QĐND - Theo quy định của Bộ Khoa học-Công nghệ, từ ngày 15-9-2010, tất cả các sản phẩm đồ chơi trẻ em đều phải dán tem hợp quy (tem CR). Tuy vậy, thực hiện nghiêm quy định này không đơn giản, khi thị trường tràn lan đồ chơi trẻ em không rõ nguồn gốc xuất xứ.

Người ham của rẻ

Chị Nguyễn Thị Phượng nhà ở khu K300, quận Tân Bình (TP Hồ Chí Minh) có con trai hơn 2 tuổi, mua cho nó đủ thứ đồ chơi. Tôi hỏi: “Chị mua toàn đồ chơi súng ống, dao kiếm thế này, không có lợi?”. Chị bảo: “Cháu đòi quá nên tôi đành phải mua...”. Nhìn thấy con chị đang ngậm con hải cẩu bằng nhựa chẳng có tem mác gì, chúng tôi ái ngại: “Bây giờ nhiều đồ chơi nhập khẩu không có nguồn gốc, lại làm bằng chất liệu có thể ảnh hưởng đến sức khỏe trẻ em, chị nên chọn loại đồ chơi có tem đảm bảo chất lượng”. Chị trả lời: “Cứ đồ chơi rẻ, đẹp là tôi mua thôi, chẳng biết có tem hay không có tem. Chơi vài bữa rồi cháu lại chán, bỏ đi thôi mà”.

Gặp một số phụ huynh khác chúng tôi cũng nhận được những quan niệm cho rằng đồ chơi trẻ em chỉ để thỏa mãn cho con chơi trong chốc lát, nên cứ rẻ là mua, không quan tâm đến chất lượng. Đây thực sự là vấn đề đáng lo ngại. Mới đây, người ta đã công bố các đồ chơi đĩa bay UFO của Trung Quốc có chứa hàm lượng chất phthalates vượt quá tiêu chuẩn cho phép. Chất phthalates là chất tạo dẻo trong các sản phẩm PVC, có thể làm ảnh hưởng đến gan, thận, hormon và nhất là gây đột biến cho thai nhi. Cuối năm 2009 vừa qua, Ủy ban An toàn sản phẩm Mỹ đã phát hiện chất catmium trong các sản phẩm nữ trang Trung Quốc dành cho trẻ em. Đây là một kim loại nặng được xếp thứ 7 trong danh sách 275 chất độc nhất của Trung tâm kiểm soát và phòng, chống dịch bệnh Mỹ…

Đồ chơi không dán tem hợp quy bày bán công khai cùng rùa tai đỏ trên hè phố Út Tịch, quận Tân Bình, Thành phố Hồ Chí Minh.

Chúng tôi đã có cuộc khảo sát thực tế tại Thành phố Hồ Chí Minh và thấy tình trạng đồ chơi trẻ em được bán vô tội vạ trên các tuyến đường thuộc khu vực chợ Bà Chiểu, Bình Tây, Nguyễn Tri Phương... Sắp đến Rằm Trung thu, một số quầy hàng bán bánh Trung thu đã bán kèm thêm những chiếc lồng đèn với những tiếng nhạc réo rắt vui tai. Đa phần các đồ chơi trẻ em mang nhãn hiệu của Trung Quốc.

Đóng vai người mua hàng chúng tôi ghé vào cửa hàng bán đồ chơi Mỹ Yên trên đường Hai Bà Trưng, quận 3. Chị chủ cửa hàng thao thao giới thiệu các loại xe ô tô đồ chơi hiện đại có thể chạy bằng ắc-quy với giá từ 1,5 triệu đến 3 triệu đồng. Khi được hỏi vì sao chiếc xe đẹp thế mà không dán tem CR, chị vội thanh minh: “Mấy chiếc này tôi mới ráp, nên chưa kịp dán tem, nhưng chú yên tâm được kiểm định hết rồi”. Ghé một hàng bán đồ chơi bày trên đường Út Tịch, quận Tân Bình, chúng tôi thấy không một loại đồ chơi nào được dán tem hợp quy. Bên cạnh kinh doanh đồ chơi trẻ em, ở đây còn bán rùa tai đỏ, một loài vật nguy hiểm với môi trường. Chị bán hàng thản nhiên trả lời: “Tôi đi bán dạo, nay đây mai đó, hàng của tôi rẻ tiền, cần gì phải tem hợp quy”…

Ông Nguyễn Xuân Thế, nhà ở đường Quách Văn Tuấn, quận Tân Bình bức xúc: “Tôi thấy, việc quy định các đồ chơi trẻ em phải dán tem hợp quy là rất cần thiết. Giúp cho các phụ huynh tránh mua phải đồ chơi trẻ em chứa chất độc hại và phản giáo dục”.

 Xử phạt nghiêm, tuyên truyền rõ

Theo số liệu của Tổng cục Tiêu chuẩn-Đo lường-Chất lượng, hết tháng 8-2010, cả nước có 118 đơn vị nhập khẩu đồ chơi trẻ em, 18 đơn vị sản xuất trong nước và 311 đơn vị kinh doanh được chứng nhận hợp quy. Khi chứng nhận dán dấu hợp quy CR cũng đồng thời gắn trách nhiệm của đơn vị sản xuất, kinh doanh, nhập khẩu về độ an toàn của sản phẩm đó. Khi cơ quan chức năng kiểm tra nếu phát hiện CR bị làm giả hay gắn trên sản phẩm chưa được đánh giá thì sẽ bị xử lý.

Mới đây, tại buổi họp về thực hiện quản lý đồ chơi trẻ em, ông Trần Văn Vinh, Phó tổng cục trưởng Tổng cục Tiêu chuẩn-Đo lường-Chất lượng khẳng định: Đến ngày 15-9-2010, tất cả đồ chơi trẻ em được sản xuất, nhập khẩu, lưu thông trên thị trường phải được gắn dấu CR. Những sản phẩm thiếu dấu CR sẽ bị coi là vi phạm quy định và sẽ bị tịch thu, xử lý.

Chúng tôi đã có cuộc trao đổi với ông Cao Mạnh Dũng, Đội phó Đội Quản lý thị trường quận Bình Thạnh về các biện pháp triển khai thực hiện quy định này. Ông Dũng cho biết, tình hình buôn bán đồ chơi trẻ em trong quận khá phức tạp. Đồ chơi trẻ em được bán trong các siêu thị, chợ Bà Chiểu, chợ Thị Nghè, nhà sách, các cửa hàng bán bánh Trung thu và các vỉa hè, hay bán dạo trước các trường học. Đội đã cho các nhân viên rà soát lại, đồng thời quán triệt thời hạn thực hiện quy định của Bộ Khoa học-Công nghệ. Toàn đội sẽ có đợt ra quân kiểm tra việc thực hiện và sẽ tịch thu các đồ chơi trẻ em không dán tem CR. Ông Nguyễn Văn Minh, Phó ban Quản lý chợ Bà Chiểu thì lo lắng: “Chúng tôi đã phổ biến các quy định đến hộ kinh doanh, nhưng hiện nay còn tồn đọng trong các hộ kinh doanh rất nhiều đồ chơi trẻ em không có tem hợp quy, nếu không kiểm tra thường xuyên thì số hàng đó lại tiếp tục tuồn ra thị trường”. 

Quy định dán tem hợp quy trên đồ chơi trẻ em là việc làm cần thiết để quản lý mặt hàng này bảo đảm chặt chẽ, giúp người tiêu dùng chọn lựa những hàng hóa chất lượng và an toàn cho người sử dụng. Các cơ quan chức năng cần kiểm tra, kiểm soát ngay từ đầu, thực hiện nghiêm quy định, không để tình trạng “đầu voi, đuôi chuột”. Cần xử phạt nghiêm khắc với những người kinh doanh đồ chơi trẻ em không đúng quy chuẩn. Bên cạnh đó cần nghiêm cấm việc bán đồ chơi trẻ em dạo, hoặc trên các vỉa hè. Muốn làm được như vậy thì không chỉ có các cơ quan chức năng vào cuộc mà cần phải có cả xã hội hưởng ứng. Phải tuyên truyền cho các bậc phụ huynh thấy rõ tác hại của các đồ chơi trẻ em thiếu quy chuẩn và sự nguy hiểm của nó đối với sức khỏe trẻ em. Các nhà sản xuất đồ chơi trẻ em trong nước cũng cần cải tiến mẫu mã, sản xuất với giá thành hợp lý để phục vụ tốt nhu cầu trẻ thơ.

Bài và ảnh: Đoàn Hoài Trung