Khối lượng gỗ lâm tặc lấy đi khoảng 400-500m³, trong khi khối lượng gỗ bắt giữ được chỉ bằng 10% và số gỗ này chủ yếu được vận chuyển bằng các phương tiện thô sơ. Vậy số gỗ lớn bị mất trong rừng, lâm tặc đã vận chuyển bằng phương tiện nào, mà lực lượng kiểm lâm không phát hiện được?”.

Được biết, ngày 10-4, lãnh đạo Vườn Quốc gia Yoóc Đôn đã ra quyết định buộc thôi việc đối với Vi Thanh Tuấn, cán bộ kiểm lâm Trạm 5, Hạt kiểm lâm Vườn Quốc gia Yoóc Đôn vì có hành vi cấu kết với lâm tặc khai thác 3 cây giáng hương, tại Tiểu khu 499, có khối lượng hơn 7,4m³ gỗ vào ngày 20-12-2007. Trước đó, ngày 9-4-2008, Ủy ban Kiểm tra Đảng ủy Vườn Quốc gia Yoóc Đôn có văn bản số 07-BC-UBKT “Về hiện tượng kiểm lâm viên tiếp tay cho lâm tặc khai thác gỗ quý”. Văn bản này khẳng định: Ngày 4-2-2008, Phạm Hữu Thơ, cán bộ kiểm lâm thuộc Hạt kiểm lâm Vườn Quốc gia Yoóc Đôn đã lợi dụng chức vụ, quyền hạn, mặc sắc phục kiểm lâm nhờ xe vận chuyển vật liệu của Công ty TNHH xây dựng Thăng Long (đơn vị đang thi công nhà làm việc Trạm kiểm lâm số 9) để chuyên chở 1m³ gỗ giáng hương từ buôn Đrang Phốc về nhà riêng tại trung tâm huyện Buôn Đôn.

Rõ ràng đã có một số cán bộ Kiểm lâm Vườn Quốc gia Yoóc Đôn tiếp tay và thậm chí trực tiếp làm lâm tặc để khai thác lượng lớn gỗ quý hiếm. Thiết nghĩ, các cơ quan chức năng có thẩm quyền sớm vào cuộc ngăn chặn, làm rõ những đối tượng trong đường dây tổ chức khai thác trái phép gỗ giáng hương trên quy mô lớn đã và đang xảy ra tại Vườn Quốc gia Yoóc Đôn.

Bài và ảnh: Kiều Bình Định